Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Bệnh hẹp mạch vành: Nguyên nhân và điều trị

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Động mạch vành bị hẹp làm giảm lưu lượng máu đến cơ tim, gây triệu chứng đau thắt ngực và biến chứng đặc biệt nguy hiểm là nhồi máu cơ tim. Vậy hẹp mạch vành là gì? Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh lý này? Và đâu là phương pháp điều trị hẹp động mạch vành hiệu quả hiện nay? Cùng ECO Pharma tìm hiểu những thông tin quan trọng liên quan đến bệnh hẹp động mạch vành để chủ động bảo vệ sức khỏe tim mạch, giúp kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống.

hẹp mạch vành

Hẹp mạch vành là gì?

Hẹp mạch vành còn gọi là bệnh động mạch vành (CAD) - một bệnh lý tim mạch nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của chúng ta. Bệnh xảy ra khi kích thước lòng động mạch vành bị thu hẹp bởi sự hình thành của mảng xơ vữa, làm giảm lưu lượng máu đến cơ tim. Cơ tim không nhận đủ lượng máu cần thiết để duy trì hoạt động sẽ gây đau thắt ngực, suy tim, nhồi máu cơ tim hoặc rối loạn nhịp tim.

Phân loại hẹp mạch vành theo từng mức độ

Thành động mạch vành càng dày, kích thước lòng động mạch càng bị thu hẹp. Lòng mạch càng hẹp, lưu lượng máu đến tim càng thấp, kéo theo biến cố tim mạch tăng cao. Dưới đây là các phân độ hẹp lòng mạch vành mà người bệnh có thể phải trải qua:

  • Mức độ nhẹ: Lòng động mạch vành hẹp khoảng 50%. Đối với tình trạng này, phần lớn người bệnh chỉ cần dùng thuốc, thay đổi lối sống và chế độ ăn mà chưa cần can thiệp sâu. Tuy nhiên, bác sĩ khuyến cáo người bệnh bị hẹp mạch vành tim 50% nên làm các xét nghiệm định kỳ theo hướng dẫn để quản lý bệnh.
  • Mức độ trung bình: Lòng động mạch vành hẹp từ 70% trở lên. Ở mức độ này, người bệnh có nguy cơ cao cần can thiệp (đặt stent) để mở rộng lòng mạch, đảm bảo lưu lượng máu đến tim.
  • Mức độ nặng (nghiêm trọng): Lòng động mạch hẹp từ 90% trở lên. Khi hẹp động mạch vành 90% thì lưu lượng máu cung cấp cho cơ tim giảm tới 99%. Vì vậy, mức độ này được xác định là rất nghiêm trọng với nguy cơ tắc nghẽn động mạch hoàn toàn. Để ngăn ngừa biến cố nhồi máu cơ tim, người bệnh bắt buộc phải thực hiện nong mạch vành kèm đặt stent hoặc phẫu thuật, kết hợp theo dõi sức khỏe chặt chẽ.

Mức độ hẹp mạch vành hiện trên phim chụp có thể không hoàn toàn chính xác do công nghệ thấp hoặc động mạch vành bị vôi hóa. Vậy nên, để biết chính xác động mạch vành hẹp bao nhiêu %, người bệnh nên đến bệnh viện lớn như Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Nơi có Trung tâm Tim mạch hiện đại được trang bị máy móc và kỹ thuật tiên tiến sẽ đưa ra kết quả chẩn đoán chuẩn xác nhất.

Xem thêm: Mức độ hẹp mạch vành 30% đã nguy hiểm chưa?

mạch vành hẹp
Lòng mạch vành hẹp từ 90% trở lên là mức độ nguy hiểm cần phải can thiệp thông mạch.

Nguyên nhân gây hẹp động mạch vành

Bệnh hẹp mạch vành tim không xảy ra bất ngờ, mà “âm thầm” tiến triển bên trong cơ thể bởi những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ sau đây:

1. Xơ vữa động mạch

Xơ vữa động mạch là nguyên nhân chính dẫn đến hẹp động mạch vành tim. Theo thời gian, mảng xơ vữa lớn dần khiến thành động mạch vành trở nên dày và cứng hơn, từ đó thu hẹp kích thước lòng mạch. Mảng xơ vữa cũng có thể bị vỡ ra, tạo thành cục máu đông, gây tắc nghẽn động mạch vành.

Khi lòng mạch vành giảm kích thước, lưu lượng máu đến cơ tim cũng giảm, dẫn đến tình trạng thiếu máu cơ tim. Đây là “thủ phạm” gây ra cơn đau thắt ngực cùng nhiều biến cố tim mạch nguy hiểm khác. (1)

2. Các yếu tố nguy cơ

Nguy cơ xơ vữa động mạch gây hẹp động mạch vành tăng cao khi có sự tham gia của các yếu tố sau đây:

2.1. Yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát

  • Huyết áp cao.
  • Rối loạn mỡ máu.
  • Tiểu đường.
  • Béo phì.
  • Bệnh thận mãn tính.
  • Ít vận động thể chất.
  • Căng thẳng quá mức.
  • Chế độ ăn uống không lành mạnh.
  • Lạm dụng rượu bia.
  • Hút thuốc lá.
  • Rối loạn giấc ngủ.
  • Tiền sản giật.
  • Bệnh tự miễn (Lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp…).

2.2. Yếu tố nguy cơ không thể kiểm soát

  • Tuổi tác: Càng lớn tuổi, nguy cơ tổn thương và thu hẹp động mạch vành càng cao.
  • Giới tính: Nam giới thường có nguy cơ mắc bệnh động mạch vành cao hơn nữ giới.
  • Tiền sử gia đình: Tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch làm tăng nguy cơ mắc bệnh hẹp mạch vành tim​. Nguy cơ mắc bệnh cao nhất khi cha hoặc anh trai mắc bệnh tim mạch trước tuổi 55; mẹ hoặc chị gái mắc bệnh trước tuổi 65.

Lưu ý: Các yếu tố nguy cơ thường xảy ra cùng nhau, bởi một yếu tố nguy cơ có thể kích hoạt yếu tố khác, chẳng hạn: rối loạn mỡ máu gây tăng huyết áp. Khi nhiều yếu tố nguy cơ đồng thời xảy ra sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh hẹp mạch vành.

bác sĩ kiểm tra bệnh
Người lớn tuổi có nguy cơ hẹp động mạch vành cao hơn người trẻ tuổi.

Bệnh hẹp mạch vành thường có triệu chứng gì?

Ban đầu, triệu chứng của bệnh hẹp động mạch vành thường không được biểu hiện rõ. Người bệnh chỉ cảm thấy tim đập nhanh khi vận động mạnh hoặc làm việc nặng. Khi lòng mạch tiếp tục bị thu hẹp, lưu lượng máu đến cơ tim giảm mạnh, người bệnh sẽ nhận thấy các triệu chứng sau:

  • Đau tức ngực như bị đè nén.
  • Cảm giác đau và khó chịu lan tỏa đến vai, cánh tay, lưng, cổ, hàm, răng và vùng bụng trên.
  • Đổ mồ hôi lạnh.
  • Mệt mỏi.
  • Ợ nóng.
  • Buồn nôn.
  • Hụt hơi, khó thở.
  • Choáng váng hoặc chóng mặt đột ngột.

Đau thắt lồng ngực là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim - một biến chứng nghiêm trọng của hẹp động mạch vành. Người bệnh cần đến bệnh viện để được hỗ trợ y tế ngay khi xuất hiện cơn đau ngực bất thường.

Hẹp mạch vành có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, hẹp mạch vành (thuộc nhóm bệnh tim mạch) là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, bởi căn bệnh này gây ra những biến chứng nguy hiểm dưới đây:

  • Nhồi máu cơ tim: Đây là biến chứng có thể gây tử vong cao nếu không được cấp cứu kịp thời. Người bệnh cần được khôi phục lưu lượng máu để cứu sống cơ tim.
  • Suy tim: Thiếu máu nuôi dưỡng khiến cơ tim yếu đi hoặc xơ cứng. Điều này khiến cơ tim giảm hoạt động, dẫn đến nhiều vấn đề toàn thân khác do cơ thể không được cung cấp oxy và dưỡng chất.
  • Rối loạn nhịp tim: Tim không nhận đủ máu có thể gây ra những thay đổi trong tín hiệu tim, dẫn đến rối loạn nhịp tim (tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều). Tình trạng này làm tăng nguy cơ biến chứng nhồi máu cơ tim và suy tim, khiến người bệnh phải đối mặt với rủi ro tử vong cao.
nhịp tim rối loạn trên ecg
Rối loạn nhịp tim là một biến chứng nghiêm trọng khi hẹp động mạch vành.

Xác định mạch vành bị hẹp bằng phương pháp nào?

Để xác định người bệnh có bị hẹp động mạch vành hay không và nếu hẹp động mạch vành thì ở cấp độ nào, bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành thăm khám sức khỏe tổng quát và làm các xét nghiệm chuyên sâu, cụ thể như sau:

1. Chẩn đoán lâm sàng

Ở bước chẩn đoán lâm sàng, bác sĩ thường kết hợp đo huyết áp, nghe nhịp tim, hỏi triệu chứng bệnh, thu thập thông tin tiền sử bệnh, thói quen sinh hoạt và tiền sử gia đình. Nếu người bệnh có các triệu chứng của hẹp mạch vành như: đau ngực, khó thở, mệt mỏi kéo dài… bác sĩ buộc phải thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng.

2. Chẩn đoán cận lâm sàng

Những loại xét nghiệm giúp chẩn đoán và đánh giá mức độ hẹp động mạch vành chính xác đang được áp dụng hiện nay, bao gồm:

  • Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu nhằm kiểm tra lượng đường, nồng độ cholesterol và protein phản ứng C (CRP). Đây đều là những yếu tố có liên quan đến tình trạng viêm hoặc xơ vữa động mạch.
  • Điện tâm đồ (ECG hoặc EKG): Hoạt động điện tim cho thấy nhịp tim của người bệnh có ổn định hay không và người bệnh đã hoặc đang bị nhồi máu cơ tim không.
  • Siêu âm tim: Sóng âm giúp hiển thị chức năng co bóp của tim, nhận biết vùng cơ tim hoạt động yếu do thiếu máu nuôi dưỡng. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh động mạch vành hoặc các bệnh lý khác.
  • Nghiệm pháp gắng sức: Bác sĩ sẽ theo dõi điện tim người bệnh khi đang đi bộ trên máy chạy bộ hoặc đạp xe tại chỗ để kiểm tra các triệu chứng của bệnh hẹp động mạch có xuất hiện khi vận động không.
  • CT tim: Hình ảnh CT cho thấy sự tồn tại của các mảng xơ vữa hoặc cục máu đông trong động mạch vành. Nhờ đó, bác sĩ có thể đưa ra giải pháp can thiệp phù hợp để làm rộng lòng mạch, phục hồi lưu lượng máu đến cơ tim.
  • Thông tim và chụp mạch vành: Xét nghiệm này giúp phát hiện chính xác điểm tắc nghẽn trong động mạch vành. Một số trường hợp, xét nghiệm thông tim sẽ được thực hiện đồng thời với các phương pháp điều trị bệnh tim mạch.

Các xét nghiệm đóng vai trò vô cùng quan trọng trong chẩn đoán và điều trị bệnh. Do đó, những ai có nguy cơ mắc hoặc muốn tầm soát bệnh mạch vành nên đến bệnh viện lớn và uy tín để được làm xét nghiệm chuẩn xác.

Phương pháp điều trị hẹp mạch vành tim​

Cũng như các bệnh tim mạch khác, sau khi chẩn đoán bị hẹp mạch vành tim, người bệnh sẽ được điều trị theo phác đồ chuẩn y khoa với các phương pháp sau đây:

1. Điều trị nội khoa

Điều trị nội khoa chính là việc sử dụng thuốc để giảm triệu chứng và kiểm soát tiến triển của bệnh lý mạch vành. Các loại thuốc chữa bệnh hẹp động mạch vành đang được kê đơn hiện nay, bao gồm:

  • Thuốc giảm cholesterol.
  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc chống đông máu.
  • Thuốc chẹn beta hoặc thuốc ức chế men chuyển Angiotensin (ACE) giúp hạ huyết áp.
  • Thuốc chẹn kênh canxi giúp giảm đau ngực.
  • Thuốc làm giãn động mạch vành.

Tất cả các thuốc sử dụng trong điều trị bệnh hẹp động mạch vành đều là thuốc kê đơn. Người bệnh chỉ được dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.

2. Thủ thuật - Phẫu thuật

Các thủ thuật và phẫu thuật có thể được áp dụng để khơi thông lòng mạch, cải thiện lưu lượng máu đến tim. Tùy thuộc vào mức độ hẹp động mạch, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp nong mạch vành (thủ thuật ít xâm lấn) hoặc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.

  • Phương pháp nong mạch vành: Trước tiên, bác sĩ sẽ nong rộng lòng mạch bằng một thiết bị có gắn quả bóng nhỏ. Sau đó, một ống lưới kim loại (stent) sẽ được đặt vào vị trí bị tắc nghẽn để giữ cho lòng mạch luôn thông suốt.
  • Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG): Bác sĩ phẫu thuật sẽ lấy một tĩnh mạch hoặc động mạch từ một vị trí khác trong cơ thể để tạo ra đường dẫn máu mới đến tim thay cho động mạch vành bị hẹp. Đây là ca phẫu thuật hở, đòi hỏi đội ngũ bác sĩ phẫu thuật phải vững chuyên môn và giàu kinh nghiệm mới có thể thực hiện an toàn và hiệu quả.
bác sĩ phẫu thuật hẹp mạch vành
Đội ngũ chuyên gia và Y bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiến hành thông động mạch cho bệnh nhân bị ngưng tim (Ảnh: BVĐK Tâm Anh)

3. Thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ

Thực hiện thay đổi một số thói quen sinh hoạt không tốt, đồng thời chú ý kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể giữ cho động mạch ở trạng thái khỏe mạnh và làm chậm tiến triển của bệnh. Vậy người bệnh bị hẹp mạch vành cần làm gì để xây dựng lối sống tốt cho sức khỏe tim mạch?

  • Không hút hoặc dừng hút thuốc lá.
  • Lựa chọn những thực phẩm tốt cho tim mạch (cá, thịt nạc, trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt…).
  • Hạn chế đồ ăn chứa nhiều đường, muối và chất béo bão hòa.
  • Tập thể dục thường xuyên (khoảng 30-60 phút mỗi ngày) với bài tập phù hợp.
  • Duy trì cân nặng hợp lý.
  • Tránh hoặc hạn chế rượu bia.
  • Ngủ đủ giấc (người trưởng thành nên ngủ từ 7-9 tiếng mỗi đêm).
  • Giảm căng thẳng bằng các liệu pháp thư giãn (thiền, yoga, đọc sách, nghe nhạc…).
  • Kiểm soát huyết áp và mức cholesterol định kỳ.

Theo đó, phác đồ chữa bệnh hẹp mạch vành là sự phối hợp nhịp nhàng của ba phương pháp: Điều trị nội khoa, thủ thuật - phẫu thuật và thay đổi lối sống. Dựa vào mức độ hẹp động mạch và các triệu chứng, bác sĩ sẽ thiết kế phác đồ cá nhân hóa cho từng bệnh nhân.

Biện pháp phòng tránh mạch vành bị hẹp

Chúng ta không thể ngăn chặn hoàn toàn bệnh hẹp mạch vành bởi có những yếu tố nguy cơ ngoài tầm kiểm soát (tuổi tác, giới tính và di truyền). Tuy nhiên, chủ động chăm sóc sức khỏe thông qua lối sống khoa học có thể giảm nguy cơ mắc bệnh và phòng tránh biến cố tim mạch. Và công tác phòng ngừa cũng như kiểm soát bệnh lý hẹp động mạch vành nên được triển khai càng sớm càng tốt bằng những hành động thiếu thực dưới đây:

  • Không hút thuốc lá.
  • Hạn chế hoặc không uống rượu bia.
  • Kiểm tra huyết áp, cholesterol và bệnh tiểu đường.
  • Duy trì hoạt động thể chất điều độ.
  • Giữ cân nặng ở mức hợp lý.
  • Xây dựng chế độ ăn ít chất béo, ít muối, ít đường, đa dạng trái cây, nhiều rau củ và ngũ cốc nguyên hạt.
  • Giảm thiểu và quản lý căng thẳng.
  • Ngủ đúng giờ và ngủ đủ giấc.
  • Thăm khám sức khỏe định kỳ.

Bổ sung dưỡng chất thiên nhiên có tác dụng điều hòa mỡ máu - một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành. Bạn có thể tham khảo tinh chất GDL-5. Nghiên cứu khoa học đã chứng minh, tinh chất chuyên biệt GDL-5 có tác dụng điều hòa men HMG-CoA reductase và thúc đẩy tế bào chuyển hóa cholesterol, giúp giảm nồng độ cholesterol “xấu” (LDL-c) và tăng nồng độ cholesterol “tốt’ (HDL-c). Nhờ đó hỗ trợ điều trị và kiểm soát tình trạng rối loạn mỡ máu, giúp ngăn ngừa hẹp động mạch vành và bệnh lý tim mạch tốt hơn.

Tóm lại, hẹp mạch vành là bệnh lý nguy hiểm, có thể “cướp đi” sinh mệnh của chúng ta bất cứ lúc nào. Chính vì vậy, hãy chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tim mạch từ sớm bằng lối sống khoa học và thói quen khám tổng quát định kỳ.

faz footer
Nguồn tham khảo