Trong thế giới bận rộn ngày nay, hầu hết chúng ta phải vật lộn để cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân, việc kiểm soát mức độ căng thẳng có thể là một thách thức lớn. Khi stress kéo dài, hàng triệu người phải đối mặt với cuộc khủng hoảng được gọi tên là rụng tóc do stress.
Bất kể tuổi tác hay giới tính của bạn là gì, rụng tóc do stress có thể khiến bạn khó chịu và lo lắng – đặc biệt nếu bạn không biết nguyên nhân gây ra tình trạng nào. Hãy cùng tìm hiểu cùng ECO Pharma.
Tìm hiểu về stress và chu kỳ phát triển của tóc
Căng thẳng hay còn gọi là stress, là phản ứng của cơ thể trước các áp lực diễn ra trong cuộc sống. Hàng ngày, có nhiều tình huống hoặc sự kiện khác nhau có thể gây ra stress. Cơ thể bị stress thường do sự kích hoạt từ điều gì đó mới mẻ hoặc bất ngờ đe dọa đến ý thức về bản thân hoặc cảm giác ít có khả năng kiểm soát được. [1]
Nguyên nhân gây ra stress có rất nhiều, tùy vào mỗi cá nhân sẽ đón nhận và xử lý áp lực đó như thế nào. Bạn có thể gặp stress nếu:
- Cảm thấy chịu nhiều áp lực
- Đối mặt với những thay đổi lớn trong cuộc sống
- Đang lo lắng về điều gì đó
- Không có nhiều hoặc không có bất kỳ sự kiểm soát nào đối với kết quả của một tình huống
- Có những trách nhiệm mà bạn thấy quá sức
- Không có công việc ổn định
- Trải qua sự phân biệt đối xử, ghét bỏ hoặc lạm dụng
- Đang trải qua thời kỳ bất ổn…
Sự phát triển của tóc là một quá trình mang tính chu kỳ và các giai đoạn này mô tả vị trí của từng sợi tóc trong chu kỳ đó. Những giai đoạn này ảnh hưởng đến độ dày, chiều dài và sức khỏe tổng thể của tóc.
1. Giai đoạn Anagen
Giai đoạn anagen là giai đoạn tăng trưởng tích cực của tóc. Trong giai đoạn này, các nang tóc đang bận rộn sản xuất các tế bào mới, khiến tóc bạn dài ra nhanh chóng. Tóc có thể duy trì ở giai đoạn anagen từ 2 đến 6 năm, tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như di truyền, tuổi tác và sức khỏe tổng thể.
Giai đoạn anagen càng dài thì tóc của bạn càng có thể mọc dài hơn, khiến giai đoạn này trở nên quan trọng để có được những lọn tóc dài và khỏe mạnh.
2. Giai đoạn Catagen
Giai đoạn catagen là giai đoạn chuyển tiếp theo sau anagen, giai đoạn này tương đối ngắn, chỉ kéo dài vài tuần. Sự phát triển của tóc chậm lại và nang tóc tách ra nhú bì. Mặc dù tóc không còn phát triển tích cực trong quá trình catagen nhưng nó vẫn bám chắc vào nang tóc.
3. Giai đoạn Telogen
Giai đoạn Telogen là giai đoạn cuối cùng của chu kỳ phát triển của tóc, khi tóc ở trạng thái nghỉ ngơi (chờ rụng và rụng). Trong giai đoạn này, tóc cũ sẽ rụng đi, nhường chỗ cho tóc mới bắt đầu phát triển. Trên da đầu, khoảng 10% - 15% tóc đang ở giai đoạn telogen tại bất kỳ thời điểm nào.
Nếu bạn nhận thấy tóc rụng đột ngột, từng mảng hoặc rụng tóc nhiều hơn bình thường khi chải hoặc gội đầu có thể báo hiệu đây là hậu quả của một đợt stress mà bạn vừa trải qua.
Cơ chế sinh học của rụng tóc do stress
Stress làm thay đổi sự phát triển của nang tóc và tế bào mầm tóc. Nghiên cứu cho thấy, khi cơ thể chống chọi với stress sẽ tiết ra chất P - một chất gây viêm thần kinh làm chấm dứt sự phát triển của tế bào mầm tóc ở giai đoạn anagen khiến tóc khó mọc, nhanh rụng... [2]
Ngoài tác động đến giai đoạn anagen, stress còn có thể kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm chứng telogen effluvium và chứng rụng tóc từng vùng.
3 loại rụng tóc do căng thẳng
Ba loại rụng tóc có thể liên quan đến mức độ căng thẳng cao:
1. Telogen effluvium
Trong bệnh telogen effluvium (TEL-o-jun uh-FLOO-vee-um), căng thẳng quá mức và kéo dài sẽ đẩy một lượng lớn nang tóc vào giai đoạn nghỉ ngơi. Trong vòng vài tháng, những sợi tóc bị ảnh hưởng có thể rụng đột ngột khi bạn chỉ chải hoặc gội đầu.
2. Trichotillomania
Trichotillomania hay còn gọi là nghiện giật tóc là trạng thái thôi thúc không thể cưỡng lại được để nhổ tóc khỏi da đầu, lông mày hoặc các vùng khác trên cơ thể bạn. Nhổ tóc có thể là một cách để đối phó với những cảm giác tiêu cực hoặc khó chịu như stress, cô đơn, buồn chán hoặc thất vọng.
3. Rụng tóc mảng
Nhiều yếu tố được cho là gây ra chứng rụng tóc từng vùng có thể bao gồm cả stress nghiêm trọng. Với chứng rụng tóc từng vùng, hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các nang tóc – gây rụng tóc.
Stress và rụng tóc không phải là vĩnh viễn. Và nếu bạn kiểm soát được căng thẳng, tóc của bạn có thể mọc lại.
Dấu hiệu nhận biết bị rụng tóc do stress
Căng thẳng đẩy một lượng lớn nang tóc vào giai đoạn nghỉ ngơi và ngừng phát triển. Sau đó trong vòng vài tháng những sợi tóc này có thể rụng đột ngột. Bạn có thể nhận thấy điều này khi chải hoặc gội đầu.
Nếu số lượng tóc rụng hàng ngày của bạn nhiều hơn 60 sợi thì có thể bạn đang bị rụng tóc do căng thẳng. Đồng thời, bạn có thể nhận thấy các mảng hói trên da đầu, đó có thể là dấu hiệu của chứng rụng tóc từng vùng. Nếu bạn từng muốn nhổ tóc, đó có thể là hội chứng Trichotillomania do stress gây ra.
⇒ Xem thêm: Suy nghĩ nhiều có rụng tóc không? Khắc phục bằng cách nào?Điều trị rụng tóc nhiều do stress
Có một số cách bạn có thể giải quyết tình trạng rụng tóc do stress. Tuy nhiên, phương pháp điều trị sẽ tùy thuộc vào loại rụng tóc bạn đang gặp phải.
1. Phương pháp điều trị với dạng Telogen effluvium
Tóc rụng do telogen effluvium có thể được điều trị bằng thuốc bôi tại chỗ minoxidil. Bôi minoxidil nồng độ 2% hoặc 5% trên da đầu sẽ thúc đẩy sự phát triển của tóc. Tuy nhiên, thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ như đau đầu, kích ứng da đầu và mọc tóc bất thường.
2. Phương pháp điều trị với dạng Trichotillomania
Bởi vì trichotillomania thường liên quan đến lo lắng hoặc OCD (hành vi ám ảnh cưỡng chế), phương pháp điều trị hiệu quả nhất được cho là liệu pháp tâm lý, ví dụ như CBT (liệu pháp hành vi nhận thức).
3. Phương pháp điều trị với dạng Rụng tóc mảng
Đối với chứng rụng tóc từng vùng, có nhiều phương pháp điều trị hiện có như:
- Kem steroid, thuốc nước, thuốc viên hoặc thuốc tiêm
- Thuốc dithranol
- Liệu pháp miễn dịch
4. Tìm kiếm sự tư vấn từ chuyên gia tâm lý
Bạn có thể nói chuyện với bác sĩ trị liệu tâm lý về các phương pháp thư giãn để tránh bị stress cũng như chống lại tác hại của stress.
5. Chăm sóc tóc thường xuyên và đúng cách
Một thói quen chăm sóc tóc lành mạnh và đều đặn có thể cải thiện sự phát triển của tóc, kể cả tình trạng rụng tóc do stress. Một số lời khuyên để chăm sóc tóc hàng ngày là:
- Gội đầu và massage da đầu thật kỹ bằng dầu gội nhẹ và dầu xả để tạo thêm lớp bảo vệ cho lớp biểu bì tóc.
- Nếu bạn sử dụng các dụng cụ tạo kiểu bằng nhiệt, hãy dùng xịt bảo vệ nhiệt có chứa các thành phần dưỡng ẩm như bơ hạt mỡ hoặc trà xanh.
- Massage da đầu bằng một số loại tinh dầu thiên nhiên như dầu hoa oải hương, dầu thầu dầu, dầu hương thảo, dầu cây trà, dầu dừa và dầu húng tây.
Hướng dẫn cách tự quản lý căng thẳng
Nếu bạn cho rằng căng thẳng là nguyên nhân gây rụng tóc, bạn nên giải tỏa căng thẳng để ngăn ngừa tình trạng mất tóc do căng thẳng:
1. Ngủ đủ giấc và ngon giấc
Thói quen ngủ không đủ giấc có thể làm suy yếu nang tóc và ảnh hưởng đến việc tiết hormone. Vì lý do này, tóc có thể yếu, khô và xỉn màu.
Để giải quyết tình trạng rụng tóc do stress thì việc cải thiện chất lượng giấc ngủ là điều cần thiết. Bạn nên áp dụng những thói quen lành mạnh cho giấc ngủ như đi ngủ và thức dậy vào những thời điểm giống nhau, không ngủ vào ban ngày, chăm sóc không gian nơi bạn sẽ nghỉ ngơi, ăn bữa tối nhẹ nhàng, tránh các chất kích thích như cà phê, hút thuốc hoặc uống rượu, hoạt động thể chất hàng ngày…
2. Chế độ dinh dưỡng khoa học
Khi bị căng thẳng, bạn thường bỏ bữa hoặc áp dụng một chế độ ăn kiêng không tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu muốn kiểm soát tình trạng rụng tóc do stress gây ra, bạn bắt buộc phải theo dõi chế độ ăn uống của mình và đảm bảo rằng bạn đang tiêu thụ tất cả các vitamin và chất dinh dưỡng cần thiết giúp thúc đẩy sự phát triển của tóc. Ăn thực phẩm giàu kẽm, sắt, vitamin E, A, B, K và các protein khác tốt cho tóc.
3. Thể dục thể thao
Bên cạnh việc giải quyết tình trạng rụng tóc do căng thẳng, mức độ căng thẳng của bạn cũng cần được kiểm soát. Các kỹ thuật thư giãn như yoga, tập thể dục, thiền, tập thở và suy nghĩ tích cực có thể giải quyết căng thẳng một cách hiệu quả. Trong khi yoga và thiền làm dịu tâm trí thì tập thể dục sẽ giải phóng các hóa chất có lợi cho sức khỏe như endorphin, dopamine, serotonin và norepinephrine, tác động tích cực đến tâm trạng và giúp bạn kiểm soát căng thẳng.
Những yếu tố làm tình trạng rụng tóc do căng thẳng trở nên nghiêm trọng
Tóc rụng nhiều do stress có thể gia tăng mức độ nghiêm trọng nếu có các yếu tố này tác động cùng lúc:
1. Thiếu ngủ
Giấc ngủ kém chất lượng có thể dẫn đến căng thẳng - một trong những yếu tố góp phần gây rụng tóc nhiều. Một nghiên cứu năm 2022 đã tìm thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa chứng rụng tóc từng vùng và tình trạng thiếu ngủ, những người ngủ ít hơn 6 giờ, điểm số căng thẳng cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình rụng tóc. [3]
2. Dinh dưỡng thiếu hụt
Dinh dưỡng đủ đóng vai trò quan trọng trong mọi giai đoạn của chu kỳ phát triển của tóc. Các chất dinh dưỡng sẽ giúp tế bào mầm tóc phát triển và hoạt động khỏe mạnh. Các nghiên cứu sinh hóa cho thấy, thiếu hụt vitamin có thể phá vỡ chức năng, sự phát triển và sản xuất protein của nang tóc khỏe mạnh. [4]
3. Bệnh lý nền
Một số bệnh lý có thể góp phần gây ra rụng tóc, bao gồm rụng tóc nội tiết tố nam, rụng tóc từng vùng, thiếu hụt dinh dưỡng, nhiễm nấm da đầu, rối loạn tự miễn dịch, ung thư, tiểu đường và chứng trichotillomania…
⇒ Xem thêm: Rụng tóc nhiều là bệnh gì?4. Tác dụng phụ của một số loại thuốc
Những loại thuốc dưới đây có thể gây rụng tóc khi sử dụng và thậm chí làm trầm trọng hơn tình trạng rụng tóc do stress:
- Thuốc chống đông máu
- Thuốc chống trầm cảm, thuốc ổn định tâm trạng, thuốc điều trị rối loạn lưỡng cực
- Thuốc kháng khuẩn lao
- Thuốc trị viêm khớp, trị viêm
- Thuốc huyết áp
- Thuốc hạ cholesterol
- Thuốc điều trị động kinh và chống co giật
- Mụn trứng cá và bệnh vẩy nến nặng
- Thuốc kháng giáp
Ngoài ra, nếu cơ địa quá nhạy cảm bạn cũng có thể bị rụng tóc bởi các loại thuốc khác.
5. Chăm sóc tóc không đúng cách
Dù chăm sóc tóc đều đặn nhưng bạn lại hoang mang vì không hiểu vì sao tóc vẫn rụng "như lá mùa thu"? Đó là vì bạn đã chăm sóc sai cách. Dưới đây là một vài thói quen đã khiến tóc bạn rụng nhiều:
- Lạm dụng hóa chất để thay đổi kiểu tóc như tẩy tóc, uốn tóc, nhuộm màu, duỗi thẳng... làm hư tổn và làm các sợi tóc trở nên giòn, dễ gãy rụng.
- Bím tóc, tóc đuôi ngựa, dùng máy uốn tóc, kéo tóc... thường xuyên cũng sẽ khiến đường chân tóc tụt dần về sau, dẫn đến rụng tóc.
- Dùng sai sản phẩm chăm sóc tóc khiến da đầu dị ứng, ngứa da đầu, khô tóc hoặc làm tắc nghẽn nang tóc...
Bạn có thể bị rụng tóc do stress về thể chất và tinh thần, nhưng tình trạng này xảy ra từ vài tuần đến 6 tháng sau thời điểm căng thẳng diễn ra. Để đẩy nhanh tốc độ mọc tóc mới, bạn có thể bổ sung tinh chất Cynatine® với Saw Palmetto, Eurycoma Longifolia, American Ginseng, Aged Black Garlic,… từ công thức CLI-α (dành cho nam) hoặc công thức CLI-β (dành cho nữ) chứa Cynatine® với Pumpkin seed, Black Cohosh, Horsetail, Hibiscus Flower,… giúp nuôi dưỡng tế bào mầm tóc khỏe mạnh, tóc mọc nhanh, chắc khỏe hơn.
