Bạn có biết rằng rụng tóc androgen là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng hói đầu ở cả nam và nữ? Khoảng 80% nam giới và 50% nữ giới trên thế giới bị ảnh hưởng bởi rụng tóc androgen. Rụng tóc androgen không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn gây ra nhiều vấn đề về tâm lý, mất tự tin, stress và trầm cảm. Vậy rụng tóc do androgen là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị của nó ra sao? Cùng ECO theo dõi bài viết dưới đây.
Rụng tóc androgen là gì?
Rụng tóc androgen là một loại rụng tóc di truyền do sự thay đổi hoạt động của hormone androgen trong cơ thể. Androgen là một nhóm hormone sinh dục có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và duy trì các đặc tính sinh lý của nam giới. Tuy nhiên, androgen cũng có ảnh hưởng đến sự phát triển và chức năng của các nang tóc. Khi có sự thay đổi hoặc rối loạn về hormon androgen, các nang tóc có thể bị teo nhỏ, yếu dần và không sản sinh được sợi tóc mới.
Rụng tóc androgen là một vấn đề phổ biến ở cả nam và nữ nhưng biểu hiện khác nhau ở mỗi giới tính. Rụng tóc do androgen ở nam giới bắt đầu từ tuổi 20 hoặc 30, gọi là hói đầu nam tính hay hói đầu di truyền. Rụng tóc androgen ở nữ giới xuất hiện sau tuổi 40 hoặc khi bước vào giai đoạn mãn kinh, gọi là rụng tóc nữ tính hay rụng tóc do hormone.
Rụng tóc androgen còn có một số tên gọi khác như: rụng tóc do dihydrotestosterone (DHT), rụng tóc do androgenetic alopecia (AGA), rụng tóc do di truyền hay rụng tóc do hormone. Tất cả các thuật ngữ này đều chỉ một loại rụng tóc có liên quan đến hormone androgen trong cơ thể. [1]
Dấu hiệu nhận biết tóc rụng androgen sớm
Rụng tóc androgen có thể gây ra nhiều biểu hiện khác nhau ở mỗi người, tùy thuộc vào độ tuổi, giới tính, di truyền và mức độ nghiêm trọng của rụng tóc. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu chung mà bạn có thể nhận biết để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Dưới đây là một bảng so sánh một số yếu tố về rụng tóc do androgen ở nam và nữ:
| Yếu tố | Nam | Nữ |
| Biểu hiện | Tóc bắt đầu mỏng dần ở hai bên trán, hình thành chữ M hoặc U. Sau đó, tóc ở đỉnh đầu cũng bắt đầu rụng, hình thành vết hói lớn. Cuối cùng, tóc ở hai bên và phía sau đầu cũng bị ảnh hưởng, dẫn đến hói hoàn toàn. | Tóc bắt đầu mỏng dần ở phần giữa đầu, làm lộ da đầu. Sau đó, tóc ở hai bên trán cũng bị mỏng đi, làm rộng thêm vết hói. Cuối cùng, tóc trên toàn bộ đầu cũng bị mỏng đi đáng kể, nhưng ít khi hói hoàn toàn. |
| Vị trí rụng | Trán, đỉnh đầu, hai bên và phía sau đầu. | Giữa đầu, hai bên trán và toàn bộ đầu. |
| Độ tuổi | Thường bắt đầu từ tuổi 20 hoặc 30. | Thường xuất hiện sau tuổi 40 hoặc khi bước vào giai đoạn mãn kinh. |
| Nguyên nhân phổ biến nhất | Di truyền và hormone androgen. | Di truyền, hormone androgen và các rối loạn nội tiết nữ. |
| Mật độ rụng tóc | Thường rụng nhiều và nhanh chóng. | Thường rụng ít và chậm chạp. |
| Hậu quả | Gây ra hói đầu hoàn toàn hoặc một phần lớn. | Gây ra tình trạng tóc mỏng đi khắp đầu hoặc một phần nhỏ. |
Nếu nhận thấy một trong những dấu hiệu trên, bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời. Bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp như: xét nghiệm máu, kiểm tra hormone, kiểm tra di truyền, kiểm tra da đầu và tóc để xác định nguyên nhân và mức độ của androgenetic alopecia.

Nguyên nhân rụng tóc nội tiết androgen
Rụng tóc androgen có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chủ yếu liên quan đến di truyền và hormone androgen. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến gây ra rụng tóc do androgen ở nam và nữ:
1. Do di truyền
Di truyền là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến rụng tóc androgen. Nếu bạn có cha mẹ, ông bà hoặc người thân nào bị rụng tóc do androgen, có khả năng cao sẽ mắc chứng rụng tóc androgen. Di truyền không chỉ ảnh hưởng đến mức độ mà còn ảnh hưởng đến thời gian bắt đầu và vị trí rụng tóc của bạn. Các nghiên cứu cho thấy rằng androgenetic alopecia có thể được kế thừa từ cả hai bên cha mẹ nhưng có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi gen từ bên mẹ.
2. Do hormone nội tiết tố androgen
Hormone nội tiết tố androgen là một nhóm hormone sinh dục có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và duy trì các đặc tính sinh lý của nam giới. Tuy nhiên, androgen cũng có ảnh hưởng đến sự phát triển và chức năng của các nang tóc. Một trong những loại hormone androgen quan trọng nhất liên quan đến rụng tóc androgen là dihydrotestosterone (DHT).
DHT được sản sinh từ testosterone, hormone nam bởi enzyme 5-alpha reductase. Khi nồng độ enzyme 5-alpha reductase tăng bất thường, nó sẽ đẩy nhanh quá trình chuyển hóa testosterone thành DHT. Tại đây, các DHT này gắn vào các thụ thể androgen trên các nang tóc và gây ra sự teo tóc, yếu dần, ức chế và làm trì trệ quá trình phân chia tế bào Keratin trong tóc. [2]
3. Do một số căn bệnh
Ngoài di truyền và hormone androgen, rụng tóc androgen cũng có thể được gây ra hoặc tiến triển bởi một số bệnh lý, đặc biệt là các căn bệnh liên quan đến hệ thống nội tiết.
Dưới đây là một số bệnh lý phổ biến gây ra androgenetic alopecia ở nam và nữ:
Bệnh lý gây ra androgenetic alopecia ở nam
- Bệnh mạch vành: Là một loại bệnh tim liên quan đến sự xơ vữa của các động mạch vành, làm giảm lượng máu lưu thông đến tim và các nang tóc khiến chúng bị suy yếu. Ngoài ra, bệnh mạch vành cũng có thể gây ra sự thay đổi về hormone, làm tăng lượng DHT trong cơ thể.
- Phì đại tuyến tiền liệt và ung thư tuyến tiền liệt: Là một loại bệnh liên quan đến việc tăng kích thước của tuyến tiền liệt. Ung thư tuyến tiền liệt là một loại ung thư phát triển từ các tế bào của tuyến tiền liệt. Cả hai căn bệnh ung thư và phì đại tuyến tiền liệt đều gây ảnh hưởng đến chức năng bài tiết và sinh dục của nam giới. Chúng gây ra rụng tóc androgen do làm tăng lượng DHT trong cơ thể, bởi sự chuyển hóa của testosterone trong tuyến tiền liệt. Không những vậy, hai căn bệnh này cũng có thể gây ra sự mất cân bằng về hormone, làm giảm lượng testosterone và tăng lượng estrogen trong cơ thể.
- Tiểu đường, béo phì: Tiểu đường thường đi kèm với kháng insulin. Một nghiên được công bố trên PubMed NCBI vào năm 2012 đã chỉ ra rằng, bệnh kháng insulin có liên quan đến chứng rụng tóc vùng trán. Nghiên cứu vào năm 2019 của bác sĩ Vora RV, công tác tại Bệnh viện Shree Krishna, Ấn độ cũng đã chỉ ra rằng, người mắc bệnh béo phì, tăng huyết áp và giảm lipoprotein có nguy cơ bị rụng tóc nội tiết tố (androgen) cao hơn những nhóm khác khoảng 10%.
- Huyết áp cao: Là một loại bệnh liên quan đến sự tăng áp lực của máu lên các thành mạch, làm ảnh hưởng đến chức năng của tim và các cơ quan khác. Huyết áp cao gây rụng tóc androgen do làm tổn thương các mạch máu bao gồm cả mạch máu ở da đầu, làm giảm lượng máu đến các nang tóc. Ngoài ra, huyết áp cao cũng có thể dẫn đến tình trạng viêm nang tóc, làm chúng rụng nhanh hơn.

Bệnh lý phổ biến gây ra androgenetic alopecia ở nữ
- Buồng trứng đa nang: Là một loại rối loạn nội tiết nữ liên quan đến sự xuất hiện của nhiều nang nhỏ trên buồng trứng, làm ảnh hưởng đến chức năng sinh sản và hormone của nữ giới. Buồng trứng đa nang có thể gây ra rụng tóc androgen do làm tăng lượng androgen trong cơ thể từ sự chuyển hóa của estrogen trong buồng trứng. Ngoài ra, buồng trứng đa nang cũng có thể gây ra sự mất cân bằng về hormone, làm giảm lượng estrogen và progesterone trong cơ thể.
- Mãn kinh: Là một giai đoạn sinh lý tự nhiên của nữ giới, khi buồng trứng ngừng hoạt động và không sản sinh được trứng và hormone. Mãn kinh có thể gây ra rụng tóc androgen do làm giảm lượng estrogen và progesterone, hai hormone quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và chức năng của các nang tóc. Ngoài ra, mãn kinh cũng có thể gây ra sự tăng lượng androgen trong cơ thể, do sự giảm hoạt động của gan và thận.

Cách điều trị rụng tóc androgen
Rụng tóc androgen là một loại rụng tóc khó chữa trị hoàn toàn nhưng có thể được kiểm soát và ngăn ngừa bằng nhiều cách khác nhau.
Dưới đây là một số cách điều trị androgenetic alopecia:
1. Điều trị bằng thuốc
Bằng cách sử dụng các loại thuốc có khả năng ức chế hoặc giảm lượng DHT trong cơ thể, hoặc kích thích các nang tóc sản sinh sợi tóc mới. Một số loại thuốc điều trị rụng tóc androgen phổ biến là: minoxidil, finasteride, spironolactone.
Tuy nhiên, các loại thuốc này cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ như: kích ứng da, ngứa, khô da, nổi mẩn, nổi mụn, giảm ham muốn tình dục, rối loạn chức năng sinh dục, tăng nguy cơ ung thư vú hoặc ung thư tuyến tiền liệt. Do đó, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng các loại thuốc này. [3]
2. Cấy tóc
Đây là một cách điều trị rụng tóc androgen bằng phương pháp phẫu thuật, bằng cách lấy các sợi tóc từ da đầu khỏe mạnh từ những vùng da có nhiều tóc (thường lấy ở vùng sau gáy hoặc bên tai) và cấy vào những vùng da bị hói.
Cấy tóc là cách “sắp xếp” lại tóc trên da đầu mang lại hiệu quả thẩm mỹ cao. Nhưng phương này cũng có một số hạn chế như: chi phí cao, đau đớn, có thể gây ra nhiễm trùng, sẹo hoặc viêm nang lông. Do đó, bạn nên chọn các bác sĩ và cơ sở uy tín để thực hiện cấy tóc.

3. Điều trị bằng laser
Đây là một cách điều trị rụng tóc do androgen bằng công nghệ ánh sáng laser có bước sóng thấp chiếu vào da đầu. Phương pháp này sẽ kích thích tuần hoàn máu và cải thiện chức năng của các nang tóc để các nang tóc được nuôi dưỡng và sản sinh sợi tóc mới.
Điều trị bằng laser có thể giúp giảm rụng tóc và tăng độ tóc mới nhưng cũng có một số hạn chế như: chi phí cao, cần thực hiện nhiều lần, dễ gây ra kích ứng da, đau, nóng rát hoặc bỏng.
4. Các chiết xuất từ thiên nhiên
Đây là một cách điều trị rụng tóc androgen bằng các nguyên liệu có nguồn gốc từ thiên nhiên, có khả năng ức chế hoặc giảm lượng DHT trong cơ thể hoặc cung cấp các dưỡng chất cho tóc. Một số loại chiết xuất từ thiên nhiên có thể giúp điều trị rụng tóc do androgen là: cây cọ lùn, cây bạch quả, dầu gấc, dầu dừa, dầu ô liu, dầu hạt lanh, dầu hạt nho, dầu hạt hướng dương, dầu hạt bí đỏ, dầu hạt bí ngô, dầu hạt mè, dầu hạt hoa anh thảo.
Phòng ngừa tình trạng rụng tóc androgen
Ngoài việc điều trị rụng tóc androgen bằng các giải pháp y tế, bạn cũng nên lưu ý đến việc phòng ngừa và chăm sóc tóc.
Dưới đây là một số lời khuyên để bạn có thể phòng ngừa rụng tóc do androgen:
- Bạn hãy chọn các sản phẩm chăm sóc tóc phù hợp cho từng loại da đầu và tình trạng tóc của mình; tránh sử dụng các sản phẩm chứa hóa chất gây kích ứng, khô da, bết dính hoặc gây bào mòn tóc. Bạn nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có thành phần từ thiên nhiên như bưởi, gừng, hạt lanh, hương thảo, trà xanh cây cọ lùn, hạt nho. Vì, chúng có chứa axit amin, chất chống oxy hóa, omega-3, có khả năng làm sạch, dưỡng ẩm và bảo vệ da đầu và tóc.
- Việc gội đầu thường xuyên, đúng cách giúp loại bỏ bụi bẩn, bã nhờn, các chất gây hại cho da đầu và tóc. Tuy nhiên, bạn chỉ nên gội đầu khoảng 2 - 3 lần một tuần, việc này sẽ giúp hạn chế sự mất đi lớp dầu tự nhiên của da đầu, làm khô và yếu tóc. Ngoài ra, bạn cần tránh gội đầu với nước quá nóng hoặc quá lạnh.
- Việc massage da đầu giúp kích thích tuần hoàn máu và chuyển hóa ở da đầu, làm cho các nang tóc được nuôi dưỡng và sản sinh sợi tóc mới. Bạn có thể massage da đầu bằng ngón tay hoặc bằng các dụng cụ massage chuyên dụng. Bạn nên massage da đầu khoảng 5 - 10 phút mỗi ngày, với tác động vừa phải và tránh massage da đầu quá mạnh hoặc quá lâu.
- Chế độ ăn uống có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng của tóc. Bạn nên ăn đủ các loại thực phẩm giàu protein, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa như: thịt, cá, trứng, sữa, đậu, hạt, rau xanh, trái cây, dầu ô liu, dầu hạt lanh; nên uống đủ 2 lít nước mỗi ngày. Mặt khác, bạn cần tránh ăn quá nhiều các loại thực phẩm chứa đường, chất béo, muối, chất bảo quản và hạn chế uống quá nhiều cà phê, trà, rượu hoặc thuốc lá.
- Tập thể dục và nghỉ ngơi giúp cải thiện sức khỏe toàn thân, giảm stress và cân bằng hormone. Tập thể dục giúp tăng cường tuần hoàn máu và cải thiện chức năng của các nang tóc giúp chúng được nuôi dưỡng và sinh sản một cách chắc, khỏe. Nghỉ ngơi và ngủ đủ 7 - 8 tiếng mỗi đêm để giảm căng thẳng và mệt mỏi là cách giúp tóc được phục hồi và bảo vệ tốt hơn. Bạn nên tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày, với các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, chạy bộ, yoga, thể dục nhịp điệu.

Các câu hỏi thường gặp
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về rụng tóc androgen:
1. Rụng tóc androgen có chữa được không?
Rụng tóc androgen khó chữa trị hoàn toàn nhưng bạn có thể kiểm soát được bằng các biện pháp như: sử dụng các loại thuốc, cấy tóc, điều trị bằng laser hoặc các chiết xuất từ thiên nhiên để điều trị rụng tóc do androgen; chăm sóc tóc và da đầu đúng cách; xây dựng chế độ ăn uống cân bằng và đa dạng, tập thể dục và nghỉ ngơi đầy đủ để phòng ngừa rụng tóc androgen.
2. Rụng tóc androgen có lây không?
Rụng tóc androgen không phải là bệnh lây truyền nhưng có tính chất di truyền. Rụng tóc androgen do sự thay đổi hoạt động của hormone androgen trong cơ thể. Bạn không thể bị androgenetic alopecia do tiếp xúc với người bị rụng tóc do androgen hoặc sử dụng các sản phẩm chăm sóc tóc của người bị rụng tóc. Tuy nhiên, bạn có thể bị rụng tóc androgen do di truyền từ cha mẹ hoặc bất kỳ người thân nào trong gia đình đã từng bị rụng tóc
3. Rụng tóc androgen có ảnh hưởng đến sức khỏe không?
Rụng tóc androgen không chỉ ảnh hưởng đến ngoại hình mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn. Androgenetic alopecia có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý nội tiết hoặc tim mạch như: buồng trứng đa nang, mãn kinh, bệnh mạch vành, phì đại tuyến tiền liệt, ung thư tuyến tiền liệt, tiểu đường, béo phì.
Do đó, bạn nên đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Ngoài ra, rụng tóc do androgen cũng có thể gây ra nhiều khó khăn về tâm lý, gây mất tự tin, stress và trầm cảm. Do đó, bạn nên tìm kiếm sự giúp đỡ và hỗ trợ từ gia đình, bạn bè hoặc chuyên gia.4. Rụng tóc androgen có phải là rụng tóc do stress không?
Rụng tóc androgen không phải là rụng tóc do stress mà là do di truyền.
Rụng tóc androgen do stress như áp lực công việc, học tập, gia đình, chuyện tình cảm, tai nạn, chấn thương, mất ngủ. Kiểu rụng tóc này thường xuất hiện sau 2-3 tháng kể từ khi xảy ra sự kiện căng thẳng và có thể tự khắc phục khi bạn giải quyết được nguyên nhân gây stress. Rụng tóc do stress thường rụng đều trên toàn bộ đầu hoặc theo từng mảng lớn.
Trong khi đó, rụng tóc do androgen do di truyền là do sự thay đổi hoạt động của hormone androgen trong cơ thể. Rụng tóc androgen thường xuất hiện từ tuổi 20 hoặc 30 và có thể kéo dài suốt đời. Androgenetic alopecia thường rụng theo vị trí nhất định ở nam và nữ.

Rụng tóc androgen mặc dù không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể hạn chế được bằng nhiều cách khác nhau. Tuy nhiên, bạn có thể áp dụng các biện pháp điều trị như cấy tóc, laser, dùng thuốc hoặc sử dụng các tinh chất chăm sóc tóc từ thiên nhiên. Bên cạnh đó, bạn cần xây dựng lối sống lành mạnh với chế độ ăn uống khoa học, ngủ nghỉ, tập thể dục đều đặn; hãy thảo luận với chuyên gia y tế và bác sĩ để có định hướng đúng đắn và cách điều trị phù hợp nhất với tình trạng rụng tóc của mình.





