Khói thuốc lá chứa hơn 7000 hóa chất. Khi hít phải, chúng di chuyển từ phổi đến mạch máu, sau đó lan sang các bộ phận khác của cơ thể kể cả nang tóc gây rụng tóc và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu xem thuốc lá gây rụng tóc như thế nào và làm sao để cải thiện tình trạng này.
Hút thuốc có gây rụng tóc không? Hút thuốc lá có thể gây rụng tóc theo nhiều cách khác nhau. Theo đánh giá tổng hợp năm 2022, hút thuốc gây rụng tóc gây co mạch, cản trở lưu thông máu đến nang tóc; gây viêm; stress oxy hóa; tổn thương DNA nang tóc; khiến thụ thể dẫn truyền thần kinh kém nhạy cảm và rụng tóc androgen. [1]
Nghiên cứu năm 2020 cũng cho thấy, tỷ lệ rụng tóc androgen ở người hút thuốc (425/500) cao hơn đáng kể so với người không hút thuốc (200/500). Ngoài ra, khi phân loại theo thang đo hói Hamilton-Norwood ở nhóm hút thuốc, có đến 47% người rụng độ 3 (đường chân tóc lùi thành hình chữ M hoặc U) và 24% người rụng độ 4 (rụng nhiều ở đỉnh đầu). Trong khi đó, chỉ có khoảng 10% người không hút thuốc rụng độ 3 hoặc 4. [2]
Hút thuốc lá có bị rụng tóc không? Hóa chất độc hại trong thuốc lá tác động tiêu cực đến sức khỏe tóc qua nhiều con đường.
Hóa chất trong thuốc lá có thể gắn vào DNA, tạo ra các chất gây đột biến DNA (DNA adducts). Chúng gây tổn thương DNA trong nhân tế bào và DNA trong ty thể – nơi tạo ra năng lượng cho các hoạt động sống của tế bào, kể cả tế bào nang tóc.
Ngoài ra, khói thuốc lá còn làm mất cân bằng hệ thống protease/anti-protease. Đây là hệ thống đóng vai trò quan trọng trong việc tái tạo ma trận ngoại bào (cấu trúc nằm bên ngoài tế bào da đầu) trong giai đoạn chuyển tiếp (catagen) của tóc. Điều này khiến chu kỳ phát triển của nang tóc bị cản trở, dẫn đến rụng.
Nicotine trong khói thuốc lá làm co mạch dưới da, bằng cách tăng tác dụng co mạch của hormone norepinephrine và giảm khả năng giãn mạch của chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine. Hệ quả là hạn chế lưu lượng máu đến da đầu, giảm cung cấp oxy và dinh dưỡng cho nang tóc, khiến tóc yếu, xỉn màu và gãy rụng.
Hút thuốc lá gây mất cân bằng nội tiết tố, gồm tăng nồng độ cortisol và dihydrotestosterone (DHT). Mức cortisol cao ức chế sản xuất estrogen – hormone kéo dài giai đoạn phát triển (anagen) giúp tóc đàn hồi, bóng mượt. Khi mức estrogen giảm sẽ khiến tóc mỏng và rụng, chủ yếu ở nữ giới. Trong khi đó, sự gia tăng DHT làm teo nang tóc, thúc đẩy rụng tóc androgen ở cả nam và nữ.
Hút thuốc lá gây stress oxy hóa bằng cách tăng sản xuất các gốc tự do trong cơ thể. Điều này khiến tế bào sừng ở nang tóc (keratinocyte) giải phóng các cytokine gây viêm như interleukin (IL)-1 alpha, IL-1beta và TNF alpha, ức chế sự phát triển của nang tóc. Ngoài ra, gốc tự do, đặc biệt là ROS (gốc có oxy hoạt động) còn làm tổn thương DNA và màng tế bào, gây chết tế bào sớm, ảnh hưởng tiêu cực đến nang tóc. Hệ quả là tóc yếu và rụng đáng kể.
Hút thuốc kích thích giải phóng cytokine và chemokine gây viêm, ức chế hệ miễn dịch; đồng thời tác động tiêu cực đến tế bào T, tế bào T hỗ trợ và tế bào B – những tế bào quan trọng thuộc hệ thống miễn dịch. Điều này khiến hệ miễn dịch suy yếu, làm chậm quá trình phục hồi trong cơ thể, bao gồm tái tạo nang tóc.
Ngoài ra, vi khuẩn trong thuốc lá có thể gây nhiễm trùng da đầu, đẩy nhanh quá trình rụng. Người hút thuốc lá cũng có nguy cơ cao mắc rụng tóc từng mảng (alopecia areata), xảy ra khi hệ miễn dịch nhầm lẫn và tấn công chính các nang tóc, dẫn đến rụng.
Nghiên cứu năm 2020 cho thấy, người hút thuốc lá có nguy cơ rụng tóc từng mảng cao gấp 1.88 lần so với người chưa từng hút. Tỷ lệ này tăng theo thời gian và số lượng thuốc lá. Hút hơn 10 năm làm nguy cơ tăng lên 2.25 lần, còn trên 5 điếu mỗi ngày làm tăng nguy cơ lên 2.03 lần.
Thuốc lá điện tử là thiết bị điện tử cầm tay, hoạt động bằng cách làm nóng chất lỏng chứa nicotine, hương liệu, propylene glycol, glycerin thông qua pin, tạo ra dạng hơi. Người dùng sẽ hít hơi này từ ống ngậm, đi qua miệng, xuống cổ họng và vào phổi. [3]
Mặc dù đã trải qua quá trình đốt cháy, hóa hơi nhưng các chất độc trong thuốc lá điện tử vẫn có thể gây hại cho nang tóc, đặc biệt là nicotine. Như đã đề cập, nicotine gây co mạch, làm giảm tuần hoàn máu đến nang tóc, khiến tóc yếu và rụng. Ngoài ra, các chất trong thuốc lá điện tử bị đốt cháy còn tạo ra formaldehyde, gây viêm, kích ứng da đầu, ảnh hưởng sự phát triển của tóc. Vì vậy, bỏ cả thuốc lá truyền thống lẫn điện tử là giải pháp cần thiết để ngăn rụng tóc và bảo vệ sức khỏe.
Không chỉ để ngăn rụng tóc, cai thuốc lá cần thiết để bảo vệ sức khỏe toàn diện. Trong hơn 7000 hóa chất được tìm thấy trong khói thuốc lá, ít nhất 69 loại có thể có thể gây ung thư. Vì vậy, những người có thói quen hút thuốc lá hoặc nghiện thuốc lá, hãy thử áp dụng các biện pháp cai tại nhà trước khi phải cần đến sự hỗ trợ từ bác sĩ. [4]
Một số biện pháp có thể giúp vượt qua cơn thèm nicotine:
Nếu rụng tóc do hút thuốc lá, việc ngừng hút thuốc giúp tăng cường tuần hoàn máu, cung cấp oxy và dinh dưỡng đến da đầu, khôi phục hoạt động của nang tóc. Ngoài ra, hệ miễn dịch cũng trở nên ổn định hơn, góp phần cải thiện rụng tóc do các rối loạn tự miễn. Vì vậy, tóc vẫn có khả năng mọc lại sau khi bỏ thuốc lá nếu nang tóc chưa tổn thương vĩnh viễn.
Tuy nhiên, thời gian và mức độ mọc tóc trở lại còn tùy thuộc quy trình chăm sóc tóc của mỗi người. Bên cạnh cai thuốc lá, bạn cần điều chỉnh chế độ ăn uống, quản lý stress, ổn định nội tiết tố, chăm sóc tóc đúng cách nhằm nuôi dưỡng tóc khỏe cả bên trong và bên ngoài.
Bỏ thuốc lá là bước đầu tiên để tóc không tiếp tục rụng thêm. Song song với đó, bạn cần xây dựng chế độ dinh dưỡng tốt cho tóc, ưu tiên protein, sắt, kẽm, axit béo omega-3, vitamin D và vitamin nhóm B. Bởi vì protein cấu tạo nên tóc, sắt làm tăng tuần hoàn máu đến nang tóc, kẽm tái tạo mô tóc hư tổn, omega-3 giữ ẩm da đầu, vitamin D nuôi dưỡng tóc khỏe mạnh. Các vitamin nhóm B, như B7, B12 cũng rất cần thiết trong việc giảm rụng.
Nguồn thực phẩm nên bổ sung gồm trứng, đậu phụ, sữa chua Hy Lạp, thịt nạc (thịt heo, thịt gà không da), cá béo (cá hồi, cá ngừ, cá thu), các loại hạt (hạt lanh, hạt chia, hạt hướng dương), ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, gạo lứt), rau củ (cà rốt, ớt chuông đỏ, cải xanh, rau chân vịt, rau dền), trái cây (cam, táo, dâu tây, chuối, quả bơ, kiwi). Nước cần nạp đủ 2 đến 2.5 lít mỗi ngày. Mặt khác, bạn cần tránh tiêu thụ rượu, bia, caffeine, thực phẩm nhiều muối, đường, dầu mỡ.
Quy trình chăm sóc tóc hàng ngày đảm bảo đầy đủ, đúng cách. Gội đầu 2 đến 3 lần một tuần và thường xuyên massage da đầu giúp tăng lưu lượng máu đến nang tóc. Sau gội, tóc nên được để khô tự nhiên. Các tác động nhiệt, hóa chất như uốn, duỗi, nhuộm cần tránh. Khi ra ngoài cần đội mũ rộng vành để bảo vệ tóc khỏi tia UV.
Điều hòa nội tiết tố ổn định bằng cách ngủ đủ giấc 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, tập thể dục đều đặn; kiểm soát căng thẳng với các hoạt động thư giãn như yoga, thiền.
Ngoài ra, sử dụng sản phẩm hỗ trợ tóc đường uống có thể giúp ích. Khoa học đã chứng minh, thúc đẩy tế bào mầm tóc phát triển được xem là xu hướng mới trong việc cải thiện rụng tóc. Nhưng yếu tố khiến tế bào mầm tóc suy yếu có sự khác nhau giữa nam và nữ, nên cần có giải pháp chuyên biệt cho mỗi giới.
Ở phái mạnh, tinh chất Cynatine®, Saw Palmetto, Eurycoma Longifolia, American Ginseng giúp cân bằng thần kinh nội tiết nam, giảm hoạt động men 5-alpha-reductase, bảo vệ tế bào mầm tóc, kích thích tóc mọc dày, khỏe. Đối với nữ giới, sự kết hợp của Cynatine®, Pumpkin Seed, Black cohosh, Horsetail, Hibiscus flower hỗ trợ cân bằng thần kinh nội tiết nữ, bổ sung dinh dưỡng chuyên biệt, thúc đẩy tế bào mầm tóc tăng trưởng, giúp tóc khỏe mượt.
Thuốc lá gây rụng tóc qua nhiều cơ chế như làm co mạch, stress oxy hóa, mất cân bằng hormone, suy yếu hệ miễn dịch. Vì vậy điều quan trọng là bạn cần ngừng hút thuốc lá hoặc tránh tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động để tóc không rụng thêm. Nếu tóc rụng nhiều, ngoài chế độ ăn uống tốt cho tóc, bạn nên hỏi bác sĩ về việc dùng thuốc minoxidil, finasteride và đừng quên bổ sung các nhóm tinh chất hỗ trợ tóc chuyên biệt cho nam và nữ.
