Điều trị viêm gan tự miễn: Phương pháp hiệu quả và an toàn

Điều trị viêm gan tự miễn nhằm kiểm soát viêm, ngăn ngừa tổn thương gan nặng hơn. Đây là bệnh lý mạn tính do hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào gan, nếu không chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến xơ gan và suy gan. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các cách chữa viêm gan tự miễn hiệu quả trong bài viết sau.

Phương pháp điều trị viêm gan tự miễn

Mục tiêu khi chữa viêm gan tự miễn là đưa bệnh về trạng thái ổn định, trong đó các chỉ số men gan (ALT, AST), globulin miễn dịch G (IgG) phải ở mức bình thường. Ở trẻ em, cần theo dõi thêm các kháng thể tự miễn, vì đây là chỉ dấu phản ánh mức độ hoạt động của bệnh. Kiểm soát hiệu quả các chỉ số này ngoài giúp cải thiện tổn thương gan và ngăn ngừa bệnh diễn tiến đến giai đoạn nặng.

1. Điều trị bằng thuốc

1.1 Điều trị viêm gan tự miễn với phác đồ khởi trị

Phác đồ điều trị ban đầu thường bao gồm hai loại thuốc chủ đạo:

• Glucocorticoid (Steroid): Loại thuốc nền tảng trong điều trị viêm gan tự miễn, chủ yếu dùng kiểm soát cơn viêm. Nhóm thuốc này hoạt động bằng cách ức chế các gen gây viêm, đồng thời kích hoạt các gen chống viêm, thúc đẩy sự phát triển của tế bào điều hòa miễn dịch (Treg). Trong các loại steroid, predniso(lo)ne là thuốc được dùng phổ biến nhất. Liều lượng được điều chỉnh tùy theo độ tuổi, mức độ nghiêm trọng của bệnh:

• • Ở người lớn, liều thường dao động từ 0,5 – 1 mg/kg/ngày, có thể tăng lên tối đa 60 mg/ngày trong trường hợp nặng.
  • Ở trẻ em, liều khuyến nghị là 2 mg/kg/ngày, giới hạn tối đa cũng là 60 mg/ngày.

Sau khi đã đáp ứng được mong muốn ban đầu, cần giảm liều steroid dần từng tuần nhằm hạn chế tác dụng phụ, duy trì hiệu quả điều trị. Nếu men gan hạ nhanh trong 8 tuần đầu, tiên lượng điều trị về lâu dài sẽ khả quan hơn.

• Azathioprine: Thuốc được chỉ định bổ sung sau vài tuần điều trị bằng steroid nhằm giảm liều, hạn chế tác dụng phụ của corticosteroid. Loại này có tác dụng ức chế sự tăng sinh của tế bào miễn dịch quá mức, qua đó kiểm soát viêm gan. Tuy nhiên, cần theo dõi định kỳ công thức máu, chức năng gan do có nguy cơ ảnh hưởng đến tủy xương và gan cao.

1.2 Điều trị bậc hai

Trong trường hợp không đáp ứng hoặc không dung nạp steroid, azathioprine, bác sĩ có thể chuyển sang các lựa chọn thay thế:

• 6-Mercaptopurine (6-MP) có thể dùng thay thế azathioprine nếu người bệnh gặp tác dụng phụ nghiêm trọng.
• 6-Thioguanine là lựa chọn ít phổ biến hơn, do nguy cơ tăng áp tĩnh mạch cửa cùng các biến chứng nặng nề khác.
• Mycophenolate mofetil (MMF) là lựa chọn thay thế hiệu quả cho người không đáp ứng hoặc không dung nạp azathioprine và 6-MP. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ lưỡng khi chỉ định cho phụ nữ trong độ tuổi sinh sản vì dễ gây dị tật bẩm sinh. (1)

1.3 Điều trị bậc ba

Khoảng 10 – 20% người mắc viêm gan tự miễn kháng trị hoặc bệnh tiến triển nặng cần được điều trị chuyên sâu. Các lựa chọn phổ biến gồm:

• Thuốc ức chế calcineurin (CNI) như cyclosporin A và tacrolimus, có hiệu quả trong các trường hợp kháng trị nhưng tiềm ẩn nguy cơ độc tính thận, tăng huyết áp, tiểu đường.
• Thuốc ức chế mTOR có khả năng điều hòa miễn dịch nhưng dễ gây tác dụng phụ như tăng lipid máu, loét niêm mạc miệng, giảm tiểu cầu và nhiễm trùng.
• Liệu pháp tế bào B như Rituximab (kháng thể kháng CD20), ianalumab được dùng cho các ca viêm gan tự miễn nặng, không đáp ứng điều trị thông thường.
• Thuốc ức chế TNF-α như Infliximab hỗ trợ giảm viêm gan, tuy nhiên cần theo dõi sát sao do dễ gây độc tính lên gan.

2. Điều trị ngoại khoa

Khi gan tổn thương nặng không thể phục hồi hoặc bệnh diễn tiến đến giai đoạn xơ gan mất bù, suy gan cấp, người bệnh cần được ghép gan. Đây là thủ thuật cắt bỏ gan bị bệnh, thay thế bằng gan khỏe mạnh từ người hiến tặng.

Gan hiến tặng thường đến từ người đã chết não, nhưng trong một số trường hợp có thể dùng gan của người sống. Phẫu thuật sẽ lấy một phần gan khỏe mạnh từ người hiến, cấy ghép vào người nhận. Nhờ khả năng tái sinh, cả hai phần gan sẽ phát triển trở lại gần như bình thường. (2)

3. Điều trị hỗ trợ

Điều trị viêm gan tự miễn không thể thiếu các biện pháp hỗ trợ nhằm giảm tổn thương gan, kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng lâu dài.

3.1 Điều chỉnh lối sống

• Tránh rượu bia, thuốc lá vì rượu là tác nhân gây độc cho gan, thúc đẩy viêm, gây xơ hóa. Thuốc lá làm suy yếu miễn dịch, tăng nguy cơ biến chứng.
• Giảm stress, giữ tinh thần lạc quan để tránh kích thích phản ứng miễn dịch quá mức. Người bệnh có thể áp dụng các biện pháp thư giãn như thiền, yoga, đọc sách, nghe nhạc nhẹ để cải thiện tinh thần.
• Ngủ đủ giấc, đúng giờ để hỗ trợ gan thải độc và tái tạo. Người bệnh nên ngủ trước 23h, duy trì giấc ngủ 7 – 9 tiếng mỗi đêm.
• Giữ cân nặng hợp lý vì béo phì làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, khiến tình trạng viêm gan nặng hơn. Người bệnh nên áp dụng biện pháp giảm cân an toàn bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học, hạn chế chất béo xấu, đường tinh luyện, đồng thời duy trì thói quen vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, bơi lội.

3.2 Chế độ dinh dưỡng

• Tăng cường chất chống oxy hóa như rau xanh (bông cải xanh, cải bó xôi), trái cây (cam, việt quất, táo), các loại hạt (óc chó, hạnh nhân) giúp bảo vệ gan khỏi tổn thương.
• Tránh thức ăn nhanh, đồ chiên rán, thực phẩm nhiều đường và muối – những yếu tố làm tăng viêm, tổn thương gan.
• Bổ sung protein tốt có trong chất béo từ cá, trứng, sữa chua, đậu nành để hỗ trợ tái tạo tế bào gan.
• Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày và dùng trà thảo mộc như trà atiso, trà xanh để giúp gan hoạt động hiệu quả, hỗ trợ đào thải độc tố.

3.3 Vận động thể chất hợp lý

• Các bài tập như đi bộ, yoga, bơi lội giúp tăng tuần hoàn máu, cải thiện sức đề kháng, kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, cần tránh vận động quá sức để không khiến gan quá tải,
• Luôn khởi động kỹ, lắng nghe cơ thể và nghỉ ngơi khi thấy mệt.

3.4 Theo dõi sức khỏe định kỳ

• Xét nghiệm máu, theo dõi men gan (ALT, AST), IgG, bilirubin, albumin, INR để đánh giá chức năng gan và hoạt động miễn dịch.
• Siêu âm hoặc MRI gan giúp phát hiện sớm gan nhiễm mỡ, xơ gan, khối u gan.
• Sinh thiết gan khi cần xác định mức độ tổn thương chính xác.
• Đo mật độ xương do steroid có thể gây loãng xương, người bệnh cần kiểm tra định kỳ, bổ sung canxi, vitamin D nếu cần.
• Thăm khám chuyên khoa tiêu hóa – gan mật, tim mạch và nội tiết định kỳ để theo dõi biến chứng, điều chỉnh thuốc kịp thời.

Thắc mắc thường gặp

Dưới đây là giải đáp cho những thắc mắc phổ biến, giúp người bệnh hiểu rõ hơn, an tâm khi điều trị viêm gan tự miễn.

1. Viêm gan tự miễn có chữa khỏi hoàn toàn không?

Viêm gan tự miễn là bệnh mạn tính không thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy vậy, nếu tuân thủ đúng phác đồ điều trị và hướng dẫn của bác sĩ, bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả. (3)

2. Điều trị viêm gan tự miễn có tác dụng phụ không?

Câu trả lời là có. Việc dùng thuốc trong chữa viêm gan tự miễn, điển hình là corticosteroid, các thuốc ức chế miễn dịch có thể gây ra một số tác dụng phụ như tăng cân, tăng đường huyết, loãng xương, tăng huyết áp và nhiễm trùng do ức chế miễn dịch.

3. Bệnh viêm gan tự miễn có cần ghép gan không?

Phần lớn người bị viêm gan tự miễn thường đáp ứng tốt với điều trị nội khoa, nhờ đó không cần phải ghép gan. Tuy nhiên, ở những trường hợp nặng, khi gan bị tổn thương không hồi phục, tiến triển thành xơ gan mất bù hoặc suy gan, ghép gan sẽ được cân nhắc như một giải pháp cuối cùng.

4. Nên điều trị viêm gan tự miễn ở đâu uy tín?

Dưới đây là một số địa chỉ được đánh giá cao trong chữa viêm gan tự miễn:

Bệnh viện Chợ Rẫy

Khoa Nội tiêu hóa của bệnh viện quy tụ đội ngũ chuyên gia gan mật giàu kinh nghiệm. Tại đây, người bệnh được tiếp cận các kỹ thuật hiện đại như đo độ xơ hóa gan (FibroScan), sinh thiết gan, định lượng kháng thể tự miễn, từ đó chẩn đoán, theo dõi bệnh chính xác. Phác đồ điều trị viêm gan tự miễn tại đây tuân thủ theo hướng dẫn quốc tế, tối ưu hiệu quả, an toàn lâu dài.

• Địa chỉ: 201B Nguyễn Chí Thanh, Phường 12, Quận 5, TP.HCM.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới TP.HCM

Đơn vị đầu ngành trong lĩnh vực điều trị bệnh truyền nhiễm và gan mật. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống trang thiết bị hiện đại, bệnh viện xây dựng lộ trình điều trị cá nhân hóa cho từng ca bệnh. Các bước chẩn đoán, theo dõi được thực hiện chặt chẽ, giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị, hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.

• Địa chỉ: 764 Võ Văn Kiệt, Phường 1, Quận 5, TP.HCM.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Đây là địa chỉ được nhiều người tin tưởng khi cần điều trị viêm gan tự miễn tại khu vực phía Nam. Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa gan mật nhiều năm kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại như máy nội soi Olympus EVIS X1 tích hợp AI, siêu âm đàn hồi mô Aixplorer Mach 30 (Pháp), hệ thống nội soi 3D/4K Karl Storz, quá trình chẩn đoán và điều trị được thực hiện chính xác, hiệu quả, ít biến chứng.

Không gian khám chữa bệnh được đầu tư hiện đại, vô trùng kỹ lưỡng, tạo sự an tâm cho người bệnh. Ngoài ra, đội ngũ tư vấn hoạt động 24/7, hỗ trợ đặt lịch, giải đáp mọi thắc mắc về chữa viêm gan tự miễn nhanh chóng và chuyên nghiệp.

• Địa chỉ: 2B Phổ Quang, Phường 2, Quận Tân Bình, TP.HCM.

Viêm gan tự miễn là bệnh lý mạn tính cần kiểm soát suốt đời. Bên cạnh việc tuân thủ cách dùng bằng thuốc, người bệnh cần xây dựng lối sống lành mạnh, bổ sung dinh dưỡng khoa học, tập luyện đều đặn và khám sức khỏe định kỳ. Những yếu tố này hỗ trợ điều trị viêm gan tự miễn hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng sống lâu dài.