Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Men gan cao ở trẻ em có thể cho biết điều gì?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Tình trạng men gan cao xảy ra khi các enzym trong tế bào gan được giải phóng vào máu vượt ngưỡng bình thường. Nguyên nhân có thể xuất phát từ các bất thường tại gan nhưng có thể do các bất thường ngoài gan. Khi một trẻ được chẩn đoán men gan cao điều quan trọng là cần biết rõ nguyên nhân để xem có cần can thiệp hoặc can thiệp như thế nào cho hiệu quả. Cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết hơn về tình trạng men gan cao ở trẻ em trong bài viết sau đây.

men gan cao ở trẻ em

Dấu hiệu nhận biết men gan cao ở trẻ 

Nhiều bệnh gan ở trẻ em không gây triệu chứng rõ ràng, đặc biệt ở giai đoạn sớm. Trên thực tế men gan cao thường là dấu hiệu đầu tiên cho thấy gan của trẻ đang gặp vấn đề. (1)

1. Triệu chứng lâm sàng thường gặp

Khi tình trạng tổn thương gan tiến triển, trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như:

  • Vàng da - vàng mắt.
  • Đi ngoài phân đen hoặc có máu, kèm theo nước tiểu sẫm màu.
  • Dễ bị bầm tím dưới da hoặc chảy máu kéo dài hơn bình thường ngay cả với vết thương nhỏ.
  • Bụng báng (cổ trướng) hoặc phù ở tay và chân.
  • Sốt không rõ nguyên nhân, phát ban bất thường hoặc đau sưng các khớp.

2. Trường hợp không có triệu chứng

Trong rất nhiều trường hợp trẻ bị tăng men gan nhưng không có dấu hiệu mệt mỏi hay đau đớn. Điều này cực kỳ nguy hiểm vì tổn thương có thể âm thầm tiến triển thành mãn tính. Nồng độ enzym gan cao thường chỉ được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm máu khi trẻ thăm khám các bệnh lý khác hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ.

3. Các biểu hiện dễ nhầm với bệnh khác

Các dấu hiệu như sốt nhẹ, nôn ói, tiêu chảy, nổi ban da hoặc đau khớp dễ bị nhầm với nhiễm siêu vi, rối loạn tiêu hóa hay dị ứng thông thường. Chính vì triệu chứng không đặc hiệu, men gan cao ở trẻ em có thể bị bỏ sót nếu không được xét nghiệm và đánh giá chức năng gan kịp thời.

Tăng men gan ở trẻ em do đâu?

Phần lớn các trường hợp tăng men gan ở trẻ em xuất phát từ những nguyên nhân không nguy hiểm, có thể điều trị được hoặc tự hồi phục theo thời gian. Một số nguyên nhân gây ra tình trạng men gan cao ở trẻ em bao gồm: (2)

  • Bẩm sinh: Các rối loạn di truyền có thể gây tăng men gan ngay từ những ngày đầu đời như thiếu hụt Alpha-1 antitrypsin (protein bị lỗi tích tụ trong gan), bệnh Wilson (tích tụ đồng), hoặc bệnh huyết sắc tố (dư thừa sắt). Ngoài ra các dị dạng đường mật bẩm sinh như teo đường mật, nang ống mật chủ cũng khiến men gan cao do tắc nghẽn dòng chảy của mật.
  • Môi trường ô nhiễm: Việc trẻ tiếp xúc với hóa chất độc hại, khói thuốc lá, kim loại nặng trong nguồn nước hoặc nấm mốc từ môi trường sống gây ra tình trạng căng thẳng oxy hóa tại gan. Do hệ thống thải độc chưa hoàn thiện, các tác nhân này trực tiếp phá hủy tế bào nhu mô gan và giải phóng enzym vào máu.
  • Viêm gan: Nhiễm virus là nguyên nhân thường gặp khiến men gan tăng tạm thời ở trẻ em. Các loại virus có thể gây tăng men gan như virus gây cảm lạnh (rhinovirus) hoặc virus Epstein-Barr (EBV). Nguy hiểm hơn là các loại virus viêm gan B, C hoặc viêm gan tự miễn (AIH) - nơi hệ miễn dịch tự tấn công tế bào gan gây viêm mãn tính.
  • Thuốc kháng sinh: Tổn thương gan do thuốc (DILI) thường xảy ra khi trẻ sử dụng kháng sinh (như erythromycin, minocycline), thuốc chống co giật (valproic acid) hoặc lạm dụng thuốc hạ sốt chứa paracetamol (acetaminophen). Tình trạng này có thể nhẹ nhưng đôi khi diễn tiến rất nặng nếu không dừng thuốc kịp thời.
  • Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD): Đây là nguyên nhân chính gây tăng men gan ở trẻ em hiện nay, đặc biệt ở trẻ thừa cân hoặc béo phì. Các dạng thể nhẹ của bệnh rất phổ biến nhưng thể nặng viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) có thể dẫn đến xơ gan và suy gan sau nhiều năm.
  • Do sữa công thức: Ở một số trẻ mắc bệnh lý đường ruột như Celiac hoặc rối loạn chuyển hóa đường bẩm sinh, các thành phần trong sữa công thức không phù hợp có thể gây phản ứng viêm. Ngoài ra pha sữa sai tỷ lệ hoặc sữa nhiễm tạp chất cũng gây áp lực đào thải lớn lên tế bào gan còn non nớt của trẻ.

bé gái ngồi ôm bụng

Tăng men gan ở trẻ em do mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), đặc biệt ở trẻ thừa cân hoặc béo phì.

Các phương pháp chẩn đoán men gan cao ở trẻ em 

Tình trạng men gan cao ở trẻ em thường được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm máu trong khám sức khỏe định kỳ. Nhưng đôi khi nó được phát hiện khi trẻ đi khám do có các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy, vàng da, ăn uống kém và chậm tăng cân.

Hai loại men gan đầu tiên được phát hiện có nồng độ cao trong máu qua xét nghiệm máu thông thường là men ALT và AST. Nhưng vì chúng không đặc hiệu nên cần phải làm thêm các xét nghiệm và kiểm tra khác để loại trừ nguyên nhân ngoài gan.

Các loại kiểm tra bao gồm:

  • Khám lâm sàng: Khai thác bệnh sử cá nhân và gia đình; khám thực thể tìm kiếm các dấu hiệu vàng da, vàng mắt hoặc tình trạng gan và lách to.
  • Xét nghiệm máu bổ sung: Bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm chức năng gan như ALP và GGT (phát hiện tình trạng ứ mật hoặc tắc mật), Bilirubin (đánh giá khả năng xử lý và thải trừ sắc tố mật của gan), Albumin và Prothrombin - PT để xem xét chức năng tổng hợp protein, đông máu của gan.
  • Xét nghiệm chuyên biệt: Tầm soát các bệnh Celiac, viêm gan tự miễn, thiếu alpha-1 antitrypsin, bệnh Wilson cũng như các virus viêm gan B, C, Epstein–Barr (EBV) hoặc cytomegalovirus (CMV).
  • Chẩn đoán hình ảnh: Siêu âm, CT scan hoặc MRI được sử dụng để đánh giá cấu trúc gan và các cơ quan lân cận giúp phát hiện những bất thường như gan to, thay đổi nhu mô gan, tắc mật, khối u hoặc tình trạng lách to liên quan đến bệnh lý gan.
  • Sinh thiết gan: Lấy một mẫu mô gan nhỏ kiểm tra dưới kính hiển vi để đánh giá cấu trúc gan và phát hiện bằng chứng về tổn thương gan (loại và mức độ, độ xơ hóa) cũng như giai đoạn bệnh.

Biến chứng khi trẻ bị men gan cao 

Men gan cao ở trẻ em đa số không gây nguy hiểm và thường không dẫn đến biến chứng, đặc biệt nếu nguyên nhân do nhiễm virus nhẹ, tác dụng phụ của thuốc hoặc rối loạn thoáng qua. Trong những trường hợp hiếm gặp khi men gan cao liên quan đến bệnh gan nghiêm trọng hoặc tiến triển kéo dài, trẻ có thể đối mặt với các biến chứng sau:

  • Xơ gan: Mô gan bị xơ hóa, hình thành sẹo làm suy giảm chức năng gan theo thời gian.
  • Cổ trướng: Tích tụ dịch trong ổ bụng gây bụng to, căng, khó chịu.
  • Vàng da nặng: Da và mắt vàng rõ do gan không còn khả năng chuyển hóa và đào thải bilirubin hiệu quả.
  • Suy gan: Biến chứng nguy hiểm nhất khi gan mất hoàn toàn khả năng thực hiện các chức năng thiết yếu như thải độc, đông máu và hỗ trợ tiêu hóa.

trẻ sơ sinh bị vàng da

Men gan cao ở trẻ em kéo dài có thể gây vàng da nặng.

Điều trị tăng men gan ở trẻ em

Điều trị tăng men gan ở trẻ em phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Nếu men gan cao được xác định xuất phát từ các tình trạng tại gan có thể chỉ cần điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt và theo dõi nếu nguyên nhân là nhiễm virus cảm lạnh; thông thường men gan sẽ ổn định trở lại sau khi khỏi bệnh.

Đối với các tình trạng men gan cao do các bệnh lý gan mãn tính trẻ cần phải điều trị bằng các biện pháp ăn uống và thay đổi lối sống, giảm cân, dùng thuốc hoặc can thiệp ngoại khoa nếu không hiệu quả.

  • Sử dụng thuốc: Nếu chỉ số men gan cao ở trẻ em xuất phát từ những nguyên nhân nghiêm trọng như viêm gan tự miễn hoặc viêm gan B, C, bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc kháng virus hoặc thuốc ức chế miễn dịch phù hợp để kiểm soát tình trạng viêm.
  • Can thiệp ngoại khoa: Đối với các trường hợp hiếm gặp liên quan đến dị dạng cấu trúc như tắc ống mật, nang ống mật chủ hoặc sỏi mật, phẫu thuật có thể được thực hiện để giải phóng đường mật, giúp gan phục hồi chức năng bài tiết.

Chú ý chế độ ăn và sinh hoạt

Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học hỗ trợ gan phục hồi, giảm bớt áp lực thải độc cho các tế bào đang bị tổn thương.

1. Chế độ ăn uống

Trẻ nên được bổ sung rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc (cá, thịt nạc, trứng, đậu), hạn chế thực phẩm chế biến sẵn; đồng thời cắt giảm tuyệt đối nước ngọt, bánh kẹo, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ để ngăn chặn tích tụ mỡ tại gan. Đặc biệt trẻ cần uống đủ nước để hỗ trợ đào thải độc tố, riêng trẻ sơ sinh cần bú mẹ hoàn toàn.

chế độ ăn tốt cho gan

Trẻ nên có chế độ ăn uống khoa học, hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ.

2. Chế độ sinh hoạt

Trẻ nên được nghỉ ngơi đầy đủ, tránh ngủ trễ; hàng ngày nên vận động ngoài trời; ngoài ra thanh thiếu niên tránh căng thẳng, ăn đêm, tiêu thụ chất kích thích, tiếp xúc với khói thuốc lá, sử dụng thuốc men và thực phẩm chức năng không cần thiết.

Men gan cao ở trẻ em có thể là dấu hiệu cho thấy gan đang chịu tác động từ nhiều yếu tố như nhiễm virus, rối loạn chuyển hóa, thuốc hoặc chế độ sinh hoạt. Trẻ nên được đi thăm khám sớm để biết có cần phải điều trị hay không. Để bảo vệ sức khỏe gan cho trẻ ngay từ những năm đầu đời các em đã nên được tiêm vắc xin viêm gan A, B đầy đủ; thực hành ăn uống vệ sinh, khoa học; rửa tay bằng xà bông trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và từ ngoài trở về nhà; tránh thức khuya, căng thẳng quá mức, tiêu thụ chất kích thích và tiếp xúc với hóa chất độc hại; thận trọng trong việc sử dụng thuốc men và thực phẩm chức năng. Ngoài ra trẻ cần được thăm khám sức khỏe định kỳ theo khuyến nghị ở từng độ tuổi.

Hewel Footer
Nguồn tham khảo