Bệnh mạch vành là một bệnh lý tim mạch nguy hiểm, nếu không được phát hiện và điều trị thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, rối loạn nhịp tim, suy tim, thậm chí đột tử. Vậy bệnh mạch vành có thể điều trị bằng phương nào? Cùng ECO Pharma tìm hiểu về các phương pháp điều trị bệnh mạch vành phổ biến hiện nay trong bài viết sau đây.

Khi nào cần điều trị bệnh mạch vành?
Điều trị bệnh mạch vành được chỉ định khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng lâm sàng hoặc xác định có tổn thương động mạch vành qua các phương pháp chẩn đoán. Tùy theo mức độ hẹp mạch vành, triệu chứng và nguy cơ tim mạch, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Người bệnh thường được cân nhắc điều trị trong các trường hợp sau:
- Đau thắt ngực, đặc biệt khi gắng sức hoặc căng thẳng, tái diễn nhiều lần và ảnh hưởng đến sinh hoạt.
- Khó thở, mệt mỏi hoặc giảm khả năng vận động do tim không được cung cấp đủ máu và oxy.
- Đã từng bị nhồi máu cơ tim hoặc có nguy cơ cao gặp các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
- Kết quả điện tâm đồ, chụp CT mạch vành hoặc chụp mạch vành cho thấy động mạch vành bị hẹp nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu thiếu máu cơ tim.
Ở một số trường hợp, bệnh mạch vành tiến triển âm thầm và không gây triệu chứng trong thời gian dài. Vì vậy, những người có yếu tố nguy cơ cao như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc hút thuốc lá nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh sớm và điều trị khi cần thiết.
Các phương pháp điều trị bệnh mạch vành phổ biến hiện nay
Hiện nay, bệnh mạch vành có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp như:
1. Điều trị bệnh động mạch vành bằng thuốc
Tùy thuộc vào mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh sử dụng thuốc đơn lẻ hoặc kết hợp với các phương pháp can thiệp, phẫu thuật nhằm kiểm soát triệu chứng và giảm nguy cơ biến chứng.
Các nhóm thuốc điều trị bệnh động mạch vành thường được sử dụng gồm:
- Thuốc chống kết tập tiểu cầu (Aspirin, Clopidogrel): Giúp ngăn tiểu cầu kết dính tạo thành cục máu đông, từ đó giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
- Thuốc hạ mỡ máu (Statin): Giúp giảm LDL-cholesterol (cholesterol xấu), ổn định mảng xơ vữa và làm chậm tiến triển của bệnh mạch vành.
- Thuốc chẹn beta: Giúp làm chậm nhịp tim, hạ huyết áp và giảm nhu cầu oxy của cơ tim, từ đó cải thiện triệu chứng đau thắt ngực và giảm gánh nặng cho tim.
- Thuốc giãn mạch như nitrat hoặc thuốc chẹn kênh canxi: Giúp giãn động mạch vành, giảm đau thắt ngực và cải thiện khả năng hoạt động của tim.
- Các thuốc kiểm soát yếu tố nguy cơ: Bao gồm thuốc điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường và một số thuốc khác theo chỉ định nhằm kiểm soát các bệnh lý làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh mạch vành.
2. Thay đổi lối sống trong điều trị bệnh mạch vành
Dưới đây là những thói quen lành mạnh mà người bệnh mạch vành nên thực hiện:
- Bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa động mạch và tổn thương thành mạch máu. Theo đó, bỏ thuốc sẽ góp phần cải thiện sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim. (1)
- Xây dựng chế độ ăn tốt cho tim mạch: Ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá và nguồn protein ít béo. Đồng thời, hạn chế thực phẩm nhiều muối, đường, chất béo bão hòa, đồ chiên rán và thực phẩm chế biến sẵn.
- Duy trì hoạt động thể chất: Người bệnh nên hạn chế ngồi quá lâu và duy trì vận động thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ. Theo các khuyến nghị hiện nay, người mắc bệnh tim mạch nên tập thể dục cường độ trung bình ít nhất 150 phút/tuần hoặc cường độ mạnh ít nhất 75 phút/tuần, kết hợp tập kháng lực ít nhất 2 buổi/tuần nếu sức khỏe cho phép. (2)
- Hạn chế rượu bia: Uống quá nhiều rượu bia có thể làm tăng huyết áp và ảnh hưởng đến chức năng tim mạch. Người bệnh nên hạn chế hoặc tránh sử dụng rượu bia để hỗ trợ kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.
- Kiểm soát tốt các bệnh lý đi kèm: Tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và béo phì đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành tiến triển. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ để kiểm soát tốt các bệnh lý này.
- Giữ tinh thần thoải mái: Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch. Người bệnh nên ngủ đủ giấc, duy trì tinh thần lạc quan và cân bằng giữa công việc với nghỉ ngơi để nâng cao sức khỏe tổng thể.
3. Can thiệp động mạch vành qua da
Can thiệp động mạch vành qua da (PCI) là thủ thuật xâm lấn tối thiểu nhằm điều trị tình trạng động mạch vành bị hẹp hoặc tắc do mảng xơ vữa. Mục tiêu của phương pháp này là khôi phục lưu lượng máu đến cơ tim, từ đó cải thiện các triệu chứng như đau thắt ngực, khó thở và giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Trong quá trình can thiệp động mạch vành, bác sĩ tạo một đường vào nhỏ tại động mạch ở cổ tay hoặc vùng bẹn, sau đó đưa một ống thông mỏng đến vị trí tổn thương dưới hướng dẫn của hình ảnh X-quang. Tùy vào đặc điểm của tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn kỹ thuật can thiệp phù hợp để tái thông mạch vành.
Các kỹ thuật PCI hiện nay bao gồm:
- Nong mạch bằng bóng: Một bóng nhỏ ở đầu ống thông được đưa đến vị trí tắc nghẽn rồi bơm căng để ép mảng xơ vữa vào thành động mạch, giúp mở rộng lòng mạch và cải thiện lưu lượng máu.
- Nong mạch kết hợp đặt stent: Sau khi nong mạch vành, bác sĩ thường đặt stent để giữ lòng động mạch luôn thông thoáng. Phần lớn stent hiện nay là stent phủ thuốc, có tác dụng hạn chế tái hẹp do sự phát triển của mô sẹo.
- Cắt bỏ mảng xơ vữa bằng kỹ thuật xoay: Đối với các tổn thương vôi hóa nặng, thiết bị chuyên dụng sẽ được sử dụng để mài hoặc loại bỏ một phần mảng xơ vữa trước khi nong bóng hoặc đặt stent.
- Can thiệp có hỗ trợ thiết bị Impella: Ở người bệnh nguy cơ cao hoặc suy tim nặng, thiết bị hỗ trợ tuần hoàn Impella có thể được sử dụng nhằm duy trì chức năng bơm máu của tim trong suốt quá trình can thiệp.
4. Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành
Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG) là một trong những biện pháp điều trị bệnh động mạch vành hiệu quả. Phương pháp này thường được chỉ định khi mạch vành bị tắc nghẽn phức tạp hoặc ở bệnh nhân có kèm tiểu đường.
Để thực hiện, bác sĩ sẽ lấy mạch máu từ động mạch ở thành ngực (động mạch vú trong), động mạch quay ở tay hoặc tĩnh mạch ở chân để làm cầu nối. Đoạn mạch này sẽ được sử dụng để “bắc cầu” qua vùng động mạch vành bị tổn thương. Nhờ vậy, dòng máu giàu oxy sẽ đi vòng qua đoạn bị tắc nghẽn để đến thẳng vùng cơ tim phía sau, giúp cung cấp đầy đủ dưỡng chất nuôi tim.
Hiện nay có 2 kỹ thuật thực hiện CABG phổ biến: (3)
- CABG có sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể: Máy tim phổi nhân tạo đảm nhiệm chức năng tuần hoàn và hô hấp, tạm thời thay thế hoạt động của tim và phổi trong suốt quá trình phẫu thuật, hỗ trợ bác sĩ thao tác chính xác hơn.
- CABG không sử dụng máy tuần hoàn ngoài cơ thể (Off-pump CABG): Phẫu thuật được tiến hành khi tim vẫn đang đập. Bác sĩ chỉ cố định vùng mạch cần can thiệp để thực hiện nối cầu, giúp hạn chế ảnh hưởng lên toàn bộ hoạt động của tim.
5. Ghép tim
Trong những trường hợp bệnh mạch vành tiến triển quá nặng gây suy tim, ghép tim được xem là giải pháp cứu cánh cuối cùng. Phương pháp này chỉ được chỉ định khi cơ tim đã bị tổn thương nghiêm trọng, không thể hồi phục và không còn đáp ứng với bất kỳ biện pháp điều trị nào khác. Khi thực hiện, bác sĩ sẽ thay thế quả tim bị bệnh của người nhận bằng một trái tim khỏe mạnh từ người hiến tặng.
Dù ghép tim có thể giúp cải thiện chức năng tim trong những trường hợp nặng, nhưng phương pháp điều trị này khá phức tạp. Người bệnh có thể phải chờ đợi lâu để có tim hiến tặng. Ngoài ra, chi phí điều trị lớn cũng là một rào cản đối với người bệnh.
>>>Xem thêm: Cây thuốc nam chữa bệnh mạch vành.
Điều trị bệnh mạch vành hướng đến những mục tiêu nào?
Điều trị bệnh mạch vành không chỉ nhằm cải thiện triệu chứng trước mắt mà còn hướng đến nhiều mục tiêu quan trọng để kiểm soát bệnh lâu dài:
- Cải thiện tỷ lệ sống còn: Các phương pháp điều trị tích cực giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ tử vong, đặc biệt ở những bệnh nhân có hội chứng mạch vành cấp hoặc mắc bệnh lý mạch vành phức tạp.
- Giảm triệu chứng của bệnh: Giúp kiểm soát và giảm tần suất các cơn đau thắt ngực, khó thở, mệt mỏi; từ đó giúp người bệnh ổn định tâm lý và thoải mái hơn trong sinh hoạt hàng ngày.
- Cải thiện lưu lượng máu đến cơ tim: Thúc đẩy dòng máu lưu thông qua đoạn động mạch vành bị hẹp bằng thuốc hoặc can thiệp, đảm bảo cơ tim luôn nhận đủ nguồn oxy và dưỡng chất cần thiết để co bóp.
- Hạn chế các biến chứng nguy hiểm: Ngăn ngừa nguy cơ nứt vỡ mảng xơ vữa hình thành cục máu đông, từ đó phòng ngừa sớm các biến chứng đe dọa tính mạng như nhồi máu cơ tim cấp, rối loạn nhịp tim và suy tim.
- Cải thiện chất lượng cuộc sống: Giúp người bệnh phục hồi khả năng vận động thể lực, cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm bớt lo âu và duy trì sức khỏe tổng thể tốt hơn về lâu dài.
Biện pháp chăm sóc và phòng tái phát sau điều trị bệnh động mạch vành
Sau khi điều trị bệnh mạch vành, người bệnh cần duy trì chế độ chăm sóc phù hợp để hạn chế nguy cơ tái phát và hỗ trợ ổn định sức khỏe tim mạch lâu dài.
- Tuân thủ điều trị bằng thuốc: Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát huyết áp, mỡ máu và phòng ngừa hình thành cục máu đông.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Nên hạn chế muối, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn. Đồng thời, tăng cường rau xanh, trái cây, cá béo và các loại hạt để hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
- Duy trì vận động thể chất: Người bệnh nên tập luyện đều đặn với các hoạt động phù hợp như đi bộ, yoga hoặc bơi lội khoảng 30 phút mỗi ngày để hỗ trợ tuần hoàn máu và tăng cường thể lực.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Người bệnh cần tái khám tim mạch định kỳ và theo dõi các chỉ số như huyết áp, cholesterol và đường huyết để phát hiện sớm bất thường và có hướng điều trị kịp thời.
Bệnh mạch vành ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình cung cấp máu và oxy cho cơ tim. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám và điều trị bệnh mạch vành kịp thời theo chỉ định của bác sĩ để hạn chế tổn thương cơ tim, giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim. Sau điều trị, người bệnh cần tái khám định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh để kiểm soát bệnh lâu dài.





