Viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn tiến triển? Phân cấp ra sao?

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh mãn tính, tiến triển phức tạp, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Vậy viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu quá trình tiến triển của bệnh này trong bài viết sau.

Vì sao cần hiểu rõ các giai đoạn tiến triển của viêm khớp dạng thấp?

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh tự miễn mãn tính, nghĩa là hệ miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các mô khỏe mạnh, trong trường hợp này là các khớp. Từ đó gây viêm nhiễm, sưng đau và biến dạng khớp, thậm chí dẫn đến tàn phế nếu không được điều trị kịp thời. (1)

Đối với bác sĩ, hiểu rõ các giai đoạn tiến triển của viêm khớp dạng thấp giúp đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho người bệnh như thuốc, vật lý trị liệu hoặc phẫu thuật.

Đối với người bệnh, nắm rõ các giai đoạn của bệnh giúp bản thân và gia đình dự đoán được những khó khăn có thể gặp phải trong tương lai, từ đó có sự chuẩn bị về tâm lý và chi phí một cách tốt nhất.

Viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn?

Viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn? Bệnh tiến triển qua 4 giai đoạn sau: (2)

1. Giai đoạn 1: Giai đoạn khởi phát

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có các triệu chứng nhẹ, vì thế thường bị bỏ qua. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị trong giai đoạn này sẽ có kết quả rất tích cực.

Triệu chứng

• Đau khớp nhẹ, thường bị nhầm lẫn là do mỏi cơ hoặc lão hóa.
• Sưng nhẹ khớp, đặc biệt là ở các khớp nhỏ như ngón tay và ngón chân.
• Mệt mỏi hoặc cảm giác không khỏe nói chung.

Chẩn đoán

Chẩn đoán ở giai đoạn này thường bao gồm xét nghiệm máu để tìm các dấu hiệu như yếu tố dạng thấp và protein phản ứng C. Các xét nghiệm hình ảnh như chụp X-quang hoặc MRI cũng có thể được thực hiện để kiểm tra bất kỳ tổn thương khớp sớm nào. Chẩn đoán sớm là rất quan trọng để ngăn ngừa sự diễn tiến xấu của bệnh sau này.

2. Giai đoạn 2: Viêm khớp tiến triển

Viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn? Ở giai đoạn thứ 2 của bệnh, cơ thể bắt đầu sản xuất kháng thể như yếu tố dạng thấp. Các triệu chứng trở nên dai dẳng hơn và tình trạng viêm khớp bắt đầu gây ra nhiều khó chịu.

Triệu chứng

• Đau khớp dai dẳng, ảnh hưởng đến sinh hoạt.
• Sưng khớp rõ rệt hơn, thường thấy khi thức dậy.
• Cứng khớp, đặc biệt là vào buổi sáng.
• Giảm phạm vi chuyển động ở các khớp bị viêm.

Chẩn đoán

Xét nghiệm máu trở nên quan trọng hơn trong việc xác định mức độ của yếu tố dạng thấp và các dấu hiệu viêm khác. Các xét nghiệm này giúp bác sĩ xác nhận sự hiện diện của viêm khớp dạng thấp và loại trừ dạng viêm khớp khác. Để hiểu rõ hơn, bạn có thể tìm hiểu chi tiết tại bài viết: Xét nghiệm viêm khớp dạng thấp.

3. Giai đoạn 3: Xuất hiện tổn thương trên khớp

Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn này, tình trạng bệnh đã trở nên nghiêm trọng. Các nốt dạng thấp (là những cục u cứng dưới da) bắt đầu hình thành, tổn thương khớp trở nên rõ rệt, ảnh hưởng đến cả hình dạng và chức năng khớp.

Triệu chứng

• Đau dữ dội ở các khớp bị viêm.
• Các nốt thấp khớp có thể nhìn thấy, thường nằm dưới da gần khuỷu tay và bàn tay.
• Hội chứng ống cổ tay do viêm quanh cổ tay.
• Quan sát thấy rõ các tổn thương khớp trong các chẩn đoán hình ảnh.

Chẩn đoán

Chẩn đoán trở nên dễ dàng hơn khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Xét nghiệm máu thường tìm ra mức độ cao của các dấu hiệu viêm, chẩn đoán hình ảnh cho thấy bằng chứng rõ ràng về tổn thương khớp.

Bài liên quan: Hình ảnh viêm khớp dạng thấp

4. Giai đoạn 4: Giai đoạn tàn phế

Đây là giai đoạn viêm khớp dạng thấp nghiêm trọng nhất, các khớp bị tổn thương và biến dạng đáng kể, ảnh hưởng lớn đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Triệu chứng

• Đau khớp và sưng tấy dữ dội.
• Khớp bị biến dạng có thể nhìn thấy bằng mắt thường.
• Cứng khớp và mất khả năng vận động.
• Mệt mỏi kéo dài và cảm giác khó chịu lan tỏa toàn thân.

Chẩn đoán

Ở giai đoạn này, xét nghiệm máu cho thấy mức độ cao của các dấu hiệu viêm như protein phản ứng C. Chụp X-quang phát hiện tổn thương khớp nghiêm trọng và chụp MRI quan sát thấy mất mô khớp.

Bài liên quan: Viêm khớp đối xứng và không đối xứng

Yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tiến triển của bệnh

Những yếu tố sau đây khiến viêm khớp dạng thấp tiến triển nhanh hơn:

• Không tuân thủ phác đồ điều trị: Nếu người bệnh không dùng thuốc theo chỉ dẫn hoặc bỏ qua lịch tái khám định kỳ, nguy cơ bệnh trở nặng sẽ tăng lên.
• Ít vận động: Hoạt động thể chất là điều cần thiết cho tất cả mọi người, bao gồm cả người bệnh viêm khớp dạng thấp. Tập thể dục giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện sức khỏe xương khớp. Một lối sống ít vận động dẫn đến tăng mức độ đau, mệt mỏi và suy nhược. Vì thế, người bệnh cần cân bằng giữa nghỉ ngơi và hoạt động thể chất.
• Chế độ ăn gây viêm: Một số thành phần làm tăng tình trạng viêm trong cơ thể như đường, chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, axit béo omega-6, carbohydrate tinh chế, monosodium glutamate (MSG), gluten, aspartame,… Tiêu thụ càng nhiều những chất này sẽ thúc đẩy viêm khớp dạng thấp tiến triển nhanh.
• Hút thuốc: Một nghiên cứu cho thấy hút thuốc có liên quan đến sự tiến triển viêm khớp dạng thấp. Ngoài ra, hút thuốc còn làm giảm khối lượng xương, khiến người bệnh dễ bị loãng xương hơn. (3)

Cách kiểm soát và làm chậm quá trình phát triển của viêm khớp dạng thấp

Bên cạnh việc nắm rõ viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn. Người bệnh cần sử dụng thuốc theo đúng chỉ định, điều chỉnh lối sống khoa học, thăm khám định kỳ,… để kiểm soát và làm chậm sự tiến triển của bệnh.

1. Chẩn đoán sớm

Khi được chẩn đoán và điều trị sớm, quá trình viêm và tổn thương sụn khớp có thể được kiểm soát hiệu quả. Điều này giúp bảo vệ khớp, giảm thiểu biến dạng và ngăn ngừa tình trạng tàn phế. Việc điều trị kịp thời giúp giảm đau nhức, cứng khớp, sưng tấy, từ đó cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của người bệnh.

2. Sử dụng thuốc

Thuốc điều trị đóng vai trò thiết yếu trong việc giảm nhẹ các triệu chứng bệnh và hạn chế tổn thương khớp. Bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc sau:

• Thuốc chống viêm không steroid (NSAID): Thuốc này có tác dụng giảm đau và viêm, bao gồm Celecoxib (Celebrex), Diclofenac (Voltaren), Diflunisal (Dolobid), Etodolac (Lodine), Fenoprofen (Nalfon), Meloxicam (Mobic), Nabumetone (Relafen), Oxaprozin (Coxanto),…
• Thuốc Corticosteroid: Corticosteroid làm giảm viêm và kiểm soát các triệu chứng như đau, sưng và cứng khớp. Các loại thuốc này bao gồm Betamethasone (Alphatrex), Methylprednisolon (Depo-Medrol), Hydrocortison (A-Hydrocort), Prednisone (Prednicot), Prednisolon (Bubbli-Pred), Triamcinolone (Aristocort),…
• Thuốc chống thấp khớp (DMARD): Thuốc này giúp giảm các triệu chứng viêm như sưng và đau, ngăn ngừa tổn thương khớp, đồng thời hỗ trợ hoạt động hàng ngày. Chúng bao gồm Abatacept (Orencia), Adalimumab (Humira), Anakinra (Kineret), Etanercept (Enbrel), Methotrexate (Trexall), Golimumab (Simponi), Hydroxychloroquine (Plaquenil), Infliximab (Remicade), Leflunomide (Arava), Rituximab (Rituxan),…

3. Điều chỉnh lối sống

Việc xây dựng lối sống khoa học giúp giảm đau, tăng cường chức năng khớp và làm chậm quá trình tiến triển của bệnh. Người bệnh cần áp dụng kết hợp những điều sau:

• Tập thể dục đều đặn: Tập thể dục giúp tăng cường cơ bắp xung quanh khớp, cải thiện độ linh hoạt và giảm đau. Các bài tập phù hợp bao gồm đi bộ, chạy bộ, bơi lội, yoga,… Luôn khởi động trước khi tập và thả lỏng sau khi tập. Tránh các bài tập gây đau hoặc làm tổn thương khớp. Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu để có kế hoạch tập luyện phù hợp.
• Giữ cân nặng phù hợp: Cân nặng quá lớn gây áp lực lên các khớp, làm tăng đau và khó khăn trong vận động. Người bệnh cần kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh, thực đơn phù hợp cho người viêm khớp dạng thấp và tập thể dục đều đặn để duy trì mức cân hợp lý. Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được hướng dẫn cụ thể cho tình trạng của mình.
• Bổ sung tinh chất: Các tinh chất thiên nhiên như Collagen type 2 không biến tính, Collagen peptide thủy phân, Turmeric Root, Eggshell Membrane, Chondroitin sulfate,… giúp điều hòa miễn dịch, ức chế sản sinh chất gây viêm, ngăn chặn phản ứng viêm. Các tinh chất này còn hỗ trợ giảm đau nhức, tái tạo sụn và xương dưới sụn, duy trì cấu trúc và chức năng vận động cho các khớp.
• Nghỉ ngơi hợp lý: Khi khớp sưng đau, bạn hãy nghỉ ngơi, có thể sử dụng các dụng cụ hỗ trợ như nẹp, gậy chống để giảm tải cho khớp. Ngủ đủ giấc 7 – 8 tiếng mỗi đêm là một phần quan trọng, giúp cơ thể nghỉ ngơi đủ để phục hồi.

4. Chế độ dinh dưỡng phù hợp

Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt, dầu ô liu và cá, có tác động tích cực đến mọi khía cạnh của sức khỏe. Việc áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải giúp cải thiện các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp. Điều này bao gồm giảm sưng, đau khớp và thời gian cứng khớp buổi sáng, sức khỏe tổng thể cũng được cải thiện. Người bệnh có thể áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải như sau:

4.1 Thực phẩm nên ưu tiên

• Tăng cường trái cây và rau quả nhiều màu sắc trong mỗi bữa ăn. Nấm, bí, củ cải đường, súp lơ, bông cải xanh, cải bó xôi,… là những thực phẩm cần ưu tiên.
• Thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và trái cây.
• Nguồn protein tốt từ thịt nạc, hải sản, trứng và đậu phụ.
• Tiêu thụ nhiều chất béo lành mạnh từ dầu ô liu nguyên chất, bơ và các loại hạt.
• Các loại cá như cá hồi, cá ngừ, cá mòi chứa nhiều Omega 3.

4.2 Thực phẩm cần hạn chế

• Thực phẩm đóng hộp, chế biến sẵn chứa nhiều muối, chất bảo quản và phụ gia.
• Thức uống đóng chai chứa nhiều đường. Những người tiêu thụ nhiều đường có nồng độ haptoglobin trong máu cao hơn nhiều. Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, đau tim, đột quỵ và béo phì.
• Thịt đỏ có thể làm tăng tình trạng viêm, đặc biệt là các loại thịt chế biến nhiều như xúc xích, thịt xông khói.
• Thực phẩm có nhiều đường bổ sung như bánh kẹo, mứt,…

5. Thăm khám, theo dõi định kỳ

Việc thăm khám định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và làm chậm tiến triển của bệnh. Bác sĩ sẽ đánh giá các triệu chứng như đau, sưng, cứng khớp để xem liệu thuốc đang dùng có hiệu quả hay không. Nếu cần thiết, bác sĩ sẽ thay đổi loại thuốc để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất. Việc theo dõi thường xuyên giúp phát hiện sớm các tác dụng phụ của thuốc để có biện pháp xử lý kịp thời.

Khám và điều trị viêm khớp dạng thấp tại bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Khoa Cơ xương khớp và Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là nơi quy tụ đội ngũ chuyên gia đầu ngành, bác sĩ giàu kinh nghiệm trong việc chẩn đoán, điều trị viêm khớp dạng thấp và nhiều bệnh lý xương khớp khác. Bệnh viện còn trang bị hệ thống máy móc, trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại như máy cộng hưởng từ thế hệ mới Magnetom Amira BioMatrix, máy chụp CT 768 lát cắt Somatom Drive, máy đo mật độ xương, máy siêu âm,… giúp phát hiện chính xác các tổn thương, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.

HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH

• Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
  • 108 Hoàng Như Tiếp, P.Bồ Đề, Q.Long Biên, Hà Nội
  • Hotline: 024 3872 3872 – 024 7106 6858
• Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM
  • 2B Phổ Quang, P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM
  • Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
• Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh – Quận 8
  • 316C Phạm Hùng, P.5, Q.8, TP.HCM
  • Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
• Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
  • 25 Nguyễn Hữu Thọ, P.Tân Hưng, Q.7, TP.HCM
  • Hotline: 093 180 6858 – 0287 102 6789
• Fanpage: https://www.facebook.com/benhvientamanh/
• Website: https://tamanhhospital.vn

Viêm khớp dạng thấp có mấy giai đoạn? Bệnh có 4 giai đoạn, nếu phát hiện và điều trị sớm, các triệu chứng sẽ được kiểm soát tốt, đồng thời ngăn chặn bệnh tiến triển và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Do đó, việc hiểu rõ các giai đoạn của bệnh là vô cùng quan trọng, giúp người bệnh chủ động hơn trong việc theo dõi và chăm sóc sức khỏe.