Bài tập yoga chữa phì đại tiền liệt tuyến có thể được sử dụng như một loại trị liệu bổ trợ, đặc biệt ở nam giới có triệu chứng đường tiểu dưới mức độ nhẹ. Yoga không làm tuyến tiền liệt nhỏ lại và không thay thế thuốc hoặc thủ thuật, nhưng có thể giúp tăng vận động, rèn luyện cơ sàn chậu, giảm căng thẳng để cải thiện các triệu chứng của bệnh. Mời bạn đọc cùng ECO Pharma tìm hiểu một số tư thế phù hợp và cách tập an toàn trong bài viết sau.

Yoga giúp ích gì cho người bệnh phì đại tuyến tiền liệt?
Phì đại tiền liệt tuyến còn gọi là phì đại lành tính tuyến tiền liệt (Benign Prostatic Hyperplasia - BPH) là tình trạng tuyến tiền liệt tăng kích thước, có thể chèn ép niệu đạo và gây tiểu khó, tia tiểu yếu, tiểu nhiều lần hoặc tiểu gấp. Các bài tập yoga không làm nhỏ tuyến tiền liệt nhưng có thể hỗ trợ người bệnh thông qua tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu, tăng độ linh hoạt vùng hông - chậu để giúp kiểm soát bàng quang và hoạt động tiểu tiện tốt hơn.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh Tiểu đường, Tiêu hóa và Thận Mỹ (NIDDK) các bài tập cơ sàn chậu như Kegel có thể giúp tăng sức mạnh nhóm cơ này. Một nghiên cứu năm 2024 trên nam giới mắc BPH kèm bàng quang tăng hoạt cũng ghi nhận nhóm kết hợp tập cơ sàn chậu với điều trị cải thiện số lần đi tiểu, mức độ tiểu gấp và điểm triệu chứng IPSS tốt hơn so với chỉ dùng thuốc.
Yoga còn giúp duy trì vận động vùng hông, cột sống và xương chậu, hạn chế lối sống ít vận động và hỗ trợ sức khỏe tuần hoàn chung. Phân tích trên hơn 43.000 nam giới cho thấy mức hoạt động thể chất vừa hoặc cao có liên quan đến tỷ lệ BPH và triệu chứng đường tiểu dưới thấp hơn mặc dù chưa chứng minh tập luyện trực tiếp làm giảm kích thước tuyến tiền liệt.
Ngoài ra yoga còn kết hợp kiểm soát hơi thở và thư giãn, có thể giúp giảm stress. Một nghiên cứu trên 83 nam giới mắc BPH ghi nhận người có phản ứng stress mạnh hơn thường có triệu chứng đường tiểu nặng hơn và lượng nước tiểu còn lại trong bàng quang sau khi đi tiểu nhiều hơn.
Hướng dẫn thực hiện bài tập yoga hỗ trợ chữa phì đại tiền liệt tuyến
Các bài tập dưới đây chủ yếu giúp vận động vùng hông - chậu, rèn luyện cơ sàn chậu và thư giãn cơ thể. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy một tư thế yoga cụ thể có thể làm nhỏ tuyến tiền liệt, vì vậy nên xem đây là biện pháp hỗ trợ bên cạnh điều trị phì đại tiền liệt tuyến y khoa.
1. Bài tập yoga trong tư thế thợ đóng giày (baddha konasana / cobbler pose)
Tư thế thợ đóng giày còn gọi là tư thế cánh bướm. Yoga trong tư thế này gồm các động tác đơn giản nhưng giúp kéo giãn vùng bẹn, đùi trong và tăng độ linh hoạt của khớp háng, rất phù hợp với người mới tập. Nam giới lớn tuổi hoặc khớp háng kém linh hoạt có thể kê gối dưới mông hoặc đầu gối để giảm căng; không nên cố ép đầu gối xuống sàn hoặc tiếp tục tập nếu xuất hiện đau.
Cách thực hiện: Ngồi trên thảm, giữ lưng thẳng, gập hai đầu gối sang hai bên và áp hai lòng bàn chân vào nhau. Hai tay giữ bàn chân hoặc cổ chân, kéo nhẹ gót chân về gần cơ thể. Thả lỏng vai, để đầu gối hạ tự nhiên và hít thở chậm, đều. Bắt đầu đập chân theo nhịp vỗ như cánh bướm vài chục lần. Sau đó giữ tư thế khoảng 30 giây - 60 giây rồi từ từ duỗi chân.
2. Bài tập yoga trong tư thế anh hùng (Virasana / Hero Pose)
Tư thế anh hùng còn gọi là tư thế ngồi quỳ. Tập yoga trong tư thế này giúp kéo giãn đùi trước, cổ chân và hỗ trợ giữ lưng thẳng khi ngồi. Người lớn tuổi hoặc người có khớp gối, cổ chân kém linh hoạt có thể kê gối hoặc khối yoga dưới mông để giảm áp lực.
Cách thực hiện: Quỳ trên thảm, hai đầu gối hướng về trước. Từ từ hạ mông xuống khoảng giữa hai gót chân, giữ lưng thẳng, vai thả lỏng và hai tay đặt trên đùi. Hít thở chậm đều trong khoảng 30 giây. Từ từ nâng người lên sao cho tạo thành một góc vuông với đùi, hít thở trong 30 giây rồi trở lại vị trí quỳ ban đầu. Lặp lại động tác này 5 lần mỗi hiệp, mỗi buổi tập cố gắng thực hiện 3 hiệp. Nếu đau đầu gối hoặc cổ chân, nên dừng tập.
3. Bài tập yoga kết hợp siết Kegel (khóa rễ - Mula Bandha)
Bài tập yoga kết hợp siêu Kegel tập trung vào việc co và thả cơ sàn chậu, nhóm cơ tham gia kiểm soát tiểu tiện. Trong yoga kỹ thuật siết nhẹ vùng đáy chậu thường được gọi là Mula Bandha. Tuy nhiên Mula Bandha không hoàn toàn giống bài tập Kegel cổ điển.
Cách thực hiện: Ngồi hoặc nằm ở tư thế thoải mái, thả lỏng bụng, mông và đùi. Nhẹ nhàng siết cơ sàn chậu giống như khi cố giữ không cho thoát hơi khỏi hậu môn, giữ khoảng 3 giây - 5 giây rồi thả lỏng. Lặp lại khoảng 10 lần, kết hợp hít thở đều và không nín thở. Không nên thường xuyên tập bằng cách ngắt dòng tiểu giữa chừng.
4. Bài tập yoga trong tư thế cánh cung (Dhanurasana / Bow Pose)
Tập trong tư thế cánh cung giúp kéo giãn vùng bụng, đùi trước, vai và lưng, đồng thời tăng vận động toàn thân. Tuy nhiên, tư thế này đòi hỏi cột sống ưỡn ra sau và đầu gối gập sâu nên người bị đau lưng, có chấn thương hoặc bệnh lý khớp gối nên hỏi bác sĩ trước khi tập.
Cách thực hiện: Nằm sấp trên thảm, hai chân rộng bằng hông, hai tay đặt dọc theo thân. Gập hai đầu gối, đưa gót chân về phía mông, sau đó đưa hai tay ra sau nắm lấy cổ chân. Hít vào, từ từ đẩy hai chân ra sau và nâng lên cao, đồng thời nâng ngực và đùi khỏi thảm. Giữ tư thế trong vài nhịp thở rồi từ từ hạ người xuống. Không cố gắng nâng người quá cao hoặc tiếp tục tập nếu thấy đau lưng, vai hay đầu gối.
5. Bài tập yoga trong tư thế co gối chạm ngực (Apanasana)
Bài tập yoga trong tư thế co gối chạm ngực gồm những động tác nhẹ nhàng, giúp thư giãn vùng lưng dưới, hông và xương chậu. Bài tập này phù hợp với người mới nhập môn, thường thực hiện ở cuối mỗi buổi yoga để thả lỏng cơ thể.
Cách thực hiện: Nằm ngửa trên thảm, co hai đầu gối về phía ngực rồi dùng hai tay ôm nhẹ cẳng chân hoặc phía sau đùi. Giữ đầu, vai và lưng thư giãn trên thảm, hít thở chậm, đều trong khoảng 20 - 30 giây rồi từ từ duỗi chân. Nếu cảm thấy căng nhiều, có thể co từng chân một thay vì cả hai chân cùng lúc.
Nguyên tắc an toàn khi tập yoga cho nam giới lớn tuổi
Nam giới lớn tuổi thường có độ linh hoạt, sức cơ và khả năng giữ thăng bằng kém hơn trước, vì vậy nên tập yoga ở mức vừa sức và ưu tiên an toàn. Một số nguyên tắc cần lưu ý gồm:
- Hãy bắt đầu nhập môn với huấn luyện viên yoga để nắm được các nguyên tắc tập cơ bản.
- Chọn các động tác đơn giản, không cố kéo giãn hoặc ép cơ thể quá mức.
- Khởi động nhẹ trước khi tập để làm nóng cơ và khớp.
- Hít thở chậm và đều, không nín thở khi giữ tư thế.
- Dùng gối, khăn hoặc khối yoga hỗ trợ nếu cơ thể kém linh hoạt.
- Thay đổi tư thế từ từ, tránh đứng lên hoặc cúi xuống quá nhanh gây chóng mặt.
- Dừng tập nếu thấy chóng mặt, khó thở, đau ngực, đau lưng hoặc đau khớp.
- Không nên tập ngay sau khi ăn no hoặc khi cơ thể đang quá mệt.
- Nếu đang mắc bệnh tim mạch, huyết áp, xương khớp nặng hoặc mới phẫu thuật, nên hỏi bác sĩ trước khi tập.
Các bài tập yoga chữa phì đại tiền liệt tuyến có thể hỗ trợ nam giới tăng vận động, cải thiện độ linh hoạt vùng hông - chậu, rèn luyện cơ sàn chậu và giảm căng thẳng. Tuy nhiên, yoga không làm nhỏ tuyến tiền liệt và không thay thế thuốc hoặc các phương pháp điều trị y khoa. Người bệnh nên tập vừa sức, đúng kỹ thuật và đi khám nếu triệu chứng tiểu khó, tiểu gấp, tiểu đêm hoặc bí tiểu ngày càng tăng.


![Điều trị phì đại tiền liệt tuyến bằng cách nào? [Bác sĩ giải đáp]](https://ecopharma.com.vn/api/cms-media/articles/dieu-tri-phi-dai-tuyen-tien-liet.jpg)

