Hẹp mạch vành 60% là một tình trạng tim mạch thường xuất hiện ở người trung niên và cao tuổi. Khi lòng mạch vành bị thu hẹp quá nửa, lưu lượng máu nuôi tim bị cản trở đáng kể, làm tăng nguy cơ thiếu máu cơ tim và các biến chứng nguy hiểm. Cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ hơn về bệnh hẹp động mạch vành 60% trong bài viết sau.

Hẹp mạch vành 60% là sao?
Hẹp mạch vành 60% là tình trạng mạch vành bị thu hẹp 60%, chỉ còn lại 40% khả năng lưu thông máu qua đoạn mạch đó. Mạch vành là hệ thống mạch máu cung cấp oxy và các dưỡng chất cần thiết cho cơ tim hoạt động. Khi mạch vành bị hẹp, lượng máu và oxy đến tim bị giảm sút, dẫn đến nguy cơ mắc các biến cố tim mạch nghiêm trọng.
Hẹp động mạch vành 60% thường xảy ra do sự tích tụ của các mảng bám trên thành mạch. Các mảng bám này hình thành dần dần từ cholesterol, canxi, chất thải tế bào và các chất khác. Thang điểm phân loại mức độ nghiêm trọng của hẹp động mạch do SCCT (Hiệp hội Chụp cắt lớp vi tính tim mạch) đề xuất đánh giá mức độ hẹp đường kính lòng mạch như sau: (1)
- 0% = không có hẹp rõ rệt.
- 1-24% = hẹp tối thiểu.
- 25-49% = hẹp nhẹ.
- 50-69% = hẹp vừa phải.
- 70-99% = hẹp nặng.
- 100% = tắc nghẽn.
Xem thêm: Hẹp mạch vành 50% là nặng hay nhẹ?
Người bị hẹp mạch vành 60% thường gặp dấu hiệu gì?
Khi mạch vành bị hẹp 60%, lượng máu đến tim suy giảm đáng kể, đặc biệt khi nhu cầu oxy của cơ tim tăng lên trong các tình huống như vận động mạnh, tập thể dục hoặc căng thẳng. Một số triệu chứng thường gặp là:
- Mệt mỏi: Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức, đặc biệt khi thực hiện các công việc cần thể lực. Đây là một trong những dấu hiệu cảnh báo tình trạng cơ tim bị thiếu oxy.
- Khó thở: Khi mạch vành bị hẹp 60%, tim không có khả năng cung cấp đủ máu và oxy đến các cơ quan khác, đặc biệt là khi cơ thể cần nhiều oxy hơn, dẫn đến cảm giác khó thở, thở gấp.
- Chóng mặt hoặc ngất xỉu: Khi mạch vành bị hẹp 60% làm giảm lượng máu đến tim, có thể dẫn đến huyết áp thấp hoặc thiếu oxy não, gây chóng mặt hoặc ngất xỉu.
- Đau thắt ngực: Đau thắt ngực là triệu chứng điển hình của hẹp động mạch vành 60%. Cơn đau có thể xuất hiện ở ngực trái hoặc lan ra cánh tay, vai, lưng,... Tình trạng đau này thường xảy ra khi người bệnh vận động mạnh, căng thẳng, lo âu,...
Hẹp mạch vành tăng tới mức 60% do đâu gây ra?
Những yếu tố sau đây có thể góp phần làm hẹp mạch vành 60%: (2)
- Ít vận động thể chất có thể dẫn đến mức cholesterol và triglyceride trong máu cao, huyết áp cao, tiểu đường, thừa cân và béo phì. Tất cả đều góp phần khiến động mạch vành bị hẹp.
- Uống quá nhiều rượu có thể làm tăng huyết áp và tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, bao gồm bệnh hẹp mạch vành.
- Ngủ không đủ giấc và chất lượng giấc ngủ không tốt, bao gồm cả việc thường xuyên thức giấc giữa đêm, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Khi ngủ, tim không phải hoạt động nhiều như khi bạn thức. Việc thức giấc đột ngột có thể gây tăng đột ngột huyết áp và nhịp tim, điều này có liên quan đến chứng đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim.
- Hút thuốc hoặc tiếp xúc lâu dài với khói thuốc thụ động có thể làm tổn thương mạch máu.
- Thói quen ăn uống không lành mạnh, bao gồm tiêu thụ nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm tinh chế carbohydrate (như bánh mì trắng, mì ống) có thể dẫn đến thừa cân và béo phì, cholesterol trong máu cao, tích tụ mảng bám trong động mạch tim.
Ngoài ra, tiền sử gia đình mắc bệnh tim sớm là một yếu tố nguy cơ đối với bệnh mạch vành. Điều này đặc biệt đúng nếu cha hoặc anh trai của bạn được chẩn đoán trước tuổi 55, hoặc nếu mẹ hoặc chị gái của bạn được chẩn đoán trước tuổi 65. Nghiên cứu cho thấy một số gen có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành cao hơn.
Hẹp mạch vành 60% có nghiêm trọng không?
Hẹp mạch vành 60% là mức độ nghiêm trọng và nguy hiểm của tình trạng xơ vữa động mạch. Nếu không can thiệp và thay đổi lối sống khoa học có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Khi lòng động mạch vành bị thu hẹp 60%, lượng máu đến tim giảm đáng kể, đặc biệt khi cơ thể hoạt động gắng sức hoặc căng thẳng. Điều này làm tăng khả năng thiếu máu cơ tim, gây đau thắt ngực và ảnh hưởng đến chức năng tim.
Cần làm chẩn đoán nào để xác định mạch vành hẹp 60%?
Xét nghiệm máu, chụp mạch vành, siêu âm tim,... là một số phương pháp có thể được chỉ định để xác định tình trạng hẹp động mạch vành 60%.
1. Xét nghiệm máu
Bác sĩ có thể lấy mẫu máu để kiểm tra nồng độ các chất khác nhau, bao gồm chất béo trong máu như cholesterol, triglyceride có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành; protein phản ứng C (CRP hoặc HsCRP) có thể cho thấy tình trạng viêm trong động mạch; glucose, hay đường, có thể giúp xác định xem bạn có bị tiểu đường hay không. Nồng độ cao của các chất này có thể làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch.
2. Thông tim
Thông tim là phương pháp sử dụng tia X chụp trực tiếp để tạo hình ảnh các động mạch vành, có thể giúp xác định bất kỳ tắc nghẽn nào. Đầu tiên, người bệnh sẽ được gây tê cục bộ và dùng thuốc an thần. Bác sĩ sẽ luồn một ống mỏng, rỗng gọi là ống thông qua một vết rạch nhỏ ở cánh tay hoặc bẹn đến động mạch dẫn đến tim.
Tiếp theo, bác sĩ sẽ tiêm chất cản quang vào ống thông để làm nổi bật bất kỳ sự tắc nghẽn nào trong các mạch máu. Quá trình này được gọi là chụp mạch vành. Sau đó, ống thông được rút ra và vết mổ được khâu lại.
3. Chụp CT mạch vành
Chụp CT mạch vành có thể phát hiện sự tích tụ mảng bám và tắc nghẽn trong động mạch, những nguyên nhân có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim. Trước khi thực hiện xét nghiệm, thuốc cản quang được tiêm vào cánh tay để giúp các động mạch dễ nhìn thấy hơn. Thông thường, xét nghiệm này mất khoảng 30 phút để hoàn thành.
4. Siêu âm tim
Trong phương pháp này, sóng âm được sử dụng để tạo ra hình ảnh của tim, cho thấy tim bơm máu tốt như thế nào. Bác sĩ có thể xác định bất kỳ khu vực nào mà máu không lưu thông đúng cách. Trong quá trình thực hiện, bác sĩ sẽ thoa một loại gel ấm lên ngực bạn và đặt một thiết bị cầm tay gọi là đầu dò lên da. Đầu dò sẽ gửi hình ảnh tim đến màn hình máy tính. Ưu điểm của phương pháp này là không sử dụng tia bức xạ.
5. Điện tâm đồ
Điện tâm đồ (EKG) ghi lại các tín hiệu điện từ tim, có thể cho thấy bạn đã từng hoặc đang bị nhồi máu cơ tim hay chưa. Các điện cực kim loại nhỏ, dính được đặt trên ngực, cổ tay và cổ chân và thông tin về tim được gửi đến máy để in ra một biểu đồ giúp bác sĩ phân tích. Đây là phương pháp đơn giản và rất quan trọng trong việc đánh giá sức khỏe tim mạch.
6. Nghiệm pháp gắng sức
Nghiệm pháp gắng sức giúp bác sĩ xác định xem tim của người bệnh có nhận đủ máu và oxy trong khi hoạt động hay không. Nó cũng cho thấy tim phản ứng như thế nào với việc cơ thể được vận động. Người bệnh sẽ được đi bộ trên máy chạy bộ với mức độ gắng sức tăng dần. Trong lúc đó, bác sĩ cũng sẽ đo điện tâm đồ để kiểm tra nhịp tim và nhiều thông tin cần thiết khác trong lúc cơ thể đang vận động.
Hẹp mạch vành 60% được điều trị như thế nào?
Việc điều trị mạch vành hẹp mức 60% phải dựa trên đánh giá toàn diện về mức độ tổn thương, triệu chứng và các yếu tố nguy cơ của người bệnh. Điều trị có thể bao gồm các biện pháp bảo tồn hoặc can thiệp, cụ thể:
1. Điều trị không phẫu thuật
Có nhiều loại thuốc được dùng để điều trị bệnh hẹp mạch vành 60%, bao gồm:
- Thuốc hạ cholesterol: Bác sĩ có thể chỉ định thuốc này để giảm LDL-cholesterol và giảm sự tích tụ mảng bám trong động mạch. Các loại thuốc này bao gồm statin, niacin, fibrate và thuốc gắn kết axit mật.
- Aspirin: Aspirin giúp làm loãng máu và ngăn ngừa cục máu đông. Liệu pháp dùng aspirin liều thấp hàng ngày có thể được chỉ định để phòng ngừa cơn nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. Việc sử dụng aspirin hàng ngày có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng, bao gồm chảy máu dạ dày và ruột. Không nên tự ý dùng aspirin mỗi ngày mà không tham khảo ý kiến của bác sĩ.
- Thuốc chẹn beta: Thuốc này làm chậm nhịp tim và hạ huyết áp. Nếu bạn đã từng bị nhồi máu cơ tim, thuốc chẹn beta có thể làm giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim trong tương lai.
- Thuốc chẹn kênh canxi: Thuốc chẹn kênh canxi có thể giúp giảm đau ngực. Thuốc này có thể được chỉ định nếu bạn không thể dùng thuốc chẹn beta hoặc thuốc chẹn beta không hiệu quả với bạn.
- Thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE) và thuốc chẹn thụ thể angiotensin 2 (ARB): Những loại thuốc này giúp hạ huyết áp, ngăn ngừa bệnh động mạch vành trở nên trầm trọng hơn.
- Nitroglycerin: Thuốc này làm giãn các động mạch tim, giúp kiểm soát hoặc giảm đau ngực. Nitroglycerin có dạng viên nén, dạng xịt hoặc dạng miếng dán.
2. Điều trị phẫu thuật
Bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp như nong mạch vành, đặt stent để cải thiện tình trạng lưu thông máu. Trong các trường hợp nặng hơn, phẫu thuật bắc cầu động mạch vành có thể được xem xét, giúp dẫn máu qua những đoạn mạch bị hẹp tốt hơn.
Người bị hẹp mạch vành 60% nên làm gì để kiểm soát bệnh tiến triển nặng?
Để tình trạng hẹp mạch vành không tiến triển nặng hơn và làm giảm nguy cơ gặp các biến chứng nguy hiểm, bạn cần thực hiện những điều dưới đây:
- Bổ sung tinh chất: Bổ sung các tinh chất thiên nhiên như GDL-5 (chiết xuất từ phấn mía Nam Mỹ), Gynostemma, Red Yeast Rice, Apple Cider Vinegar,... có khả năng hỗ trợ kiểm soát huyết áp, giảm cholesterol xấu và triglyceride, cải thiện xơ vữa động mạch. Từ đó, bảo vệ tim mạch một cách an toàn và hiệu quả.
- Đừng hút thuốc lá: Hút thuốc là một yếu tố nguy cơ chính gây bệnh tim mạch vành. Nicotine làm co thắt mạch máu và buộc tim phải làm việc vất vả hơn. Không hút thuốc là một trong những cách tốt nhất để giảm nguy cơ đau tim. Ngoài ra, bạn cũng cần tránh rượu bia để bảo vệ tim mạch và sức khỏe tổng thể.
- Ăn uống khoa học: Bạn nên tiêu thụ nhiều trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế đường, muối và chất béo bão hòa. Ăn một hoặc hai phần cá mỗi tuần cũng có thể giúp giữ cho trái tim khỏe mạnh.
- Hãy tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục giúp kiểm soát cân nặng và bệnh tiểu đường, cholesterol và huyết áp. Tất cả đều là các yếu tố nguy cơ gây bệnh tim mạch vành. Hãy cố gắng vận động từ 30 đến 60 phút mỗi ngày trong hầu hết các ngày trong tuần.
- Duy trì cân nặng hợp lý: Thừa cân làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Việc giảm cân nên được thực hiện dựa trên chế độ dinh dưỡng hợp lý và luyện tập đều đặn.
- Kiểm soát huyết áp, mức cholesterol và lượng đường trong máu: Đây là những yếu tố quan trọng cần kiểm tra định kỳ để tránh tình trạng hẹp mạch vành tiến triển nặng hơn.
- Ngủ đủ giấc: Ngủ không đủ giấc có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và các bệnh mãn tính khác. Người lớn nên ngủ từ 7 đến 9 tiếng mỗi ngày.
- Kiểm soát căng thẳng: Bạn có thể giảm bớt căng thẳng bằng cách tập thể dục, tắm nước nóng, nghe nhạc, thực hành chánh niệm hoặc đơn giản chỉ là trò chuyện với bạn bè.
Hẹp mạch vành 60% là tình trạng tim mạch cần được theo dõi và kiểm soát nghiêm túc. Việc tuân thủ điều trị nội khoa, thay đổi lối sống lành mạnh và tái khám định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh tiến triển. Chủ động chăm sóc sức khỏe tim mạch ngay từ giai đoạn này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng nguy hiểm trong tương lai.





