Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Xương khớp kêu lục cục khi cử động cảnh bảo điều gì?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Âm thanh “lục cục” phát ra từ khớp khi đứng lên, ngồi xuống hoặc xoay người khiến không ít người lo lắng. Xương khớp kêu lục cục có thể chỉ là phản ứng sinh lý bình thường khi vận động, nhưng cũng có lúc là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề tiềm ẩn ở hệ cơ xương khớp. Trong bài viết này, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu khớp kêu lục cục là bệnh gì​, nguyên nhân và cách khắc phục.

xương khớp kêu lục cục

Xương khớp kêu lục cục là gì?

Xương khớp kêu lục cục là hiện tượng khớp phát ra âm thanh như lục cục, răng rắc, lạo xạo khi cử động. Hiện tượng này xảy ra do sự chuyển động giữa các cấu trúc trong khớp, bao gồm bề mặt sụn khớp, dịch khớp hoặc mô mềm quanh khớp và có thể là sinh lý bình thường hoặc liên quan đến bệnh lý xương khớp.

Nguyên nhân gây ra tiếng kêu lục cục ở khớp khi cử động

Hiện tượng xương khớp kêu lục cục​ khi cử động có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau, thường được chia thành nguyên nhân sinh lý và nguyên nhân bệnh lý. (1)(2)

1. Nguyên nhân sinh lý

Các khớp kêu lục cục không đi kèm đau, sưng hoặc hạn chế vận động không gây nguy hiểm và tổn thương lâu dài. Nguyên nhân có thể đến từ cấu tạo khớp và sự thay đổi áp lực trong khớp khi vận động:

  • Hình thành và vỡ bong bóng khí trong dịch khớp: Dịch khớp chứa các khí hòa tan như nitơ, oxy và carbon dioxide. Khi áp suất trong khớp thay đổi nhanh trong quá trình vận động, các khí này có thể tạo thành bong bóng trong dịch khớp, rồi vỡ hoặc hình thành tạo ra âm thanh lục cục.

  • Gân và dây chằng trượt qua mấu xương: Khi bạn thay đổi vị trí khớp, các gân hoặc dây chằng có thể trượt qua các bờ xương nhỏ rồi bật lại tạo nên âm thanh. Hiện tượng này thường xảy ra ở những khớp có biên độ vận động lớn nhưng không gây đau nếu lành mạnh.

  • Thay đổi phân bố dịch khớp sau thời gian ít vận động: Ngồi lâu hoặc không vận động có thể khiến dịch khớp tạm thời phân bố không đều. Khi bắt đầu cử động lại, sự thay đổi áp lực dịch này cũng có thể tạo ra âm thanh.

ngồi lâu không vận động gây tiếng kêu ở khớp
Việc ngồi lâu hoặc không vận động có thể gây nên tình trạng các khớp xương kêu lục cục.

2. Nguyên nhân bệnh lý

Khi tiếng kêu khớp kèm theo các triệu chứng khác hoặc xuất hiện liên tục, rõ hơn theo thời gian, thường liên quan đến các tình trạng bệnh lý xương khớp dưới đây:

  • Thoái hóa khớp: Đây là tình trạng sụn khớp bị bào mòn dần theo tuổi tác hoặc do sử dụng khớp quá mức. Khớp bị khô, khiến bề mặt sụn không còn trơn láng, ma sát giữa các đầu xương tăng lên, gây ra âm thanh lục cục và đi kèm đau nhức khớp hoặc cứng khớp.

  • Viêm khớp: Trong viêm khớp, màng hoạt dịch bị kích thích và viêm, làm thay đổi cấu trúc khớp và sản xuất dịch không bình thường. Quá trình này có thể gây ra tiếng kêu đồng thời với các triệu chứng đau, sưng, nóng đỏ hoặc cứng khớp, đặc biệt vào buổi sáng.

  • Mài mòn mô và tổn thương sau chấn thương: Những thay đổi cấu trúc như mảnh vụn sụn, tổn thương dây chằng hoặc sụn chêm có thể tạo ra tiếng lục cục khi các bề mặt không còn trơn láng. Đây là những thay đổi thường thấy sau các chấn thương nặng hoặc sau thời gian dài chịu lực lặp lại.

Tiếng kêu lục cục thường xuất hiện ở các khớp nào?

Xương khớp kêu lục cục không chỉ xảy ra ở một vị trí duy nhất mà có thể xuất hiện ở nhiều khớp, đặc biệt ở những vị trí chịu tải cao hoặc có biên động vận đông cao. Các khớp xương kêu lục cục thường xuất hiện bao gồm:

1. Khớp gối

Khớp gối là một trong những vị trí phổ biến nhất phát ra tiếng kêu lục cục mỗi khi gập và duỗi, đứng lên hoặc ngồi xuống. Nguyên nhân là do khớp gối chịu trọng lượng cơ thể, có lớp sụn dày và dịch hoạt dịch nhiều nên dễ tạo lực cọ xát, dẫn đến tiếng kêu khi dịch khớp thay đổi áp suất hoặc các mô mềm trượt qua nhau. Âm thanh ở khớp gối thường nghe rõ khi leo cầu thang, ngồi dậy từ tư thế thấp hoặc sau thời gian ngồi lâu.

2. Khớp vai

Khớp vai có biên độ vận động rất lớn và cấu trúc phức tạp, với nhiều gân, cơ chóp xoay và túi hoạt dịch. Khi bạn nâng tay, xoay vai hoặc làm các động tác trên đầu, gân và dây chằng có thể trượt qua bề mặt xương, tạo ra âm thanh lục cục. Tiếng kêu ở vai thường gặp ở người lao động nặng hoặc chơi thể thao sai kỹ thuật và có thể liên quan đến sự mài mòn sụn hoặc viêm quanh khớp.

3. Khớp khuỷu tay

Khớp khuỷu tay lặp lại động tác gấp - duỗi rất nhiều trong sinh hoạt hằng ngày. Các gân cơ và dây chằng quanh khớp có thể trượt qua xương một cách bất thường, đặc biệt khi vận động lặp lại trong thời gian dài. Âm thanh ở khuỷu tay thường xuất hiện khi bạn duỗi cánh tay ra hoặc xoay cẳng tay, nhất là trong hoạt động dùng lực nhiều như khuân vác.

xương khớp kêu lục cục ở khuỷu tay
Âm thanh lục cục ở khuỷu tay thường xuất hiện khi duỗi hoặc xoay cẳng tay.

4. Khớp cổ tay

Cổ tay và các khớp ngón tay có nhiều khớp nhỏ hoạt động phối hợp phức tạp, nên khi xoay cổ tay, gập ngón tay hay cầm nắm, các dịch khớp và mô mềm dễ tạo ra tiếng lục cục. Hiện tượng này thường không gây đau những dễ nhận thấy khi làm việc với máy tính, điện thoại hoặc hoạt động lặp lại trong nhiều giờ.

5. Khớp cổ và cột sống

Âm thanh lạo xạo ở khớp cổ và các khớp nhỏ dọc cột sống cũng là điều phổ biến, đặc biệt ở những người ngồi lâu, sai tư thế hoặc xoay đầu đột ngột. Tiếng kêu ở cổ thường do áp lực dịch khớp thay đổi nhanh khi xoay đầu hoặc do mô mềm quanh đốt sống trượt lên nhau.

Đối tượng nào dễ gặp tình trạng xương khớp kêu lục cục

Hiện tượng khớp xương kêu lục cục có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng có một số nhóm người nhất dịnh có tần suất và nguy cơ cao hơn do đặc điểm sinh lý, lối sống hoặc tình trạng mô khớp. Cụ thể:

  • Người lớn tuổi: Đây là đối tượng dễ gặp tình trạng các khớp xương kêu lục cục do sụn khớp mòn dần và dịch hoạt dịch giảm theo tuổi, làm bề mặt trơn láng của khớp giảm và tiếng lạo xạo phát ra khi khớp vận động tăng lên. Thông thường tình trạng này đi kèm đau hoặc cứng khớp có thể liên quan đến thoái hóa hoặc viêm khớp.

  • Người ít vận động hoặc ngồi lâu một tư thế: Lối sống ít vận động, ngồi làm việc lâu một tư thế mà không thay đổi thường xuyên có thể khiến cơ và mô quanh khớp bị cứng, giảm linh hoạt và dịch khớp không phân bố đều. Nguyên nhân là do mô mềm thiếu độ linh hoạt và căng giãn kém dẫn đến ma sát gia tăng trong khớp khi di chuyển.

  • Người lao động nặng hoặc vận động cường độ cao: Những người làm việc nặng hoặc tập luyện với cường độ cao, lặp đi lặp lại nhiều dễ bị sức ép và mài mòn các mô khớp. Tình trạng này khiến sụn khớp và mô mềm quanh khớp bị kích thích, tổn thương vi thể hoặc mất bôi trơn sớm, làm cho âm thanh lục cục xuất hiện thường xuyên hơn trong quá trình vận động.

  • Người thiếu dinh dưỡng: Thiếu các vi chất như canxi, vitamin D hoặc magiê có thể làm giảm chất lượng xương và mô khớp, ảnh hưởng đến dịch khớp và độ linh hoạt của mô mềm. Tình trạng này làm tăng ma sát trong khớp, khiến tiếng kêu lục cục dễ xuất hiện hơn khi vận động.

  • Người bị thừa cân: Thừa cân làm tăng áp lực lên các khớp chịu tải như khớp gối và khớp hông, khiến áp suất trong dịch khớp tăng, từ đó tiếng kêu lục cục dễ xuất hiện sớm hơn khi vận động.

  • Người có chấn thương: Chấn thương khớp trước đó như bong gân hoặc rách sụn có thể gây thay đổi cấu trúc khớp, khiến tiếng kêu lục cục xuất hiện thường xuyên hơn khi vận động mạnh hoặc mang vác.

Một số cách giúp cải thiện và điều trị tình trạng khớp kêu lục cục tại nhà

Khi tiếng kêu lục cục ở khớp không kèm đau, sưng hay hạn chế vận động, bạn có thể áp dụng một số biện pháp tại nhà để hỗ trợ chức năng khớp và giảm tần suất âm thanh này.

1. Tập thể dục nhẹ nhàng

Vận động nhẹ giúp tăng tuần hoàn máu và dịch khớp đến các mô, cải thiện linh hoạt và nuôi dưỡng sụn khớp. Bạn có thể chọn các bài tập như đi bộ, đạp xe nhẹ, yoga hoặc bơi lội phù hợp với sức khỏe cá nhân. Nên tránh các động tác xoay vặn mạnh đột ngột hoặc vận động cường độ cao ngay từ đầu.

vận động giúp cải thiện xương khớp kêu lục cục
Vận động nhẹ nhàng giúp cải thiện độ linh hoạt của sụn khớp.

2. Thay đổi tư thế, tránh ngồi quá lâu

Ngồi lâu ở một tư thế làm giảm lưu thông dịch khớp và có thể khiến mô mềm quanh khớp căng cứng hơn. Bạn nên đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng hoặc xoay các khớp cổ, vai, gối… mỗi 30-60 phút để giữ độ linh hoạt cho khớp và giảm ma sát gây tiếng kêu lục cục.

3. Cải thiện chế độ dinh dưỡng, bổ sung dưỡng chất cho sụn khớp

Chế độ ăn cân bằng giàu canxi, vitamin D, collagen và các dưỡng chất thiết yếu giúp duy trì cấu trúc xương, nuôi dưỡng mô khớp và hỗ trợ dịch khớp bôi trơn. Các thực phẩm như cá béo, sữa, trứng, rau xanh đậm và các loại hạt là những lựa chọn tốt.

4. Tránh các thói quen gây hại (Bẻ khớp, vặn mình đột ngột)

Các thói quen như bẻ khớp, vặn mình đột ngột không chỉ tạo tiếng “lách cách” nhất thời mà nếu lặp lại thường xuyên có thể gây tổn thương bao khớp và mô mềm xung quanh theo thời gian. Tập thói quen vận động có kiểm soát, tránh ép buộc khớp là cách giúp bảo vệ cấu trúc khớp trong dài hạn.

tránh bẻ hoặc vặn khớp
Tránh bẻ khớp, vặn mình đột ngột.

Khi nào cần tới bệnh viện kiểm tra?

Bạn nên đến bệnh viện để thăm khám nếu gặp những dấu hiệu sau:

  • Khớp kêu lục cục kèm đau, sưng hoặc nóng đỏ: Tiếng kêu khớp đi kèm đau nhức khớp, sưng tấy hoặc cảm giác nóng tại khớp thường phản ánh tình trạng viêm hoặc tổn thương cấu trúc khớp.

  • Cứng khớp kéo dài: Cứng khớp kéo dài sau khi thức dậy, đặc biệt trên 30 phút, là biểu hiện đặc trưng của các bệnh viêm khớp mạn tính như viêm khớp dạng thấp, không đơn thuần là hiện tượng sinh lý.

  • Hạn chế vận động hoặc yếu cơ quanh khớp: Giảm biên độ vận động, khó cử động khớp hoặc yếu cơ xung quanh cho thấy chức năng khớp đã bị ảnh hưởng, có thể liên quan đến tổn thương sụn, dây chằng hoặc bao khớp.

  • Tiếng kêu tăng dần theo thời gian: Tiếng lục cục xuất hiện ngày càng thường xuyên hoặc rõ hơn khi vận động có thể liên quan đến quá trình thoái hóa khớp, giảm chất lượng sụn hoặc thay đổi dịch khớp.

  • Từng bị chấn thương khớp: Nếu khớp từng bị chấn thương, bong gân, trật khớp hay rách sụn, dù tiếng kêu hiện tại không đau dữ dội, vẫn nên đi khám để đánh giá liệu còn tổn thương kéo dài hay tiến triển thành bệnh lý khác.

Nhìn chung, xương khớp kêu lục cục không phải lúc nào cũng nguy hiểm, đặc biệt khi tiếng kêu xuất hiện đơn lẻ và không kèm đau hay hạn chế vận động. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, tăng dần hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường, người bệnh không nên chủ quan.Duy trì lối sống vận động hợp lý và thăm khám khi cần thiết là cách hiệu quả để bảo vệ khớp lâu dài.

JEX banner seo bên dưới bài viết
Nguồn tham khảo