Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp: Nguyên nhân, cách điều trị

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Sự hình thành hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là tình trạng phổ biến ở người bệnh. Vậy chúng có nguy hiểm không? Cách điều trị như thế nào? Cùng ECO Pharma tìm hiểu cụ thể qua bài viết sau.

Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp

Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp là gì?

Hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp (nốt thấp khớp) là các cục u cứng, thường xuất hiện dưới da tại khớp bị ảnh hưởng, như ngón tay, khuỷu tay, bàn chân. Theo Hiệp hội Viêm khớp dạng thấp Quốc gia (NRAS), có khoảng 20% người bệnh viêm khớp dạng thấp mắc tình trạng này. Chúng thường vô hại, nhưng đôi khi có thể gây đau hoặc các biến chứng khác như loét, nhiễm trùng trên bề mặt da. Hiếm hơn, những hạt này có thể xuất hiện ở phổi và dây thanh quản. (1)

Hình ảnh hạt dạng thấp dưới da

Một số hình ảnh các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp:

Các hạt dạng thấp ở ngón tay
Các hạt dạng thấp ở ngón tay người bệnh.
Các hạt dạng thấp ở ngón chân
Tình trạng hạt viêm khớp dạng thấp ở các ngón chân.
Nốt dạng thấp ở khuỷu tay
Nốt dạng thấp xuất hiện ở khuỷu tay. - Ảnh: Internet

Dấu hiệu nhận biết hạt dưới da do viêm khớp dạng thấp

Người bệnh có thể nhận biết hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp thông qua các dấu hiệu (2):

  • Kích thước: Các nốt dạng thấp có nhiều kích thước khác nhau, nhỏ như hạt đậu hoặc lớn bằng quả óc chó, khoảng 2mm đến 5cm.
  • Hình dạng: Phần lớn chúng có hình tròn, đường viền không đều.
  • Cảm giác: Khi chạm vào, các nốt có cảm giác cứng. Nếu bạn ấn, chúng có thể di chuyển hoặc không (vì đã hình thành kết nối với mô hoặc gân dưới da). Đôi khi, những nốt quá lớn hoặc phát triển ở một số vùng nhất định đè lên dây thần kinh, ảnh hưởng đến khả năng cử động tay, chân.

Nguyên nhân hình thành hạt dạng thấp dưới da

Không phải tất cả người bệnh viêm khớp dạng thấp đều phát triển hạt dưới da. Nguyên nhân của tình trạng này đến nay vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, các chuyên gia đã khoanh vùng một số yếu tố nguy cơ, bao gồm:

  • Yếu tố dạng thấp (RF): Đây là một loại protein thường có trong máu của người mắc viêm khớp dạng thấp. Nghiên cứu trên Tạp chí Hiệp hội phẫu thuật tay (Mỹ) cho biết, khoảng 20 - 25% người bệnh dương tính với yếu tố dạng thấp có các hạt dưới da. (3)
  • Kháng thể anti-CCP: Người bệnh dương tính với kháng thể anti-CCP (được sản xuất bởi hệ miễn dịch, giúp chống lại peptide citrullinated vòng) cũng có nguy cơ phát triển các hạt dưới da cao hơn.
  • Mức độ nghiêm trọng của viêm khớp dạng thấp: Triệu chứng viêm khớp dạng thấp càng nghiêm trọng thì khả năng phát triển hạt dưới da càng cao.
  • Di truyền: Một số gen đóng vai trò trong sự xuất hiện của nốt dạng thấp. Kiểu gen HLA-DR4 bao gồm nhóm alen DRB1 không đồng nhất có thể dự đoán tình trạng hạt dưới da. Ngoài ra, đồng hợp tử đối với HLA-DRB1*0401; hoặc dị hợp tử đối với alen HLADRB1, cụ thể là *0401 với B1*0404/8 hoặc *0101 cũng làm tăng nguy cơ bị nốt dạng thấp. (4)
  • Hút thuốc lá: Khả năng phát triển hạt dưới da cao hơn ở người có thói quen hút thuốc lá.
  • Các biến chứng khác: Hạt dưới da thường gặp ở người mắc viêm khớp dạng thấp có biến chứng khác như bị bệnh phổi, viêm mạch.
Tác nhân hình thành nốt dạng thấp
Một số tác nhân làm tăng nguy cơ hình thành hạt dưới da là yếu tố dạng thấp, di truyền, mức độ nghiêm trọng của bệnh, hút thuốc lá,...

Vị trí hạt dưới da thường xuất hiện trên cơ thể

Các hạt dưới da thường xuất hiện ở các điểm chịu nhiều áp lực như khuỷu tay, ngón tay, cẳng tay, đầu gối, gót chân. Ngoài ra, vị trí hiếm gặp bao gồm phổi, tim, mắt, dây thanh quản, âm hộ, túi mật, cột sống - điều này làm chúng khó xác định hoặc chẩn đoán đúng. Vì chúng thường không gây ra triệu chứng (chẳng hạn như hạt ở phổi) hoặc bị nhầm lẫn với đặc điểm của tình trạng khác.

Tác động của hạt dưới da tới sức khỏe người bệnh

Trong hầu hết trường hợp, các hạt dưới da không ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh. Nhưng chúng có thể bị loét; nhiễm trùng dẫn đến đỏ, sưng, nóng; hoặc nằm đè lên dây thần kinh, làm hạn chế vận động.

Ngoài ra, trường hợp hạt nằm dưới lòng bàn chân khiến việc đi lại khó khăn; hoặc chuyển áp lực sang các khớp khác, gây đau đầu gối, háng, lưng dưới. Điều quan trọng là bạn cần thăm khám để được khắc phục kịp thời, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Khi nào người bệnh cần đến gặp bác sĩ?

Các hạt dạng thấp thường không cần điều trị. Tuy nhiên, nếu có dấu hiệu loét, sưng, nóng, đỏ ở các hạt; hoặc hạn chế phạm vi cử động ở các khớp liên quan, bạn nên đến gặp bác sĩ để được kiểm tra.

Phương pháp chẩn đoán hạt dạng thấp dưới da

Để chẩn đoán hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp, bác sĩ thường chỉ định:

  • Thăm khám: Bác sĩ hỏi và ghi nhận thông tin về tiền sử mắc viêm khớp dạng thấp, kiểm tra triệu chứng ở các hạt dưới da, xem chúng cứng hay mềm, có sưng, đỏ, loét và di động hay không.
  • Sinh thiết: Lấy mẫu mô nhỏ từ nốt dạng thấp, sau đó soi chiếu dưới kính hiển vi. Điều này hỗ trợ sàng lọc các tình trạng khác có thể gây ra nốt tương tự, chẳng hạn như nhiễm trùng.

Cách điều trị hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp

Tùy mức độ ảnh hưởng của hạt viêm khớp dạng thấp đến sức khỏe, các hạt dưới da có thể cần điều trị y tế hoặc không. Nếu cần thiết, một số phương pháp phổ biến gồm:

1. Thuốc chống thấp khớp cải thiện bệnh (DMARDS)

Thuốc chống thấp khớp cải thiện bệnh (DMARD) là thuốc kê đơn, giúp ổn định hệ miễn dịch, ngăn chặn hệ thống này gây tổn thương các mô trong cơ thể. Nhờ đó hỗ trợ giảm viêm, đau, duy trì chức năng khớp. Theo Hiệp hội Viêm khớp dạng thấp Quốc gia, sự kết hợp các liệu pháp giảm nhẹ và liệu pháp sinh học, đặc biệt là rituximab (một loại thuốc DMARD) có khả năng làm giảm tỷ lệ hình thành nốt dạng thấp. Tuy nhiên, một số tác dụng phụ khi sử dụng DMARD gồm tăng nguy cơ nhiễm trùng; giảm số lượng bạch cầu, hồng cầu, tiểu cầu; tăng men gan.

Thuốc điều trị nốt dạng thấp
Nếu hạt viêm khớp dạng thấp gây đau, người bệnh có thể được chỉ định dùng thuốc chống thấp khớp cải thiện bệnh.

2. Thuốc giảm đau

Bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc giảm đau liên quan đến viêm khớp dạng thấp như paracetamol, hoặc kết hợp paracetamol và codeine (co-codamol). Điều này nhằm hạn chế đau nhức, khó chịu ở các hạt dưới da.

Ngoài ra, thuốc chống viêm không steroid cũng thường được chỉ định. Chúng bao gồm Celecoxib (Celebrex), Diclofenac (Cataflam, Voltaren), Etodolac (Lodine), Ibuprofen (Advil, Motrin), Indomethacin (Indocin), Meloxicam (Mobic), Naproxen (Aleve, Naprosyn). Tác dụng phụ có thể gặp là đau, xuất huyết dạ dày.

3. Thuốc Steroid

Steroid (corticosteroid) là thuốc chống viêm giúp kiểm soát viêm khớp dạng thấp. Đồng thời làm dịu tình trạng hoạt động quá mức của hệ miễn dịch. Bác sĩ có thể tiêm steroid gần các hạt dưới da. Theo nghiên cứu trên Tạp chí Bệnh thấp khớp lâm sàng (Đức), tiêm steroid hỗ trợ giảm kích thước các nốt dạng thấp trong một số trường hợp. (5)

Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý về tác dụng phụ như kích ứng da, bầm tím hoặc tụ máu dưới da, cao huyết áp, gặp vấn đề thị lực như mờ mắt, nhiễm trùng. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường này, bạn hãy đến gặp bác sĩ ngay.

4. Vật lý trị liệu

Các bài tập vật lý trị liệu được thiết kế bởi chuyên gia, đảm bảo phù hợp với thể trạng của người bệnh. Điều này giúp giảm đau nhức, khó chịu do hạt dưới da gây ra. Đồng thời tăng khả năng vận động; độ linh hoạt của khớp; thúc đẩy các cơ khỏe, từ đó nâng đỡ, ổn định khớp hiệu quả.

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể chỉ định một số máy móc hỗ trợ quá trình trị liệu như máy điện xung, máy laser công suất cao, máy điều trị bằng sóng radio hoặc từ trường,...

5. Phẫu thuật

Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để cắt bỏ hạt dạng thấp trong các trường hợp:

  • Chúng nằm trong, trên hoặc gần cơ quan bên trong cơ thể, và không tự biến mất.
  • Kích thước lớn.
  • Bị loét, nhiễm trùng tại các hạt dưới da.
  • Bạn đã thử nhiều phương pháp điều trị khác nhưng không hiệu quả.
  • Hạn chế vận động ở bàn tay, cánh tay hoặc bộ phận khác trên cơ thể.

Sau khi phẫu thuật, các hạt dạng thấp vẫn có thể xuất hiện trở lại.

Phòng ngừa hạt dưới da trong RA như thế nào?

Hiện nay, chưa có phương pháp nào đảm bảo phòng ngừa các hạt dạng thấp. Tuy nhiên, bạn có thể giảm thiểu tối đa nguy cơ bằng cách:

  • Bỏ thuốc lá.
  • Uống thuốc và thực hiện vật lý trị liệu theo chỉ định của bác sĩ.
  • Thông báo với bác sĩ ngay khi có triệu chứng bất thường như sưng, đỏ, nóng.
  • Tập thể dục mỗi ngày ít nhất 30 phút, chẳng hạn như đi bộ, đạp xe, chạy bộ,... để tăng khả năng vận động.
Bỏ thuốc lá giảm nguy cơ bị nốt dạng thấp
Bỏ thuốc lá giúp giảm nguy cơ hình thành hạt viêm khớp dạng thấp dưới da.

Bên cạnh đó, nếu bạn chưa mắc bệnh, hãy điều chỉnh chế độ ăn uống, lối sống khoa học để tránh mắc viêm khớp dạng thấp dẫn đến hình thành hạt dưới da:

  • Thực đơn dinh dưỡng: Tăng cường thực phẩm giàu canxi, vitamin D hỗ trợ duy trì cấu trúc xương khớp chắc khỏe, bao gồm hạnh nhân, hạt chia, sữa, trứng gà, cải xoăn, bông cải xanh, đậu bắp, đậu trắng, trứng gà, cam, khoai lang, đậu phụ, cá trích, cá mòi.

Vitamin C và axit béo omega-3 cũng rất cần thiết, ngăn ngừa tình trạng viêm. Thực phẩm giàu những chất này gồm bưởi, kiwi, cá hồi, hạt lanh, hạt hồ đào, quả óc chó, cải Brussels, ớt chuông, dâu tây, cà rốt, rau diếp.

Ngoài ra, bạn nên bổ sung đầy đủ protein và các khoáng chất như kẽm, magie, photpho. Chúng giữ vai trò quan trọng đối với sự hình thành và phát triển của xương khớp. Hãy ăn tôm, hàu, ngũ cốc nguyên hạt, quả bơ, rau chân vịt, hạt bí ngô, đậu nành. Nạp đủ 2 đến 2.5 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ bôi trơn khớp. Tránh tiêu thụ thực phẩm nhiều đường, muối. Kiêng rượu bia.

  • Quản lý căng thẳng: Stress kéo dài có thể kích hoạt phản ứng viêm của hệ miễn dịch, giải phóng cytokine gây viêm, tăng nguy cơ viêm khớp dạng thấp và xuất hiện hạt dưới da. Vì vậy, hãy giảm căng thẳng bằng cách thiền, tập hít thở sâu, yoga, tham gia hoạt động ngoài trời, trò chuyện với gia đình hoặc bạn bè.
  • Duy trì cân nặng hợp lý: Kiểm soát cân nặng phù hợp thông qua chế độ dinh dưỡng và tập luyện khoa học. Nếu bạn đang thừa cân, béo phì, nên lên kế hoạch giảm cân an toàn, mỗi tuần khoảng 0.5 - 1kg. Trung tâm Kiểm soát cân nặng và Điều trị béo phì - thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Hệ thống Phòng khám Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ áp dụng kỹ thuật hiện đại, đa mô thức, chuyên sâu hàng đầu Việt Nam, hỗ trợ giảm cân hiệu quả.

Bệnh viện quy tụ đội ngũ bác sĩ, chuyên gia đầu ngành, giàu kinh nghiệm, được đào tạo tại các nền y học tiên tiến trên thế giới. Các bác sĩ sử dụng máy móc tân tiến như công nghệ đông hủy mỡ - Cool Lipolysis, công nghệ Laser Lipolysis, công nghệ Radio Frequency (RF) Lipolysis, máy đo InBody 770,... để chẩn đoán và điều trị béo phì theo hướng cá thể hóa.

Bài liên quan: Viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn tiến triển

Một số câu hỏi thường gặp

ECO Pharma giải đáp một số thắc mắc thường gặp liên quan đến hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp:

1. Các hạt dạng thấp dưới da có nguy hiểm không?

Thông thường, các hạt dạng thấp không gây nguy hiểm đến sức khỏe người bệnh và không cần thiết phải cắt bỏ. Nhưng nếu chúng gây đau, nhiễm trùng, hoặc nằm đè lên dây thần kinh làm hạn chế khả năng vận động, bạn hãy trao đổi với bác sĩ để được điều trị kịp thời, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Hầu hết các dạng hát thấp không gây đau
Trong hầu hết trường hợp, các hạt dạng thấp không gây đau, bạn không cần điều trị.

Hạt dưới da ở người viêm khớp dạng thấp có tự biến mất không?

Các hạt dưới da ở người viêm khớp dạng thấp có thể tự biến mất theo thời gian hoặc phát triển lớn hơn. Đến nay, chưa có cách nào giúp dự đoán sự thay đổi của các nốt này. Thậm chí sau khi đã phẫu thuật cắt bỏ, chúng vẫn có khả năng tái phát.

Các hạt dưới da trong viêm khớp dạng thấp có thể ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ, nhưng thường không gây hại đến sức khỏe. Hiện chưa có cách ngăn ngừa tình trạng này, nhưng bạn có thể hạn chế nguy cơ bằng cách bỏ thuốc lá, xây dựng chế độ ăn tốt cho khớp, thường xuyên vận động. Ngoài ra, việc thăm khám định kỳ cũng rất cần thiết, giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường, tránh biến chứng nghiêm trọng.

JEX banner seo bên dưới bài viết
Nguồn tham khảo