Nhiều cách chữa mất ngủ bằng Đông y đã được lưu truyền qua hàng nghìn năm. Đa phần, các bài thuốc là dạng uống có nguồn gốc từ thảo dược tự nhiên, lành tính. Một số khác dựa trên phương pháp bấm huyệt hoặc châm cứu trị liệu. Trong bài viết này, ECO Pharma xin giới thiệu tới bạn đọc 15 bài thuốc trị mất ngủ Đông y bằng thảo dược đã được ứng dụng qua nhiều thế hệ.
Để tìm ra các bài thuốc chữa mất ngủ bằng Đông y phù hợp, người bệnh nên tìm hiểu rõ nguyên nhân gây nên tình trạng mất ngủ. Dưới đây là các thể mất ngủ theo Đông y bao gồm:
Tình trạng mất ngủ có liên quan đến thể tâm tỳ lưỡng hư, trong đó tâm tỳ là hai tạng chủ về thần trí và tiêu hóa. Tâm khí là khí của tạng tâm có tác dụng chủ về thần trí, ý chí, cảm xúc. Tỳ khí là khí của tạng tỳ có tác dụng chủ về vận hóa, tiêu hóa, hấp thu.
Khi tâm tỳ hư nó sẽ khiến cho thần sắc của bạn nhợt nhạt, nguồn sinh huyết dịch bị tiêu hao đi không thể nào dưỡng tâm để tàng thần. Lúc này, người bệnh sẽ bị mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc. Thường xuyên có những biểu hiện như tỉnh giấc nhiều lần trong đêm, kèm theo đó các triệu chứng như mệt mỏi, suy nhược, ăn kém, tiêu hóa kém. Vấn đề này thường xuất hiện ở người hay suy nghĩ, dễ bị lao lực do làm quá sức.
Âm suy hỏa vượng là một trong những thể bệnh thường gặp trong y học cổ truyền, nó thường xuất hiện ở người có cơ thể bẩm sinh hư nhược hay mắc bệnh lâu ngày. Thận âm hư khiến cho âm dương không cân bằng, tâm thận bất giao, âm hư sinh nội nhiệt từ đó dẫn đến mất ngủ, làm nhiễu động tâm thần.
Âm hư có thể do nhiều nguyên nhân gây ra chẳng hạn như thiếu hụt dinh dưỡng, ăn uống không đủ chất, thường xuyên lo lắng, suy nghĩ quá nhiều. Ngoài ra, việc sử dụng quá nhiều thuốc bổ có thể gây tích tụ nhiệt trong cơ thể dẫn đến âm hư hỏa vượng. Người bệnh sẽ luôn đau mỏi lưng, miệng khô, ngực nóng, mộng tinh và cảm thấy khó chịu, cáu gắt, dễ nổi nóng.
Xem thêm: Mộng tinh có phải yếu sinh lý không?
Tình trạng mất ngủ thường xuyên có thể do khí của tâm và đởm (túi mật) bị hư. Tâm đởm khí hư, đàm trọc bị nhiễu loạn sẽ khiến cho tâm trí người bệnh luôn trong tình trạng mệt mỏi, khó chịu và có thể bị mất ngủ thường xuyên, mơ thấy những điều kinh sợ.
Biểu hiện rõ ràng nhất thường thấy ở người bệnh là chất lưỡi nhợt, tâm không yên do khí huyết bất túc tỏa ra. Trong trường hợp tâm không được nuôi dưỡng, bạn sẽ thấy khí âm hư sinh nội nhiệt, cả miệng họng đều khô, chất lưỡi lại đỏ. Chỉ có điều trị theo phương pháp Đông y thì tình trạng của bệnh mới giảm đáng kể.
Trong y học cổ truyền, tỳ và vị là hai tạng chủ về tiêu hóa và hấp thu. Tỳ vị không điều hòa là tình trạng chức năng tiêu hóa và hấp thu của tỳ và vị bị suy giảm. Trong đó, vị bất hòa sẽ khiến cho chức năng tiêu hóa bị rối loạn dẫn đến tình trạng mất ngủ, nặng đầu, tức ngực, miệng đắng và chất lưỡi đỏ.
Nguyên nhân gây nên tình trạng này chính là do thực tích ứ trệ hoặc can đởm uất kết lâu ngày, nó sẽ hóa thành nhiệt sinh đàm làm nhiễu loạn tinh thần, tâm trí của người bệnh. Vì vậy mà tình trạng mất ngủ luôn diễn ra mỗi đêm và gây nên những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như chóng mặt, buồn nôn, ợ hơi và bị rêu lưỡi vàng.
Suy nhược cơ thể có thể gây mất ngủ, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi toàn thân và dễ bị chứng đau đầu nếu tình trạng này vẫn còn tiếp diễn lâu dài. Khi cơ thể bị suy nhược do căng thẳng quá mức, thần sắc trên gương mặt bạn cũng dần thiếu sức sống, thường xuyên không tập trung và không có tinh thần làm việc.
Tệ hơn, suy nhược cơ thể sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người bệnh, bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi, ăn không ngon và dễ bị gặp ác mộng trong mơ thường xuyên. Để giải quyết vấn đề này nhanh chóng, bạn nên tìm hiểu về nguyên nhân gây mất ngủ và cố gắng điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt thường ngày. Có thể kết hợp với việc dùng thuốc Đông y để chữa trị hoặc thực hiện các bài tập thể dục nhẹ nhàng, tạo điều kiện để giảm căng thẳng và lo lắng.
Xem thêm: Tìm hiểu khái niệm mất ngủ theo y học cổ truyền
Các bài thuốc chữa mất ngủ bằng Đông y có thể mang lại hiệu quả cho người sử dụng, phương pháp này sẽ tập trung điều trị tận gốc nguyên nhân gây bệnh và làm thuyên giảm triệu chứng mất ngủ. Trong Đông y, mất ngủ thường được coi là dấu hiệu của sự mất cân bằng trong cơ thể, việc phục hồi tình trạng này sẽ giúp bạn điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt khoa học và làm việc hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, phương pháp trị mất ngủ trong Đông y sẽ hướng đến việc sử dụng các thảo dược tự nhiên như lá vông, tâm sen, lạc tiên, lõng nhãn để đảm bảo an toàn sức khỏe. Ưu điểm của việc sử dụng các bài thuốc Đông y là làm dịu tâm trạng, giúp thư giãn thần kinh và khiến cho người bệnh có được giấc ngủ ngon hơn. Chính vì vậy, để giúp gia tăng hiệu quả trị bệnh, người bệnh phải bồi bổ tâm tỳ, an thần truất kinh, thư can giải tuất nhằm nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Tuy nhiên, cơ địa của mỗi người có thể có những phản ứng khác nhau đối với phương pháp Đông y và hiệu quả mang lại cũng cũng tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của bạn trước đó. Nếu nguyên nhân gây mất ngủ là do tâm trạng bất an, lo lắng, suy nghĩ nhiều thì các bài thuốc Đông y có tác dụng an thần, giúp ngủ ngon sẽ mang lại hiệu quả cao.
Ngược lại, nếu nguyên nhân gây mất ngủ là dấu hiệu của bệnh lý nguy hiểm nào khác, người bệnh cần kết hợp với việc điều trị Tây y với các bài thuốc Đông y để đạt hiệu quả tốt nhất. Để tránh gây ảnh hưởng sức khỏe, người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ về vấn đề này trước khi bắt đầu thực hiện việc điều trị.
Dưới đây là 14 bài thuốc Đông y chữa mất ngủ mang lại hiệu quả, người bệnh có thể tham khảo:
Tâm sen là mầm của hạt sen, nó nằm ở phía trong khi tách đôi hạt sen bạn sẽ thấy phần tâm có màu xanh lá. nhỏ như cây tăm. Nguyên liệu này có vị đắng, tính bình, có tác dụng thanh tâm, an thần, giải nhiệt và giúp người bệnh ngủ ngon. Ngoài ra, các nhà khoa học nghiên cứu đã khẳng định trong tâm sen có chứa các thành phần an thần là nelumbin và nuciferin, chúng được sử dụng phổ biến trong đông y để trị mất ngủ, hồi hộp, lo âu, suy nhược thần kinh.
Cách 1: Pha trà tâm sen
Cách 2: Sắc thuốc tâm sen
Lá vông là một loại thảo dược tự nhiên có tác dụng an thần, giảm căng thẳng, cải thiện chất lượng giấc ngủ. Trong Đông y, lá vông được gọi là hải đồng bì vị đắng, nhạt, tính bình, có tác dụng thanh nhiệt và ức chế chức năng hoạt động của hệ thần kinh trung ương nhờ vào hoạt chất erythrin.
Dưới đây là một số bài thuốc chữa mất ngủ bằng Đông y với lá vông:
Cách 1:
Cách 2:
Xem thêm 6 cách chữa mất ngủ với lá vông
Cây lạc tiên có tên khoa học là Passiflora foetida L., đây là một loại cây dây leo có nguồn gốc từ châu Mỹ. Nó cũng mọc nhiều ở các vùng nhiệt đới khác. Cây lạc tiên thường mọc hoang ở các vùng ven rừng, đồi núi hoặc được trồng làm cảnh. Theo Đông y, cây lạc tiên có vị ngọt, tính bình, tác dụng an thần, giải nhiệt, thanh tâm, dưỡng huyết.
Loại cây này thường được dùng để chữa các chứng bệnh mất ngủ, suy nhược thần kinh, hơn nữa thành phần quan trọng có trong lạc tiên là passiflorin còn giúp tăng hiệu quả chất lượng giấc ngủ, tim hồi hộp, lo âu, mất ngủ do căng thẳng.
Có nhiều cách dùng cây lạc tiên để chữa mất ngủ. Dưới đây là một số cách đơn giản và hiệu quả:
Tham khảo: 5 cách sử dụng cây lạc tiên chữa mất ngủ
Để chữa mất ngủ bằng Đông y, người bệnh có thể tham khảo đến củ bình vôi. Đây là bộ phận chính của cây bình vôi và thường được sử dụng làm thuốc. Hơn nữa, nguyên liệu này có màu nâu đen bên ngoài và màu trắng xám bên trong. Trong Đông y, củ bình vôi có vị đắng, tính mát, tác dụng an thần, bổ phế, hạ huyết áp và giúp người bệnh ngủ ngon giấc vào mỗi đêm.
Tham khảo: Dùng củ bình vôi chữa mất ngủ có hiệu quả không?
Cùi nhãn hay còn gọi là long nhãn, đây là một vị thuốc quý trong Đông y. Nguyên liệu này có vị ngọt thanh tự nhiên, tác dụng bổ kinh tâm và tỳ, giúp an thần, chữa suy nhược cơ thể, tốt cho tim mạch và cải thiện chất ngủ.
Đậu xanh là một loại thực phẩm quen thuộc và rất giàu hàm lượng chất dinh dưỡng cho cơ thể, nó có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe và có khả năng cải thiện tình trạng mất ngủ. Theo Đông y, đậu xanh vị ngọt, tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, bổ tỳ, an thần, giúp làm dịu thần kinh, dễ ngủ.
Xem thêm: 5 cách chữa mất ngủ bằng đậu xanh hiệu quả
Táo nhân là vị thuốc quý có nhiều tác dụng trong Đông y, đặc biệt là tác dụng an thần, dưỡng tâm, ích khí. Táo nhân được sử dụng trong nhiều bài thuốc chữa các chứng bệnh như mất ngủ, hồi hộp, hoa mắt chóng mặt, làm giảm mỡ huyết.
Cây xấu hổ hay còn được gọi là cây trinh nữ, đây là một loại cây thuốc quý trong Đông y có tác dụng chữa chữa mất ngủ mãn tính. Theo các nghiên cứu hiện đại, cây xấu hổ có chứa các hoạt chất có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương, giúp hạ nhiệt và an thần, dễ ngủ.
Nguyên liệu này có vị ngọt, tính hàn nhẹ nên có thể giúp giảm đau, chống ho, long đờm. Nếu dùng với số lượng hợp lý, tình trạng sức khỏe của người bệnh sẽ được cải thiện đáng kể.
Sau đây là bài thuốc điều trị mất ngủ bằng Đông y với cây xấu hổ bao gồm:
Xem thêm: 4 cách dùng cây xấu hổ chữa mất ngủ
Bài thuốc Gia vị Ôn đởm thang là một bài thuốc Đông y có tác dụng an thần, thanh nhiệt hóa đờm, điều hòa tỳ vị, trị chứng mất ngủ do đàm nhiệt nội nhiễu. Bài thuốc này được ghi chép trong sách “Kim quỹ yếu lược” của Hải Thượng Lãn Ông.
Bài thuốc Đông y An thần định chí hoàn chữa bệnh mất ngủ là một bài thuốc cổ truyền có tác dụng an thần, trấn kinh, chữa mất ngủ, hồi hộp, tim đập nhanh, lo âu, suy nhược thần kinh.
Theo Đông y, chu sa có vị ngọt, tính hàn nên thường được dùng kết hợp với các vị thuốc khác để kích hoạt dược tính an thần, giúp người bệnh cải thiện chất lượng giấc ngủ mỗi đêm.
Đông y Ức can tán chữa chứng khó ngủ là một bài thuốc chữa mất ngủ bằng Đông y cổ truyền có tác dụng an thần, giải uất, chữa khó ngủ, đau đầu, mất ngủ, suy nhược thần kinh.
Xem thêm: Những món ăn trị mất ngủ hiệu quả theo Y học cổ truyền
Bài thuốc Thiên vương Bổ tâm đan là một bài thuốc cổ phương của Đông y, có tác dụng bổ tâm an thần, tư âm dưỡng huyết, giúp trị chứng mất ngủ. Bài thuốc được ghi chép trong cuốn “Nhiếp sinh bí phẫu” của Vương Thanh.
Bài thuốc Quy tỳ thang là một bài thuốc cổ phương của Đông y, có tác dụng bổ tâm, kiện tỳ, dưỡng huyết, an thần, giúp trị chứng tâm tỳ lưỡng hư, suy nhược cơ thể, mất ngủ, hay quên, tim hồi hộp, sắc mặt vàng bủng, môi lưỡi nhợt, mạch yếu.
Xem thêm: Uống dây thìa canh có mất ngủ không?
Ngoài việc áp dụng phương pháp chữa mất ngủ bằng Đông y, người bệnh cũng có thể tham khảo một số biện pháp thay thế khác không kém hiệu quả bao gồm:
Tình trạng mất ngủ không chỉ gây ảnh hưởng đến giấc ngủ của người bệnh, nó sẽ càng khiến cho tinh thần của bạn bị suy nhược và dễ gặp nhiều bệnh lý nguy hiểm. Để cải thiện chứng khó ngủ trước khi tình trạng diễn biến nặng hơn, bạn có thể sử dụng các loại thảo dược, đây là phương pháp dễ thực hiện, tiện lợi và được nhiều người tin tưởng.
Một số loại thảo dược lành tính được các chuyên gia khuyến khích khuyên dùng đó là lạc tiên, nó có tác dụng an thần, giúp ngủ ngon, giảm lo âu và giải tỏa căng thẳng. Hoa cúc cũng là một loại thảo dược tốt có tác dụng an thần, nó vừa giúp chống oxy hóa, bảo vệ tế bào thần kinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ vào mỗi đêm một cách nhanh chóng. (1)
Châm cứu là một phương pháp y học truyền thống của Trung Quốc, nó đã tồn tại từ hàng ngàn năm nay và vẫn duy trì đến hiện tại. Phương pháp này liên quan đến việc sử dụng các kim châm chuyên dụng để đâm vào các điểm xác định trên cơ thể, được gọi là “huyệt” hay “huyệt đạo”. Mục đích của châm cứu là kích thích và cân bằng dòng điện năng lượng trong cơ thể, nhằm khôi phục lại sự cân đối và sức khỏe tổng thể
Các điểm châm cứu trên cơ thể đồng thời nằm trên các “đường chính” hoặc “đường huyệt” mà theo Ðông y có dòng năng lượng hoạt động. Từ đó, nó sẽ giúp điều hòa khí huyết, lưu thông kinh mạch, giảm đau, giảm viêm, giải độc và giúp bản thân có được giấc ngủ ngon như mong đợi. (2)
Cách thực hiện châm cứu:
Tham khảo: Hướng dẫn cách châm cứu chữa mất ngủ tại nhà
Nhằm cải thiện chất lượng giấc ngủ vào mỗi đêm và phòng ngừa các bệnh lý thường gặp như cảm cúm, sốt, ho, rất nhiều người đã tìm đến phương pháp giác hơi để trải tỏa mọi căng thẳng cho toàn bộ cơ thể.
Theo đó, giác hơi là một phương pháp trị liệu có nguồn gốc từ Trung Quốc, các chuyên gia sẽ sử dụng các cốc chuyên dụng để tạo ra áp suất âm trên da, gây sung huyết mạch máu tại chỗ, từ đó giúp giảm đau, giảm viêm và loại bỏ mọi độc tố ra bên ngoài cơ thể.
Có hai phương pháp giác hơi phổ biến:
Ngâm chân với nước nóng là một phương pháp giúp thư giãn và chăm sóc sức khỏe rất tốt. Phương pháp này có thể giúp giảm đau và giải tỏa căng thẳng cho cơ bắp, đồng thời nó còn giảm thiểu các triệu chứng của viêm nhiễm và tăng cường tuần hoàn máu. (3)
Bên cạnh đó, khi ngâm chân với nước nóng mọi đau nhức, mệt mỏi dần bị xua tan và tinh thần của bạn cũng dần dễ chịu hơn nhiều. Tình trạng mất ngủ của người bệnh dần được cải thiện, nhờ vậy mà mỗi tối bạn đều có thể nhanh chóng chìm sâu vào giấc ngủ mà không thức giấc vào nửa đêm.
Cách thực hiện ngâm chân nước nóng:
Điều trị mất ngủ bằng Đông y là một phương pháp sử dụng các bài thuốc, dược liệu từ thiên nhiên để giúp cải thiện giấc ngủ. Phương pháp này có nhiều ưu điểm như an toàn, lành tính, ít tác dụng phụ, phù hợp với nhiều đối tượng. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tốt nhất, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề sau:
Dựa vào các cách chữa mất ngủ bằng Đông y, tình trạng của người bệnh dần cải thiện nhanh chóng. Qua đó, bạn có thể ngủ yên giấc vào mỗi đêm, hạn chế tình trạng suy nhược tinh thần, căng thẳng, mơ thấy ác mộng và giật mình. Các bài thuốc Đông y chữa mất ngủ đều mang lại những tác dụng điều trị khác nhau, để đảm bảo an toàn người bệnh nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia Đông y trước khi tự ý mua thuốc về sử dụng.
