Bỗng thấy nốt sần lạ ở mũi, nghi giống sùi mào gà, không ít người hoang mang không biết lây từ đâu và xử lý thế nào cho đúng. Bị sùi mào gà ở mũi có nguy hiểm, có lây cho người thân không và phải làm gì? Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Sùi mào gà ở mũi thường liên quan đến đường lây truyền của virus HPV và một số thói quen sinh hoạt, vệ sinh chưa đúng cách. Cụ thể là:
Trong sinh hoạt hằng ngày, virus HPV có thể theo dịch tiết từ nốt sùi ở vùng kín bám vào tay, móng tay hoặc đồ dùng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm. Nếu người bệnh chạm vào vùng tổn thương nhưng không rửa tay sạch, sau đó lại dụi mũi hoặc ngoáy mũi, virus có thể được đưa trực tiếp lên niêm mạc mũi. Đây là thói quen rất nhiều người mắc phải nhưng thường không để ý, vì vậy nguy cơ tự lây từ vùng này sang vùng khác trên cơ thể là hoàn toàn có thể xảy ra.
Một số trường hợp nhiễm HPV ở vùng mũi có thể do quan hệ tình dục bằng miệng không an toàn. Khi vùng miệng, mũi tiếp xúc gần với cơ quan sinh dục của người đang mang virus HPV, virus có thể lây sang niêm mạc xung quanh.
Mặc dù tình huống này không phổ biến bằng sùi mào gà ở vùng kín nhưng nó vẫn là con đường lây nhiễm cần được lưu ý, nhất là ở người có nhiều bạn tình hoặc quan hệ không sử dụng biện pháp bảo vệ.
Niêm mạc mũi vốn mỏng, ẩm và khá nhạy cảm nên nếu bị trầy xước, virus sẽ càng dễ bám vào và gây tổn thương. Những người có thói quen nhổ lông mũi, ngoáy mũi thường xuyên hoặc ngoáy mạnh tay dễ tạo ra các vết xước nhỏ mà bản thân không nhận ra. Bên cạnh đó, người có hệ miễn dịch suy yếu cũng có nguy cơ nhiễm HPV cao hơn và bệnh dễ kéo dài, tái phát hơn so với người có sức đề kháng tốt.
Xem thêm: Sùi mào gà lây qua đường nào?
Sùi mào gà ở mũi thường có biểu hiện không điển hình nên dễ bị nhầm với polyp mũi, mụn nhọt hoặc viêm nang lông. Vì vậy, người bệnh cần nhận biết đúng đặc điểm tổn thương để đi khám sớm và xử lý phù hợp. Dưới đây là những dấu hiệu giúp phân biệt tình trạng này với một số bệnh lý thường gặp ở mũi.
Sùi mào gà ở mũi thường biểu hiện bằng các nốt sùi nhỏ màu hồng nhạt hoặc nâu nhạt, có thể mọc riêng lẻ hoặc tụ thành cụm. Bề mặt tổn thương thường sần sùi, gồ ghề, dạng nhú, có thể gợi hình ảnh giống mào gà hoặc súp lơ nhỏ. Đa số trường hợp không đau rõ, tuy nhiên người bệnh vẫn có thể cảm thấy vướng, ngứa nhẹ, khó chịu trong mũi và dễ chảy máu khi chạm vào hoặc ngoáy mũi. Nếu khối sùi phát triển lớn hơn, người bệnh có thể bị nghẹt một bên mũi hoặc cảm giác khó thở nhẹ.
Sùi mào gà ở mũi rất dễ bị nhầm với polyp mũi hoặc mụn nhọt nếu người bệnh chỉ quan sát bằng mắt thường. Tuy nhiên, polyp mũi thường là khối mềm, nhẵn, không đau và có xu hướng mọng hơn, trong khi sùi mào gà lại có bề mặt sần sùi, khô hơn và nhô thành các nhú nhỏ.
Khác với hai tình trạng này, mụn nhọt hoặc viêm nang lông trong mũi thường gây sưng đỏ, đau, có thể kèm mủ hoặc viêm quanh chân lông. Ngược lại, sùi mào gà thường ít đau, ít biểu hiện viêm cấp tính và không có đặc điểm điển hình của tổn thương chứa mủ. Vì vậy, khi trong mũi xuất hiện nốt gồ ghề bất thường, kéo dài hoặc dễ chảy máu, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán chính xác.
Mặc dù hiếm gặp nhưng sùi mào gà trong mũi vẫn là tổn thương cần được quan tâm vì có thể gây mất thẩm mỹ, ảnh hưởng tâm lý, đồng thời làm người bệnh nghẹt mũi, khó thở, chảy dịch hoặc chảy máu khi khối sùi phát triển lớn.
Thực tế đã có báo cáo ca bệnh ghi nhận nữ bệnh nhân nhiễm HIV, có tiền sử mụn cóc sinh dục tái phát, sau đó xuất hiện khối màu hồng trong khoang mũi gây khó thở; trường hợp này cần điều trị bằng phẫu thuật và theo dõi lâu dài để hạn chế tái phát
Đáng lưu ý, một số nghiên cứu cũng ghi nhận trường hợp sùi mào gà trong mũi có thể đi kèm chuyển dạng ác tính. Báo cáo lâm sàng đăng trên Tạp chí Y học Mỹ năm 2017 đã báo cáo trường hợp nam bệnh nhân 48 tuổi có khối sùi dạng súp lơ ở tiền đình mũi, chảy máu cam kéo dài và tắc nghẽn lỗ mũi; giải phẫu bệnh xác nhận sùi mào gà và phát hiện ung thư biểu mô tế bào vảy xâm lấn.
Người bệnh có đái tháo đường và vảy nến, những yếu tố có thể làm suy giảm miễn dịch nên nguy cơ tiến triển bất thường có thể tăng lên. Vì vậy, nếu nghi ngờ sùi mào gà ở mũi, người bệnh không nên tự xử lý tại nhà hay chờ tự khỏi, mà cần khám Tai Mũi Họng/Da liễu sớm để được chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời.
Vì khoang mũi là vùng niêm mạc mỏng, nhiều mạch máu và có tính thẩm mỹ cao nên chẩn đoán và điều trị sùi mào gà cần đặc biệt thận trọng. Mục tiêu là xác định đúng tổn thương, điều trị an toàn, hạn chế sẹo và giảm nguy cơ tái phát.
Dưới đây là những bước chẩn đoán thường được áp dụng và các phương pháp điều trị phổ biến hiện nay:
Để chẩn đoán đúng sùi mào gà ở mũi và tránh nhầm với polyp, u nhú hay mụn nhọt, bác sĩ thường kết hợp thăm khám trực tiếp với xét nghiệm chuyên sâu. Tùy mức độ tổn thương và yếu tố nguy cơ của người bệnh, quy trình chẩn đoán có thể gồm:
Khác với vùng da thông thường, niêm mạc mũi mỏng và dễ tổn thương nên sùi mào gà ở mũi không thể tùy tiện tự chấm thuốc tại nhà. Tùy vị trí, kích thước và mức độ lan, bác sĩ sẽ lựa chọn một trong các phương pháp điều trị hiện đại sau:
Khi bị sùi mào gà ở mũi, nhiều người lo nhất là khả năng lây cho người khác và nguy cơ tổn thương ở vùng kín. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp và giải đáp.
Sùi mào gà không lây qua hơi thở như cảm cúm. Tuy nhiên, virus HPV vẫn có thể lây khi người khác tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết/niêm mạc có virus, hoặc dùng chung vật dụng dính dịch như khăn mặt, khăn tắm, dụng cụ vệ sinh mũi. Vì vậy, người bệnh nên tránh chạm tay vào tổn thương, rửa tay kỹ và không dùng chung đồ cá nhân.
Nhiều trường hợp tổn thương ở mũi xuất phát từ tự lây nhiễm từ vùng kín qua tay hoặc có liên quan đến tiếp xúc tình dục không an toàn. Do đó, khi phát hiện sùi ở mũi, bạn nên khám và kiểm tra cả vùng hậu môn – sinh dục (và ngược lại) để không bỏ sót tổn thương và điều trị đồng bộ, giảm nguy cơ tái phát.
Sùi mào gà ở mũi xảy ra khi người bệnh vô tình đưa virus HPV từ vùng tổn thương sang niêm mạc mũi, thường gặp nhất là chạm tay vào dịch tiết nhiễm virus rồi ngoáy mũi. Nguy cơ này cũng tăng khi quan hệ không an toàn, niêm mạc bị trầy xước hoặc hệ miễn dịch suy yếu. Khi nghi ngờ mắc bệnh, người bệnh nên đi khám sớm để nội soi, làm xét nghiệm và điều trị đúng, đồng thời kiểm tra thêm vùng hậu môn – sinh dục nếu cần.
