Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Thận trọng với cơn nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành có thể xảy ra đột ngột khi đang ngủ hay nghỉ ngơi, thường vào khoảng giữa nửa đêm và sáng sớm, đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa tình trạng này trong nội dung sau.

nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành

Thế nào là nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành?

Nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành (hay còn gọi là đau thắt ngực Prinzmetal) là tình trạng cấp tính xảy ra khi động mạch vành đột ngột co thắt mạnh, làm gián đoạn dòng máu nuôi tim dù không nhất thiết phải có sự tắc nghẽn do mảng xơ vữa.

Khác với nhồi máu cơ tim thường xuất hiện khi gắng sức, nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành thường xảy ra khi người bệnh đang nghỉ ngơi, phổ biến nhất vào ban đêm hoặc sáng sớm. Các yếu tố nguy cơ bao gồm hút thuốc lá, căng thẳng thần kinh, sử dụng chất kích thích hoặc rối loạn chức năng nội mô mạch máu.

Căn nguyên gây nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành

Nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành có thể bùng phát bất ngờ do nhiều yếu tố tác động, làm gián đoạn nghiêm trọng dòng máu nuôi tim. Dưới đây là một số nguyên nhân thầm lặng có thể dẫn đến tình trạng này: (1)

  • Rối loạn chức năng nội mô mạch máu: Lớp tế bào trong lòng mạch bị tổn thương, làm giảm khả năng sản xuất chất giãn mạch tự nhiên và làm tăng phản ứng co thắt mạch vành.
  • Stress kéo dài: Áp lực tâm lý và căng thẳng thần kinh kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức, thúc đẩy động mạch vành thắt lại đột ngột.
  • Sử dụng chất kích thích: Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia hoặc sử dụng các chất gây nghiện là những tác nhân hàng đầu gây co mạch cấp tính.
  • Thời tiết lạnh: Nhiệt độ môi trường giảm sâu khiến các mạch máu phản ứng co thắt lại để giữ nhiệt cho cơ thể, dễ dẫn đến thiếu máu cục bộ.
  • Co thắt tự phát: Nhiều trường hợp cơn đau xuất hiện đột ngột không rõ nguyên nhân cụ thể, thường gắn liền với sự biến động của nhịp sinh học về đêm hoặc sáng sớm.
hút thuốc lá
Rượu bia, thuốc lá là các tác nhân hàng đầu dẫn đến các biến cố tim mạch

Nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành thường có triệu chứng gì?

Các triệu chứng của nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành thường xuất hiện đột ngột và có nhiều điểm đặc trưng, chẳng hạn như:

  • Đau thắt ngực dữ dội: Cảm giác đau thắt, bóp nghẹt hoặc đè nặng ở vùng sau xương ức, đôi khi lan ra cằm, cổ, vai hoặc tay trái.
  • Đau khi nghỉ ngơi, thường về đêm hoặc sáng sớm: Khác với bệnh lý mạch vành thường xuất hiện khi gắng sức, cơn đau này thường xảy ra lúc người bệnh đang nghỉ ngơi, ngủ hoặc vào thời điểm sáng sớm.
  • Khó thở: Người bệnh cảm thấy hụt hơi, thở gấp, không đủ không khí do tim không đảm bảo khả năng bơm máu hiệu quả.
  • Vã mồ hôi: Cơ thể đột ngột toát mồ hôi lạnh, da dẻ tái nhợt do hệ thần kinh phản ứng với tình trạng thiếu máu cục bộ.
  • Buồn nôn: Cảm giác nôn nao, khó chịu ở vùng thượng vị, đôi khi khiến người bệnh lầm tưởng với các vấn đề về tiêu hóa.
  • Choáng, ngất: Huyết áp sụt giảm nhanh chóng dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu.
  • Rối loạn nhịp tim: Cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực hoặc nhịp tim bất thường, đây là dấu hiệu cảnh báo biến chứng nguy hiểm.

Cơn nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành cần thận trọng điều gì?

Nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành đòi hỏi sự cảnh giác cao độ vì diễn biến bất ngờ, có thể tái phát nhiều lần ngay cả khi người bệnh đang nghỉ ngơi và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường. Việc chủ quan không điều trị sớm có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.

Về biến chứng, tình trạng này có thể gây ra rối loạn nhịp tim nặng (như rung thất, nhịp nhanh thất) dẫn đến đột tử, suy tim cấp hoặc hoại tử cơ tim lan rộng. Ngoài ra, bệnh còn làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu vĩnh viễn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh nếu không được can thiệp cấp cứu kịp thời.

Tiêu chuẩn xác định nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành

Tình trạng thường diễn biến âm thầm, quá trình chẩn đoán đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa lâm sàng và các kỹ thuật cận lâm sàng chuyên sâu.

1. Khai thác triệu chứng

Bác sĩ sẽ tiến hành khai thác tiền sử bệnh, đặc biệt chú ý đến các cơn đau thắt ngực xuất hiện đột ngột và tái phát. Điểm đặc trưng là cơn đau thường xảy ra khi người bệnh đang nghỉ ngơi, thư giãn hoặc vào thời điểm ban đêm, sáng sớm, không nhất thiết phải gắn liền với các hoạt động gắng sức hay căng thẳng thể lực thông thường.

2. Đau thắt ngực đáp ứng nitrat

Một dấu hiệu gợi ý lâm sàng mạnh mẽ là triệu chứng đau thắt ngực cấp tính hoặc các thay đổi bất thường trên điện tâm đồ sẽ nhanh chóng thuyên giảm, biến mất hoàn toàn sau khi người bệnh được sử dụng thuốc nhóm nitrat (như nitroglycerin ngậm dưới lưỡi). Sự đáp ứng nhanh chóng này giúp định hướng nguyên nhân do co thắt mạch.

3. Điện tâm đồ (ECG)

Trong cơn đau cấp tính, điện tâm đồ thường ghi nhận sự chênh lên tạm thời của đoạn ST (ST elevation), biểu hiện rõ rệt của tình trạng thiếu máu cơ tim cục bộ xuyên thành do mạch vành bị thắt chặt. Khi cơn đau qua đi hoặc sau khi dùng thuốc giãn mạch, đoạn ST nhanh chóng trở về đường đẳng điện bình thường.

4. Chụp MRI tim

Chụp cộng hưởng từ (MRI) đóng vai trò hỗ trợ đánh giá toàn diện cấu trúc và chức năng cơ tim. Phương pháp này giúp phát hiện các vùng mô cơ tim bị tổn thương do thiếu máu cục bộ, đồng thời phân biệt chính xác với các bệnh lý cơ tim khác có triệu chứng tương tự.

5. Nghiệm pháp kích thích co thắt mạch vành

Đây được xem là tiêu chuẩn để chẩn đoán chính xác bệnh co thắt mạch vành. Khi thực hiện thủ thuật, bác sĩ sẽ tiêm thuốc kích thích (như acetylcholine hoặc ergonovine) nhằm tạo phản ứng co thắt tạm thời, từ đó quan sát và đánh giá trực tiếp hình ảnh mạch máu trên phim chụp.

chẩn đoán tim
Để đánh giá tình trạng co thắt mạch vành, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp nhiều phương pháp chẩn đoán

Xử lý cơn nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành như thế nào?

Xử lý kịp thời và đúng cách nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành đóng vai trò sống còn trong việc bảo vệ tính mạng người bệnh, giảm thiểu tối đa tổn thương cơ tim và ngăn ngừa nguy cơ tái phát.

1. Điều trị nội khoa

Đây là nền tảng cốt lõi và đóng vai trò chủ đạo trong việc kiểm soát tình trạng co thắt mạch vành: (2)

  • Thuốc nhóm nitrat: Thường được sử dụng dưới dạng ngậm dưới lưỡi hoặc xịt để cắt nhanh cơn đau thắt ngực cấp tính nhờ khả năng làm giãn nở mạch máu tức thì.
  • Thuốc chẹn kênh canxi: Được xem là nhóm thuốc nền tảng trong điều trị duy trì lâu dài, giúp ức chế dòng ion canxi vào tế bào cơ trơn thành mạch, từ đó ngăn chặn hiệu quả các cơn co thắt tự phát.
  • Thuốc chống kết tập tiểu cầu: Được bác sĩ cân nhắc sử dụng để ngăn chặn sự hình thành cục máu đông khi dòng máu bị cản trở đột ngột..

Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối lịch uống thuốc, không tự ý ngưng thuốc hay thay đổi liều lượng.

2. Điều trị ngoại khoa và can thiệp

Mặc dù thuốc là phương pháp điều trị chính, trong một số trường hợp phức tạp, các biện pháp can thiệp ngoại khoa có thể được xem xét:

  • Can thiệp mạch vành qua da (đặt Stent): Được chỉ định khi tình trạng co thắt mạch vành xảy ra trên nền tổn thương xơ vữa nặng, giúp mở rộng lòng mạch và khơi thông dòng chảy nuôi tim.
  • Phẫu thuật bắc cầu mạch vành: Rất ít khi được chỉ định cho thuần co thắt mạch, nhưng có thể áp dụng nếu người bệnh mắc đồng thời nhiều bệnh lý mạch vành nghiêm trọng khác không đáp ứng với thuốc.

3. Thay đổi lối sống

Bên cạnh điều trị y khoa, điều chỉnh lối sống khoa học giúp người bệnh phòng ngừa tái phát:

  • Tuyệt đối không hút thuốc lá: Tránh xa hoàn toàn khói thuốc và các chất kích thích vì chúng là tác nhân kích hoạt co mạch mạnh mẽ.
  • Quản lý căng thẳng: Giữ tâm trạng thoải mái, tránh lo âu kéo dài hay sốc tâm lý đột ngột.
  • Giữ ấm cơ thể: Người bệnh đặc biệt chú ý khi thời tiết chuyển lạnh sâu hoặc khi ra ngoài vào ban đêm, sáng sớm.

Bên cạnh đó, bổ sung thêm các hoạt chất chiết xuất từ thiên nhiên như Policosanol (GDL-5), gạo đỏ lên men (Red Yeast Rice) cùng giấm táo (Apple Cider Vinegar) cũng có thể hỗ trợ thúc đẩy cholesterol có lợi, cân bằng nồng độ lipid máu, tối ưu hóa quá trình lưu thông khí huyết, hạn chế tối đa nguy cơ hình thành huyết khối cũng như ngăn chặn sớm các rủi ro tim mạch tiềm ẩn.

Nhồi máu cơ tim do co thắt mạch vành tuy nguy hiểm và khó lường nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện và xử lý kịp thời. Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối phác đồ điều trị của bác sĩ kết hợp với lối sống khoa học, tránh xa các tác nhân kích thích.

faz footer
Nguồn tham khảo