Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Rung nhĩ (rung tâm nhĩ) là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Rung nhĩ có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm như đột quỵ. Triệu chứng của rung nhĩ vô cùng đa dạng và khác nhau ở mỗi người bệnh. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu về bệnh rung nhĩ và đâu là những đối tượng có nguy cơ cao.

rung nhĩ

Bệnh rung nhĩ là gì?

Rung nhĩ là gì? Bệnh rung nhĩ tim là gì? Rung nhĩ (AFib) là một dạng rối loạn nhịp tim đặc trưng bởi bất thường hoạt động ở tâm nhĩ. Tâm nhĩ co bóp rất nhanh và không đều (rung), làm cho nhịp tim đập bất thường và không đều. Khi đó dòng máu trong tâm nhĩ bị ứ đọng dẫn đến hình thành các cục máu đông ngay trong tim. Tình trạng này làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim và các biến chứng tim mạch khác.

Tình trạng rung tâm nhĩ xảy ra khi tâm nhĩ (hai buồng trên của tim) không đập đồng bộ với tâm thất (hai buồng dưới của tim). Nhịp đập hỗn loạn và không đều của tâm nhĩ làm rối loạn dòng chảy của máu trong tim, từ đó dẫn đến các triệu chứng như tim đập nhanh, đập mạnh, khó thở hoặc cảm giác choáng váng. Các cơn rung nhĩ có thể xuất hiện và biến mất một cách đột ngột, hoặc rung nhĩ có thể kéo dài.

Triệu chứng rung nhĩ thường gặp

Đôi khi những người mắc bệnh rung nhĩ hoàn toàn không có triệu chứng và bệnh chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe định kỳ. Những trường hợp còn lại có thể gặp một hoặc nhiều triệu chứng rung nhĩ sau:

  • Mệt mỏi.
  • Nhịp tim nhanh và không đều.
  • Đánh trống ngực.
  • Chóng mặt.
  • Khó thở, bồn chồn.
  • Hụt hơi.
  • Ngất xỉu.
  • Mệt mỏi khi tập thể dục.
  • Đổ mồ hôi.
  • Đau hoặc tức ngực (đây là trường hợp y tế khẩn cấp).

Nguyên nhân rung nhĩ và các yếu tố nguy cơ

Khi tim hoạt động bình thường, cơ tim co lại mạnh mẽ để đẩy máu đi nuôi cơ thể và sau đó giãn ra để đổ đầy máu trở lại, chuẩn bị cho nhịp đập tiếp theo. Tuy nhiên, trong trường hợp rung tâm nhĩ, quá trình này sẽ bị rối loạn. Các buồng trên của tim co bóp không theo trật tự, đôi khi quá nhanh đến nỗi cơ tim không kịp thư giãn giữa các lần co bóp, làm giảm khả năng bơm máu của tim.

Nguyên nhân rung nhĩ là do các xung điện bất thường xuất hiện trong tâm nhĩ, gây ra sự hỗn loạn trong việc duy trì nhịp đập đều đặn của tim. Các xung điện này có thể lấn át và làm mất khả năng kiểm soát nhịp tim của hệ thống điện tự nhiên trong tim, dẫn đến nhịp tim không đều và thường là nhanh.

Mặc dù chưa thể kết luận đầy đủ nguyên nhân, nhưng nguy cơ mắc rung nhĩ có xu hướng tăng lên theo tuổi tác. Đặc biệt, huyết áp cao là một trong những yếu tố nguy cơ chính (cũng gia tăng theo độ tuổi) chiếm khoảng 1/5 trường hợp mắc bệnh rung nhĩ. [1]

Ngoài tuổi tác và huyết áp cao, đây là một số yếu tố nguy cơ khác có thể làm tăng nguy cơ mắc rung nhĩ:

  • Người béo phì.
  • Yếu tố di truyền.
  • Bệnh đái tháo đường.
  • Suy tim.
  • Bệnh tim thiếu máu cục bộ.
  • Bệnh cường giáp.
  • Bệnh thận mãn tính.
  • Sử dụng rượu từ vừa phải đến nặng.
  • Người thường xuyên hút thuốc.
  • Hở van tim trái.
rung tâm nhĩ
Béo phì là yếu tố nguy cơ cao dẫn đến rung nhĩ.

Phân loại rung nhĩ

Rung nhĩ có nhiều dạng, mặc dù các triệu chứng thường tương tự nhau nhưng bác sĩ có thể dựa vào thời gian xảy ra và nguyên nhân cơ bản để xác định được dạng rung nhĩ cụ thể.

  • Rung nhĩ cơn: Trong trường hợp này, các cơn rung nhĩ có thể tự động trở lại nhịp bình thường sau khi bắt đầu một cách đột ngột. Thời gian mỗi cơn rung nhĩ có thể kéo dài vài phút, vài giờ hoặc vài ngày. Rung nhĩ cơn có thể chỉ xảy ra vài lần trong năm, nhưng cũng có thể xảy ra hàng ngày. Triệu chứng rất khó để dự đoán và có khả năng tiến triển thành dạng rung nhĩ vĩnh viễn.
  • Rung nhĩ dai dẳng: Các cơn rung tâm nhĩ kéo dài hơn bảy ngày. Nhịp tim không thể tự trở lại bình thường và cần các biện pháp điều trị để khôi phục.
  • Rung nhĩ kéo dài: Là tình trạng rung nhĩ kéo dài hơn 12 tháng.
  • Rung nhĩ vĩnh viễn: Trường hợp này, rung nhĩ đã trở thành tình trạng mãn tính, không thể thay đổi. Người bệnh phải phụ thuộc vào thuốc để cải thiện triệu chứng và kiểm soát nhịp tim.

Xem thêm: Rung nhĩ đáp ứng thất nhanh: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Rung nhĩ khác với rung thất như thế nào?

Rung nhĩ và rung thất đều là các dạng rối loạn nhịp tim nhưng xảy ra ở hai phần khác nhau của tim là tâm nhĩ và tâm thất.

  • Rung nhĩ xảy ra khi các tâm nhĩ đập không đều và quá nhanh gây ra sự co bóp không đồng bộ, làm giảm hiệu quả bơm máu của tim. Mặc dù rung nhĩ có thể dẫn đến các vấn đề tim mạch nghiêm trọng như đột quỵ do hình thành huyết khối, nhưng nó thường không trực tiếp đe dọa tính mạng ngay lập tức và là tình trạng có thể kéo dài (mãn tính).
  • Rung thất xảy ra ở các tâm thất, khi hai buồng dưới của tim có nhịp đập không đều. Tình trạng này làm cho các tâm thất không thể co bóp bình thường, dẫn đến việc không thể bơm máu đi khắp cơ thể. Kết quả, rung thất có thể làm ngừng bơm máu, gây ra mất ý thức và tử vong nhanh chóng nếu không được cấp cứu kịp thời. Bởi vì nó làm gián đoạn khả năng cung cấp máu giàu oxy cho các cơ quan quan trọng như não.

Mặc dù cả rung thất và rung nhĩ đều là các rối loạn nhịp tim, nhưng rung thất được coi là nghiêm trọng hơn nhiều so với rung nhĩ. Rung thất thường cần can thiệp y tế khẩn cấp để tránh hậu quả nghiêm trọng.

Xem thêm: Phân biệt cuồng nhĩ và rung nhĩ: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh nên chủ động đến gặp bác sĩ khi nhận thấy các dấu hiệu sau:

  • Nhịp tim nhanh vượt quá 100 lần mỗi phút hoặc nhịp tim chậm dưới 60 lần mỗi phút.
  • Cảm giác tim đập không đều, nhịp tim lúc nhanh lúc chậm, không ổn định.
  • Đau tức ngực, cơn đau có thể lan ra phía cổ và cánh tay trái.
  • Khó thở, đặc biệt là khi thực hiện các hoạt động vật lý nhẹ hoặc thậm chí khi nghỉ ngơi.
  • Nếu các triệu chứng này kéo dài liên tục trên 15 phút.

Xem thêm: Rung nhĩ đáp ứng thất chậm: Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị

Phương pháp chẩn đoán bệnh rung nhĩ

Chẩn đoán rung nhĩ bao gồm xem xét tiền sử bệnh cá nhân và gia đình, khám lâm sàng và các xét nghiệm chuyên biệt được bác sĩ chỉ định cụ thể cho từng trường hợp:

1. Khám lâm sàng

Bác sĩ sẽ kiểm tra nhịp tim và đo huyết áp của người bệnh. Quá trình này bao gồm kiểm tra các dấu hiệu của các vấn đề về nhịp tim và van tim. Ngoài ra, bác sĩ có thể khám phổi để xác định các dấu hiệu của suy tim.

2. Đo điện tâm đồ

Đây là xét nghiệm quan trọng nhất trong việc chẩn đoán triệu chứng rung nhĩ. Đo điện tâm đồ sẽ ghi lại hoạt động điện tim, giúp xác định tốc độ và nhịp tim có đều hay không.

3. Máy theo dõi Holter

Đây là một thiết bị ghi nhỏ gọn, có thể đeo bên người giúp ghi lại hoạt động của tim liên tục trong 24 giờ hoặc lâu hơn. Holter được ứng dụng trong các trường hợp triệu chứng xảy ra ngắn, không thường xuyên và khó phát hiện qua điện tâm đồ thường quy.

4. Siêu âm tim

Siêu âm tim sử dụng sóng siêu âm tần số cao để tạo hình động về tim và các cấu trúc liên quan như van tim. Phương pháp này giúp phát hiện các bất thường về cấu trúc và chức năng của tim.

5. Máy ghi sự kiện nhịp tim

Thiết bị này ghi nhịp tim theo dõi kéo dài từ vài tuần đến vài tháng và không ghi liên tục như Holter. Nhưng khi người bệnh cảm thấy các triệu chứng như hồi hộp, hụt hơi hoặc đánh trống ngực, họ có thể kích hoạt thiết bị để ghi nhịp tim trước và sau vài phút từ khi nhấn nút. Phương pháp chẩn đoán này giúp bác sĩ có thể phân tích và xác định loại nhịp tim khi có triệu chứng, từ đó phát hiện rung nhĩ nếu có.

rung nhĩ là gì
Đo điện tâm đồ giúp kiểm tra nhịp tim người bệnh.

Rung nhĩ có nguy hiểm không?

Tỷ lệ mắc bệnh rung nhĩ ngày càng cao, hơn 12 triệu người được dự đoán sẽ mắc rung nhĩ vào năm 2030. Rung nhĩ mặc dù không trực tiếp gây nguy hiểm đến tính mạng ngay lập tức, nhưng người bệnh không nên chủ quan. [2]

Những cơn rung nhĩ có thể xảy ra đột ngột và biến mất nhanh chóng hoặc có thể trở thành rung nhĩ kéo dài. Một trong những nguy cơ lớn nhất của rung nhĩ là khả năng gây ra đột quỵ do hình thành cục máu đông trong tâm nhĩ. Nó có thể di chuyển đến não và gây tắc nghẽn mạch máu não.

Bên cạnh đó, rung nhĩ còn có thể dẫn đến các biến chứng khác như suy tim và các vấn đề liên quan đến lưu thông máu khác. Chính vì vậy, cần điều trị rung nhĩ kịp thời để giảm thiểu rủi ro và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Biến chứng của tình trạng rung nhĩ tim

Khi xảy ra tình trạng rung nhĩ, tâm nhĩ không co bóp hiệu quả dẫn đến máu không được bơm đi như cách thông thường. Máu có xu hướng ứ lại trong tâm nhĩ và dễ dàng hình thành cục máu đông. Tình trạng này làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ, khoảng 7% mỗi năm. Những bệnh nhân lớn tuổi, người có vấn đề về van tim, cường giáp, tăng huyết áp, đái tháo đường, giảm chức năng tâm thu của tâm thất trái hoặc có tiền sử đột quỵ đều có nguy cơ cao hơn. [3]

Ngoài ra, các cục máu đông còn có thể làm tắc nghẽn các mạch máu lớn khác như động mạch vành, động mạch thận, động mạch mạc treo, động mạch mắt và động mạch chi. Hoại tử và suy giảm chức năng của các cơ quan liên quan có thể xảy ra.

Rung nhĩ còn gây ra hiện tượng giảm cung lượng tim do tâm nhĩ không co bóp. Cung lượng tim có thể giảm khoảng 10% nếu tần số tim được duy trì ở mức bình thường. Tuy nhiên, người bệnh thường có thể chịu đựng, trừ phi nhịp thất quá nhanh (trên 140 lần/phút), hoặc người bệnh đã có sẵn cung lượng tim thấp hoặc ở mức giới hạn. Đối với tình trạng này, suy tim có thể tiến triển trầm trọng hơn.

Phương pháp điều trị bệnh rung nhĩ là gì?

Điều trị bệnh rung nhĩ đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm thay đổi lối sống, sử dụng thuốc. Phẫu thuật có thể được can thiệp để giúp kiểm soát và triệt tiêu các cơn rung nhĩ.

1. Điều trị bằng thuốc

Một số loại thuốc thường được chỉ định điều trị đối với bệnh rung nhĩ:

  • Thuốc chống loạn nhịp tim: Giúp chuyển nhịp cắt cơn rung nhĩ và duy trì nhịp xoang.
  • Thuốc kiểm soát nhịp tim: Ngăn chặn nhịp tim quá nhanh khi xảy ra các cơn rung nhĩ.
  • Thuốc kháng đông: Dùng để ngăn chặn hình thành cục máu đông trong tim, giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ.

3. Các phương pháp chuyển nhịp tim về lại nhịp bình thường

Khi các triệu chứng của rung nhĩ gây khó chịu đáng kể hoặc nếu đây là lần đầu tiên bệnh nhân mắc phải rung tâm nhĩ, bác sĩ có thể thực hiện thủ thuật chuyển nhịp tim. Nhịp xoang sẽ được thiết lập lại bình thường bằng hai phương pháp chính như sau:

  • Sốc điện: Bác sĩ sẽ tạo các cú sốc điện nhỏ vào tim qua các điện cực từ máy sốc điện. Các thiết bị này được áp hoặc dán trên ngực người bệnh để khôi phục lại nhịp tim bình thường.
  • Thuốc chống loạn nhịp: Bác sĩ sử dụng thuốc tiêm qua đường tĩnh mạch hoặc uống để thiết lập lại nhịp tim.

4. Điều trị bằng thủ thuật hoặc phẫu thuật

Nếu những biện pháp không xâm lấn không đạt được hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định các thủ thuật phẫu thuật:

  • Triệt phá rung nhĩ thông qua khảo sát điện sinh lý: Bác sĩ sẽ sử dụng các ống thông tĩnh mạch nhỏ (catheter) gắn điện cực đưa vào trong tim thông qua mạch máu. Sau đó sóng radio cao tần sẽ được sử dụng để triệt phá hoặc cô lập các vùng gây loạn nhịp.
  • Cấy máy tạo nhịp tim: Đối với những bệnh nhân có nhịp tim chậm do rung nhĩ, cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn có thể được cân nhắc. Điều trị này nhằm ngăn ngừa tình trạng nhịp tim quá chậm gây suy giảm cung lượng tim.
  • Thủ thuật Maze: Là một thủ thuật ngoại khoa được sử dụng để điều trị rung nhĩ. Bác sĩ phẫu thuật sẽ tạo ra những mô sẹo trông như mê cung ở tâm nhĩ, mô sẹo sẽ không dẫn truyền điện nên cản trở các xung điện bất thường gây ra rung nhĩ. Thủ thuật Maze thường được tiến hành khi rung nhĩ đi kèm với bệnh tim khác cần phẫu thuật.

Cách chăm sóc và phòng ngừa rung nhĩ

Nhiều nguyên nhân rung nhĩ chưa được biết đến, nhưng đối với các nguyên nhân thường gặp là có thể phòng ngừa được.

  • Chế độ dinh dưỡng khoa học, cân bằng: Một chế độ ăn uống lành mạnh không chỉ giúp phòng ngừa rung nhĩ mà còn giúp bạn bảo vệ sức khỏe tổng thể. Hãy tăng cường thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, đồng thời hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt và thực phẩm có hàm lượng chất béo bão hòa cao.
  • Tập thể dục đều đặn: Cố gắng dành ra ít nhất 150 phút tập thể dục mỗi tuần để duy trì sức khỏe tim mạch tốt. Bạn có thể thực hiện các hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội hay yoga,... đều có lợi cho sức khỏe.
  • Từ bỏ thói quen hút thuốc: Thuốc lá có tác động tiêu cực lên tim mạch và làm tăng nguy cơ rung nhĩ. Bỏ hút thuốc giúp giảm thiểu nguy cơ mắc rung nhĩ và các bệnh lý tim mạch khác.
  • Hạn chế rượu bia: Không nên lạm dụng, chỉ uống rượu bia trong giới hạn cho phép để tránh ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tim mạch.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Khám sức khỏe định kỳ đặc biệt quan trọng đối với người cao tuổi hoặc những người có bệnh nền như tim mạch, đái tháo đường, cao huyết áp, tiền sử đột quỵ hoặc bệnh lý van tim. Hơn nữa, kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm và tư vấn kế hoạch tầm soát, điều trị kịp thời nếu có dấu hiệu bệnh lý.
  • Kiểm soát bệnh nền: Để phòng bệnh rung nhĩ bạn cần kiểm soát tốt các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường; Thường xuyên kiểm tra huyết áp, tuân thủ phác đồ điều trị để kiểm soát đường huyết và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
  • Bổ sung các tinh chất có lợi cho tim mạch: Bạn có thể chủ động bổ sung tinh chất thiên nhiên bằng đường uống như Policosanol (GDL-5) chiết xuất từ phấn mía Nam Mỹ, Apple Cider Vinegar, Red Yeast Rice, Gynostemma,… có thể hỗ trợ giảm cholesterol xấu, ngăn ngừa hình thành cục máu đông và xơ vữa động mạch, giúp bạn kiểm soát tốt hơn huyết áp và tim mạch.

Xem thêm: Bệnh rung nhĩ nên ăn gì, kiêng gì? Cách chọn chế độ ăn phù hợp

bệnh rung nhĩ
Lối sống khoa học, thường xuyên vận động là phương pháp phòng ngừa rung nhĩ và các yếu tố nguy cơ gây rung nhĩ.

Có thể thấy, rung nhĩ là một dạng rối loạn nhịp tim tiềm ẩn nguy cơ cao gây ra các biến chứng nghiêm trọng như tắc mạch máu do huyết khối, đột quỵ, suy tim. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và tuân thủ điều trị, hầu hết các trường hợp bệnh đều có thể được kiểm soát hiệu quả. Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào nghi ngờ liên quan đến rung nhĩ, hãy lập tức đi khám chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời.

faz footer
Nguồn tham khảo