Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 là dạng ung thư tuyến tiền liệt khu trú, chưa lan ra ngoài tuyến tiền liệt nhưng có nhiều khả năng lan ra ngoài hơn so với giai đoạn 1. Triển vọng điều trị cho những người mắc ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2 là tích cực. Cùng ECO Pharma tìm hiểu triệu chứng, phân loại và cách điều trị ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2 ngay sau đây.
Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 là ung thư khu trú giai đoạn thứ 2, vẫn còn giới hạn trong tuyến tiền liệt và chưa lan rộng ra các cơ quan khác trong cơ thể. Ở giai đoạn này, ung thư thường được phát hiện thông qua các xét nghiệm sàng lọc định kỳ. Trong giai đoạn 2, triệu chứng của ung thư tuyến tiền liệt trở nên rõ ràng hơn tuy nhiên không phải ở tất cả mọi người.
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong số những loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới. Hầu hết là ung thư biểu mô tuyến, chúng phát triển từ các tế bào tuyến sản xuất ra tinh dịch. Nhưng cũng có những loại ung thư tuyến tiền liệt hiếm gặp khác là ung thư biểu mô tế bào nhỏ, ung thư biểu mô tế bào chuyển tiếp, ung thư nội tiết thần kinh, ung thư mô mềm. Ung thư tuyến tiền liệt được chia thành 4 giai đoạn, có thể điều trị và khả năng sống sót cao, đặc biệt khi được chẩn đoán ở giai đoạn sớm. Theo Viện Ung thư quốc gia Mỹ, tỷ lệ sống tương đối cao sau 5 năm cho tất cả các loại ung thư tuyến tiền liệt là 97.5%. Tỷ lệ này phản ánh khả năng sống sót của một người mắc bệnh ung thư so với dân số chung, không tính đến các yếu tố lối sống hoặc nguy cơ khác. Tiên lượng cụ thể của mỗi bệnh nhân sẽ khác nhau tùy thuộc vào nhiều yếu tố cá nhân. (1)
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, có ba phân nhóm ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 gồm 2A, 2B và 2C. Dựa trên kích thước khối u, mức độ lan rộng, nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) trong máu và nhóm cấp độ đo lường khả năng ung thư phát triển, lan rộng để phân loại ung thư tuyến tiền liệt. (2)
Hệ thống TNM được sử dụng để mô tả và phân loại ung thư bao gồm T (khối u) mô tả vị trí và kích thước của khối u, N (hạch) cho biết ung thư đã lan đến các hạch bạch huyết gần đó hay chưa, M (di căn) mô tả liệu ung thư có lan rộng hay không và lan rộng đến mức nào.
Ba giai đoạn của ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 như sau:
Ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2A có thể là một loại ung thư nhỏ chỉ ảnh hưởng đến một bên của tuyến tiền liệt, liên quan đến một nửa hoặc ít hơn một thùy của tuyến tiền liệt, mức PSA ở mức trung bình. Giai đoạn này cũng có nghĩa là ung thư ảnh hưởng đến cả hai bên của tuyến tiền liệt nhưng mức PSA thấp.
Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2A gồm có 3 trường hợp như sau:
Trường hợp 1
Trường hợp 2
Trường hợp 3
Ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2B chỉ ở tuyến tiền liệt. Ung thư có thể đã phát triển và ảnh hưởng đến cả hai bên tuyến tiền liệt. Ở giai đoạn này, PSA ở mức trung bình.
Ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2C chỉ ở tuyến tiền liệt. Ung thư có thể đã phát triển và ảnh hưởng đến cả hai bên tuyến tiền liệt. Mức PSA ở mức trung bình.
Xem thêm: 4 giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt theo Hệ thống TNM
Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 và các phương pháp điều trị có thể gây ra một số triệu chứng bao gồm rối loạn tiểu tiện (tiểu khó, tiểu không kiểm soát), rối loạn cương dương. (3)
Một số xét nghiệm và thủ thuật được dùng để chẩn đoán bệnh ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 bao gồm:
Xét nghiệm PSA là xét nghiệm máu đo nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA), một loại protein do tuyến tiền liệt sản xuất. Nồng độ PSA cao có thể là dấu hiệu của ung thư tuyến tiền liệt, nhưng không phải lúc nào cũng xác định được. Nồng độ PSA tăng cao cũng xảy ra do các tình trạng không phải ung thư như viêm tuyến tiền liệt hoặc phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH).
Trong thủ thuật DRE, bác sĩ sử dụng găng tay y tế và chất bôi trơn để đưa ngón tay vào trực tràng, kiểm tra tuyến tiền liệt nhằm phát hiện các bất thường như khối u hoặc vùng cứng. Phương pháp này giúp xác định kích thước và vị trí chính xác của khối u ung thư tuyến tiền liệt.
Siêu âm qua trực tràng (TRUS) sử dụng sóng âm để tạo hình ảnh của tuyến tiền liệt. Một đầu dò nhỏ được đưa vào trực tràng, phát ra sóng âm phản xạ từ tuyến tiền liệt để tạo ra hình ảnh chi tiết, giúp phát hiện các khu vực nghi ngờ ung thư.
Nếu xét nghiệm PSA, DRE và TRUS cho thấy có ung thư, sinh thiết có thể được thực hiện để xác định chẩn đoán. Trong quá trình sinh thiết, một mẫu mô tuyến tiền liệt nhỏ được lấy và phân tích dưới kính hiển vi. Sinh thiết có thể được thực hiện dưới gây tê cục bộ, sử dụng kim xuyên qua trực tràng hoặc qua vùng đáy chậu (khu vực giữa bìu và hậu môn). Ngoài ra, sinh thiết tầng sinh môn được thực hiện dưới gây mê toàn thân để đảm bảo sự thoải mái cho bệnh nhân.
Có một số phương pháp điều trị ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2 và việc lựa chọn cách điều trị phụ thuộc vào độ tuổi, sức khỏe người bệnh, kích thước, vị trí khối u cũng như sở thích cá nhân của người bệnh.
Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt để là phương pháp loại bỏ hoàn toàn tuyến tiền liệt và một số mô xung quanh. Bác sĩ phẫu thuật có thể cắt bỏ tuyến tiền liệt thông qua một vết rạch hở ở bụng hoặc qua các kỹ thuật xâm lấn tối thiểu như nội soi ổ bụng. (4)
Trong phương pháp nội soi, bác sĩ sử dụng một camera, ống soi ổ bụng và các dụng cụ nhỏ khác vào bụng qua các vết rạch nhỏ. Sau đó, họ thực hiện phẫu thuật dựa trên hình ảnh từ camera. Bệnh nhân sẽ được gây mê toàn thân hoặc gây tê ngoài màng cứng và bác sĩ có thể thực hiện sinh thiết các hạch bạch huyết lân cận cùng lúc để đánh giá sự lan rộng của ung thư.
Sau phẫu thuật, người bệnh sẽ ở lại bệnh viện một hoặc hai đêm. Những người thực hiện nội soi ổ bụng có thể xuất viện sớm hơn so với phẫu thuật mở. Một ống thông tiểu tạm thời sẽ được đặt để hỗ trợ bài tiết nước tiểu và bệnh nhân cần hạn chế hoạt động thể chất trong vài tuần.
Một số trường hợp hiếm gặp, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật qua đường tầng sinh môn (giữa hậu môn và bìu), nhưng phương pháp này ít phổ biến do không tiếp cận được các hạch bạch huyết.
Xạ trị là phương pháp sử dụng bức xạ để tiêu diệt tế bào ung thư. Trong liệu pháp xạ trị chùm tia ngoài (EBRT), các tia bức xạ được phát ra từ một máy ngoài cơ thể, nhắm trực tiếp vào tuyến tiền liệt. Liệu trình điều trị thường kéo dài trong vài tuần, với tần suất 5 ngày mỗi tuần. Các loại xạ trị chùm tia ngoài bao gồm xạ trị điều chỉnh theo không gian ba chiều (3D-CRT), xạ trị điều biến cường độ (IMRT), xạ trị định vị cơ thể (SBRT) và xạ trị chùm proton.
So với xạ trị ngoài, xạ trị trong là liệu pháp xạ trị bên trong, tốn ít thời gian hơn. Đối với xạ trị trong, bác sĩ phẫu thuật đặt các hạt phóng xạ trực tiếp vào tuyến tiền liệt. Hai loại xạ trị trong bao gồm xạ trị liều thấp kéo dài (LDR) phát ra bức xạ trong vài tháng và xạ trị liều cao tạm thời (HDR) chỉ kéo dài trong vài ngày.
Liệu pháp hormone làm giảm nồng độ hormone nam hoặc ngăn chặn tác động của chúng lên tế bào ung thư tuyến tiền liệt. Mặc dù không thể chữa khỏi hoàn toàn ung thư tuyến tiền liệt, nhưng liệu pháp này hiệu quả trong việc thu nhỏ khối u và làm chậm sự phát triển của ung thư.
Cách để giảm nồng độ hormone nam là phẫu thuật thiến, tức cắt bỏ tinh hoàn, nơi sản xuất phần lớn testosterone trong cơ thể. Bên cạnh đó, dùng thuốc chủ vận hormone giải phóng Luteinizing (LHRH) như Goserelin (Zoladex), Histrelin (Vantas), Leuprolide (Eligard, Lupron) và Triptorelin (Trelstar) được tiêm hoặc cấy dưới da để giảm testosterone.
Ngoài ra, thuốc kháng androgen đường uống cũng có thể được sử dụng, thường sử dụng với các liệu pháp khác, bao gồm Bicalutamide (Casodex), Enzalutamide (Xtandi), Flutamide (Eulexin) và Nilutamide (Nilandron).
Trường hợp ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 phát triển chậm và không có triệu chứng, bác sĩ có thể đề xuất phương pháp theo dõi tích cực. Đối với phương pháp này, ung thư không được điều trị ngay lập tức mà được theo dõi chặt chẽ thông qua tái khám định kỳ 6 tháng một lần, bao gồm khám trực tràng bằng ngón tay và xét nghiệm PSA. Người bệnh cũng có thể cần sinh thiết tuyến tiền liệt hàng năm.
Phương pháp theo dõi tích cực chỉ phù hợp nếu bệnh nhân cam kết tuân thủ theo lịch theo dõi của bác sĩ. Nếu ung thư có dấu hiệu tiến triển, các phương pháp điều trị tích cực như phẫu thuật, xạ trị hoặc liệu pháp hormone có thể được áp dụng. Tùy thuộc vào tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể kết hợp nhiều phương pháp điều trị để đạt hiệu quả tối ưu.
Điều trị ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2 cần phải có sự cân nhắc kỹ giữa mục tiêu điều trị và các tác dụng phụ tiềm ẩn, cụ thể:
Ở giai đoạn 2, ung thư tuyến tiền liệt thường vẫn khu trú trong tuyến tiền liệt, nhưng nó có thể lớn hoặc có mức độ ác tính cao hơn so với giai đoạn 1. Mục tiêu điều trị ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2 là loại bỏ hoàn toàn khối u hoặc ngăn chặn sự phát triển của nó, kiểm soát tình trạng bệnh, duy trì chất lượng cuộc sống. Trong một số trường hợp, theo dõi tích cực có thể được lựa chọn nếu khối u phát triển chậm và không gây triệu chứng.
Các phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt có thể gây ra một số tác dụng phụ, tùy thuộc vào loại điều trị và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Tác dụng phụ tiềm ẩn của một số phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt bao gồm:
Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt để có thể gây ra một số tác dụng phụ như phản ứng bất lợi với thuốc gây mê; chảy máu, nhiễm trùng hoặc hình thành cục máu đông; tổn thương các cơ quan lân cận; tiểu không kiểm soát; rối loạn cương dương; phù bạch huyết do loại bỏ hạch bạch huyết.
Các tác dụng phụ của xạ trị ngoài có thể xảy ra bao gồm kích ứng da, rối loạn tiểu tiện, rối loạn tiêu hóa, khó khăn trong cương dương, mệt mỏi và phù bạch huyết. Tác dụng phụ của xạ trị trong bao gồm di chuyển của hạt phóng xạ, rối loạn tiểu tiện, rối loạn tiêu hóa và khó khăn trong cương dương.
Một số tác dụng phụ tiềm ẩn của liệu pháp hormone là giảm ham muốn tình dục hoặc rối loạn cương dương; teo tinh hoàn và dương vật; bốc hỏa; đau hoặc nhạy cảm vùng ngực; loãng xương, thiếu máu hoặc tăng cholesterol; giảm khối lượng cơ hoặc tăng cân; mệt mỏi hoặc trầm cảm. Riêng Enzalutamide có thể gây tiêu chảy hoặc chóng mặt. Các thuốc kháng androgen thường ít gây tác dụng phụ về tình dục hơn so với đồng vận LHRH hoặc phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn. Nhiều tác dụng phụ của liệu pháp hormone có thể điều trị được.
Quyết định điều trị bệnh ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2 phụ thuộc vào nhiều yếu tố cá nhân, mục tiêu điều trị và tác dụng phụ tiềm ẩn của mỗi phương pháp. Ung thư giai đoạn này có thể được chữa khỏi bằng phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt hoặc xạ trị, nhưng lợi ích điều trị phụ thuộc vào tuổi thọ dự kiến của bệnh nhân, thường cần từ 10 – 20 năm kể từ khi chẩn đoán.
Nhiều trường hợp ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm, bệnh nhân có thể tử vong do các nguyên nhân khác trước khi ung thư gây ảnh hưởng nghiêm trọng. Do đó, quyết định điều trị là lựa chọn cá nhân dựa trên việc cân nhắc giữa lợi ích và các biến chứng tiềm ẩn như rối loạn tiểu tiện, rối loạn cương dương hoặc ảnh hưởng đến chất lượng sống. Điều quan trọng là người bệnh cần phải được bác sĩ thăm khám để đánh giá các lựa chọn điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe, tuổi thọ, hoàn cảnh cá nhân và nguy cơ tiến triển của ung thư.
Các yếu tố chính mà người bệnh cần xem xét trước khi quyết định điều trị bao gồm:
Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 có tiên lượng sống rất khả quan. Tỉ lệ sống sót tương đối sau 5 năm là 97.9%, có nghĩa là gần 98 trong số 100 bệnh nhân sẽ sống sót trong 5 năm đầu sau chẩn đoán.
Ngoài ra, các phương pháp điều trị hiện đại bao gồm phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt và xạ trị cho thấy kết quả khả quan trong việc tăng tỷ lệ sống sót sau ung thư giai đoạn 2. Phân tích về phương pháp điều trị xạ trị cho thấy tỷ lệ không tiến triển bệnh cao, đạt khoảng 88% đối với ung thư tuyến tiền liệt khu trú (5). Tỷ lệ sống thêm 10 năm sau ung thư ước tính khoảng 86.8%. Hiện các phương pháp điều trị mới đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng cũng cho thấy những kết quả đầy hứa hẹn trong việc tăng cường tỷ lệ sống sót cho bệnh nhân ung thư giai đoạn 2.
Sau khi được bác sĩ chẩn đoán và xác định phác đồ điều trị, người bệnh ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 cần phải tuân thủ lịch hẹn khám, xét nghiệm định kỳ và thăm khám lâm sàng để theo dõi sự tiến triển. Chế độ ăn uống cần cân bằng, đầy đủ các nhóm thực phẩm rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các nguồn protein nạc như cá, gà và các loại đậu; và hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, các sản phẩm từ sữa có nhiều chất béo; đồ ăn thức uống nhiều đường; bỏ hút thuốc lá hoặc tránh tiếp xúc với khói thuốc lá và bỏ rượu bia.
Người bệnh cần duy trì cân nặng khỏe mạnh, tập thể dục hàng ngày, tránh ngồi lâu, căng thẳng. Hãy hỏi bác sĩ về việc có nên duy trì hoạt động tình dục, nếu có tần suất như thế nào là an toàn. Những người xạ trị ung thư tiền liệt tuyến giai đoạn 2 có nguy cơ cao hơn mắc ung thư bàng quang, đại trực tràng vì vậy phải đi kiểm tra thường xuyên hơn.
Ở phương diện gia đình, tâm lý của các bệnh nhân ung thư thường bi quan, sợ hãi, vì vậy người thân nên động viên và ở bên chăm sóc họ chu đáo.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là địa chỉ thăm khám, tầm soát và điều trị bệnh ung thư tuyến tiền liệt chuyên sâu, công nghệ cao tại TP.HCM. Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh ứng dụng phương pháp thăm khám chữa bệnh hiện đại, chuẩn quốc tế, trang bị đầy đủ cơ sở vật chất và thiết bị cao cấp, nhập khẩu chính hãng phục vụ khám tầm soát chuyên sâu cũng như điều trị ung thư tuyến tiền liệt.
Bệnh viện ứng dụng các phương pháp chẩn đoán bệnh tiên tiến như xét nghiệm PSA, khám trực tràng kỹ thuật số (DRE), siêu âm nội trực tràng, sinh thiết tuyến tiền liệt và chụp cộng hưởng từ MRI. Và đầu tư các thiết bị chẩn đoán hiện đại như hệ thống phẫu thuật nội soi 3D/4K ICG Rubina Karl Storz; dụng cụ nội soi tiết niệu; máy tán sỏi ngoài cơ thể HD; máy đo niệu động học Laborie; máy tập sàn chậu; phòng mổ có hệ thống lọc khí HEPA, bọc chì, đạt tiêu chuẩn WHO.
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh điều trị bệnh ung thư tuyến tiền liệt dựa trên y học chứng cứ, triển khai phương pháp phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt bằng robot da Vinci Xi hiện đại. Phẫu thuật bằng robot Da Vinci Xi an toàn, chính xác từng milimet, thấy rõ vùng mổ sâu, ít xâm lấn và hồi phục nhanh, giảm biến chứng, nguy cơ tái phát bệnh thấp hơn, bảo tồn các bó thần kinh quanh tuyến tiền liệt.
Bên cạnh đó, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh còn áp dụng phẫu thuật nội soi 3D cắt tuyến tiền liệt tận gốc giúp người bệnh giảm đau, phục hồi nhanh. Các chuyên gia, bác sĩ của Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam học – Tiết niệu của Hệ thống BVĐK Tâm Anh giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, tự tin làm chủ những kỹ thuật điều trị bệnh mới nhất, phát hiện sớm và điều trị bệnh hiệu quả.
Thông tin liên hệ Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh:
Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 là giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt khu trú, chưa lan ra ngoài tuyến tiền liệt vào các hạch bạch huyết hoặc cơ quan lân cận ở xa tuyến tiền liệt. Điều trị ung thư tuyến tiền liệt bao gồm phẫu thuật, xạ trị, liệu pháp hormone và theo dõi chặt chẽ. Mặc dù các phương pháp điều trị này có thể gây ra tác dụng phụ ngắn hạn, nhưng chúng giúp tăng tỷ lệ sống sót tương đối sau 5 năm là 97.9%, tỷ lệ gần 100%. Do đó, ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn 2 là bệnh lý có thể điều trị và có khả năng sống sót cao, đặc biệt khi được chẩn đoán ở giai đoạn sớm.
