Trợ phí vận chuyển cho mọi đơn hàng·Chính hãng 100% từ Mỹ

Mất ngủ do stress nguyên nhân do đâu? Có nguy hiểm không?

Theo dõi ECO Pharma trên Google NewsChọn ECO Pharma làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm.

Nhịp sống vội vã trong xã hội hiện đại, phức tạp khiến nhiều người luôn bị mệt mỏi, căng thẳng thần kinh, gây mất ngủ do stress. Để hiểu rõ hơn về vấn đề stress mất ngủ, mời bạn hãy cùng theo dõi bài viết sau đây của ECO Pharma.

Mất ngủ do stress là gì?
Mất ngủ do stress là gì?

Stress là như thế nào?

Stress hay căng thẳng là trạng thái lo lắng, mệt mỏi tinh thần do tình huống khó khăn gây ra. Đây là phản ứng tự nhiên thúc đẩy con người giải quyết thách thức, mối đe dọa trong cuộc sống. Ai cũng trải qua căng thẳng ở mức độ khác nhau, nhưng cách mỗi người đối phó với stress sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể. (1)

Mất ngủ do căng thẳng ảnh hưởng cả tinh thần lẫn thể chất. Căng thẳng nhẹ giúp bạn hoạt động hiệu quả, nhưng stress nặng, thường xuyên lại gây hại cho sức khỏe.

Căng thẳng khiến cơ thể mệt mỏi, lo lắng, cáu kỉnh. Khi căng thẳng, bạn sẽ khó tập trung, cảm thấy đau đầu, đau cơ, đau bụng, rối loạn ăn uống hoặc khó ngủ. Stress mãn tính làm trầm trọng thêm các vấn đề sức khỏe, khiến nhiều người tìm đến chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá để giảm căng thẳng.

Các tình huống căng thẳng gây ra hoặc làm trầm trọng thêm các tình trạng sức khỏe tâm thần như lo lắng, trầm cảm.

Tại sao lại bị mất ngủ do stress?

Stress nặng ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, kích hoạt hệ thần kinh trung ương. Cách mỗi người đối phó với căng thẳng khác nhau, tùy thuộc vào loại stress, phản ứng sinh lý như thay đổi hoạt động thần kinh, nội tiết, chức năng miễn dịch của trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến thượng thận (HPA). (2)

Khi bắt đầu giấc ngủ, hoạt động của trục HPA bị ức chế. Đến giai đoạn sau, hoạt động của trục này tăng lên, đạt đỉnh ngay sau khi thức dậy, ảnh hưởng đến giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (REM). Hormone ACTH (kích thích vỏ thượng thận) tăng vào buổi sáng để điều chỉnh thời điểm kết thúc giấc ngủ.

Các thành phần của hệ miễn dịch như IL-1β (loại cytokine quan trọng trong việc điều chỉnh phản ứng viêm, miễn dịch của cơ thể, có vai trò trong điều chỉnh giấc ngủ và căng thẳng) duy trì cân bằng nội môi trong giấc ngủ (điều chỉnh thời gian ngủ - thức). Ngoài ra, IL-1β còn tham gia vào chuỗi phản hồi miễn dịch, kích hoạt hệ trục HPA. Mất ngủ do stress kích hoạt hệ thống HPA, tạo ra một vòng luẩn quẩn.

Giấc ngủ và sự tỉnh táo được điều chỉnh bởi các hệ thống trong não, vùng dưới đồi. Khi trục HPA, hệ thần kinh giao cảm bị kích hoạt, cơ thể trở nên tỉnh táo do các hormone như CRH, ACTH, cortisol, noradrenaline, adrenaline. Chúng làm xáo trộn giấc ngủ, sự tỉnh táo, gây ra các vấn đề về sức khỏe.

Nguyên nhân gây stress mất ngủ

Dưới đây là một số nguyên nhân cụ thể gây mất ngủ do stress:

1. Vấn đề sức khỏe

Bệnh lý mãn tính như đau, bệnh tim, hen suyễn, trào ngược dạ dày, rối loạn tiêu hóa, làm bạn khó ngủ do khó chịu, lo lắng về tình trạng sức khỏe. Ngoài ra, lo âu, trầm cảm, rối loạn hoảng sợ, rối loạn lưỡng cực cũng ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.

Bệnh tim hen suyễn khiến mất ngủ khó ngủ
Bệnh tim, hen suyễn khiến người bệnh lo lắng, mất ngủ.

2. Áp lực công việc và cuộc sống

Căng thẳng từ công việc, học tập, tài chính, trách nhiệm gia đình khiến người bệnh lo lắng, khó ngủ. Những thay đổi lớn trong cuộc sống như chuyển nhà, mất việc, ly hôn cũng góp phần gây stress, ảnh hưởng đến giấc ngủ. Thậm chí, mâu thuẫn trong các mối quan hệ cá nhân cũng dẫn đến mất ngủ do stress.

3. Môi trường sống

Tiếng ồn, ánh sáng, nhiệt độ không phù hợp trong phòng ngủ làm nhiều người khó ngủ, ngủ không ngon giấc. Nệm, gối, chăn màn bụi bẩn, không thoải mái cũng ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Căng thẳng mất ngủ còn xuất phát từ việc dùng các thiết bị điện tử như điện thoại, tivi, laptop trước khi ngủ, khiến bạn khó ngủ do ánh sáng xanh gây mất ngủ từ việc kích thích não bộ làm cơ thể tỉnh táo.

4. Tổn thương tinh thần

Những trải nghiệm đau buồn, sang chấn tâm lý như mất mát người thân, tai nạn, bạo lực gây lo lắng, sợ hãi, khó ngủ. Bị bắt nạt, quấy rối, bạo hành cũng dẫn đến stress mất ngủ.

5. Thói quen sinh hoạt

Ngủ không đúng giờ, ngủ trưa quá nhiều, thức khuya thường xuyên làm rối loạn đồng hồ sinh học dễ gây mất ngủ do stress. Việc dùng chất kích thích như caffeine, nicotine, rượu bia trước khi ngủ làm tăng cảm giác lo âu, cản trở quá trình chìm vào giấc ngủ, gây gián đoạn khiến bạn ngủ chập chờn, dễ thức giấc giữa đêm.

Ngoài ra, ăn quá no hoặc ăn thức ăn khó tiêu trước giờ ngủ cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ. Tập thể dục quá gần giờ ngủ làm cơ thể hưng phấn, khó ngủ.

Sử dụng chất kích thích khiến bạn khó ngủ
Sử dụng chất kích thích như caffeine, nicotine khiến bạn khó ngủ, ngủ không ngon giấc.

6. Tác dụng phụ của thuốc

Một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, chống trầm cảm, steroid gây tác dụng phụ khiến bạn khó ngủ. Một số thuốc giảm đau như thuốc ho, cảm lạnh chứa caffeine hoặc các chất kích thích ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Hậu quả của mất ngủ do stress

Bị stress mất ngủ xảy ra khi một người gặp khó khăn dai dẳng trong việc bắt đầu, duy trì giấc ngủ chất lượng, dù cho có đủ thời gian, điều kiện để ngủ. Người mất ngủ thường cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày, mệt mỏi, cáu kỉnh, gặp các vấn đề khác khi tỉnh dậy. Tỷ lệ mắc chứng mất ngủ thay đổi theo từng nghiên cứu, với khoảng ⅓ - ⅔ người trưởng thành bị ảnh hưởng, 10% - 15% báo cáo suy giảm chức năng ban ngày do giấc ngủ bị gián đoạn.

Stress nặng ảnh hưởng đến cấu trúc giấc ngủ, thời lượng của từng giai đoạn ngủ. Người bị căng thẳng mãn tính ít thời gian ngủ sâu, giấc ngủ REM bị gián đoạn. (3)

Các biến chứng của mất ngủ thường gặp như hiệu suất làm việc - học tập kém, phản ứng chậm khi lái xe làm nguy cơ bị tai nạn gia tăng, xuất hiện các vấn đề sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu, lạm dụng chất gây nghiện. Mất ngủ cũng làm tăng nguy cơ hoặc khiến các bệnh mãn tính như huyết áp cao, bệnh tim trầm trọng hơn.

Biến chứng của mất ngủ bao gồm trầm cảm lo âu
Các biến chứng của mất ngủ bao gồm trầm cảm, lo âu.

Một số biện pháp khắc phục mất ngủ do stress

Dưới đây là một số cách giúp bạn quản lý mất ngủ do stress: (4)
  • Thư giãn cơ bắp: Stress khiến cơ bắp căng cứng, gây khó ngủ. Việc giãn cơ hiệu quả để giảm căng thẳng, dễ ngủ hơn. Bạn có thể thực hiện theo các thao tác để thư giãn cơ bắp: Ngồi hoặc nằm ở nơi yên tĩnh; Kéo căng cơ mặt trong 8 giây, sau đó thả lỏng; Lặp lại với các cơ khác trên mặt cho đến khi cảm thấy thư giãn; Tiếp tục làm tương tự với cơ cổ, kéo giãn trong 8 giây rồi thả lỏng, áp dụng tương tự cho các cơ khác.
  • Viết nhật ký: Viết nhật ký giúp giải tỏa lo lắng, quản lý căng thẳng. Khi không thể ngủ vì suy nghĩ quá nhiều, viết ra những lo lắng để cảm thấy nhẹ nhõm hơn.
  • Thay đổi cách nhìn nhận vấn đề: Người bị stress mất ngủ cần nhìn nhận tình huống từ nhiều góc độ khác nhau, thay vì cho đây là một mối đe dọa, hãy xem chúng như một thử thách, từ đó đưa ra cách giải quyết, vượt qua.
  • Giảm áp lực khi ngủ: Nếu cảm thấy giờ đi ngủ là khó khăn, hãy thử làm những việc khác trước khi quay lại giường như đọc sách, làm việc nhà, vận động nhẹ nhàng giúp cơ thể thư giãn. Tránh uống cà phê vào buổi chiều - tối, chỉ sử dụng phòng ngủ để ngủ, giúp bạn liên tưởng về sự nghỉ ngơi, thư thái.
  • Ngăn chặn suy nghĩ quá mức vào ban đêm: Ban đêm thường yên tĩnh tạo điều kiện cho những suy nghĩ tiêu cực, căng thẳng len lỏi vào tâm trí. Chúng kích hoạt phản ứng tự nhiên của cơ thể khi đối mặt với mối đe dọa, căng thẳng gây stress mất ngủ. Để hạn chế tình trạng này, hãy áp dụng các kỹ thuật thư giãn như thiền, yoga, hít thở sâu để bình tâm, giảm bớt căng thẳng.
Xem thêm: 16 cách trị stress mất ngủ vô cùng hiệu quả

Làm thế nào để phòng ngừa mất ngủ do căng thẳng?

Căng thẳng làm gián đoạn giấc ngủ. Mất ngủ cấp tính phổ biến, thường do các tác nhân gây căng thẳng trong cuộc sống. Để phòng ngừa mất ngủ do stress, bạn có thể áp dụng các cách sau:

  • Tạo thói quen ngủ lành mạnh: Thiết lập thói quen ngủ khoa học, hạn chế các hoạt động ban đêm giúp cải thiện giấc ngủ. Cố gắng giữ nhiệt độ phòng ngủ mát mẻ từ 20 độ C - 25 độ C, sử dụng nệm, gối thoải mái, chặn ánh sáng bằng rèm hoặc tấm che, đảm bảo không gian yên tĩnh, nếu có tiếng ồn, hãy sử dụng bịt tai. Để thú cưng ngủ riêng nếu chúng làm phiền giấc ngủ của bạn.
  • Chú ý dinh dưỡng: Tránh tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên nóng, nhiều muối - đường, caffeine, rượu gần giờ đi ngủ vì chúng sẽ gây mất ngủ. Chọn thực phẩm lành mạnh (chuối, sữa ấm, bột yaến mạch, trái cây họ cam quýt, hạnh nhân,...), chia nhỏ bữa ăn trong ngày, tập trung ăn nhiều vào buổi sáng - buổi trưa. Hạn chế uống rượu, caffeine sau 2 giờ chiều.
  • Tập thể dục: Tập thể dục đều đặn giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm căng thẳng. Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày để vận động như đi bộ, chạy, đi xe đạp, làm việc nhà, tránh tập thể dục quá gần giờ đi ngủ.
  • Tránh ánh sáng xanh: Hạn chế sử dụng điện thoại, máy vi tính, xem TV trước khi đi ngủ vì ánh sáng xanh từ màn hình có thể khiến bạn khó ngủ. Tắt các thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi đi ngủ.
  • Lập lịch trình ngủ: Thiết lập lịch trình ngủ đều đặn với giờ đi ngủ, thức dậy cố định hàng ngày để nhịp sinh học ổn định.
  • Sử dụng các phương pháp thư giãn: Thực hiện các kỹ thuật thư giãn như thở sâu, thiền, yoga, giãn cơ để giúp ngủ ngon. Nếu bạn không thể ngủ sau 20 phút, hãy ra khỏi giường, vận động nhẹ nhàng và quay lại giường khi cảm thấy buồn ngủ.
  • Bổ sung dưỡng chất: Tăng cường các dưỡng chất như tinh chất Blueberry, Ginkgo Biloba dễ xâm nhập sâu vào tế bào não, hỗ trợ trung hòa các gốc tự do, bảo vệ hệ thần kinh. Ngoài ra, sự kết hợp của hai tinh chất này còn kích thích tái tạo, dẫn truyền - hỗ trợ phục hồi chức năng dẫn truyền tế bào thần kinh, cải thiện mất ngủ, giảm căng thẳng.
  • Thay đổi góc nhìn: Nhìn nhận tình huống từ nhiều góc độ giúp giảm stress, dễ ngủ hơn. Xem các tình huống mất ngủ do căng thẳng như thách thức cần giải quyết. Phương pháp quản lý căng thẳng hành vi nhận thức (CBSM) xác định cách suy nghĩ, niềm tin ảnh hưởng đến hành vi của bạn. Bằng cách thay thế suy nghĩ tiêu cực bằng suy nghĩ tích cực, bạn có thể thay đổi hành động, quan điểm của cá nhân. Nghiên cứu cho thấy CBSM hiệu quả với nhiều nhóm người dễ bị căng thẳng như y tá, người mắc chứng lạm dụng chất kích thích, người sống chung với HIV. Ngoài CBSM, liệu pháp nhận thức - hành vi (CBT-I) cũng hữu ích trong việc giảm triệu chứng mất ngủ. Phương pháp này thay đổi niềm tin sai lệch về giấc ngủ, khuyến khích ra khỏi giường khi không ngủ được, cải thiện thói quen vệ sinh giấc ngủ, kỹ năng đối phó stress và áp dụng kỹ thuật thư giãn.
Blueberry xâm nhập sâu vào tế bào não, hỗ trợ trung hòa các gốc tự do, bảo vệ tế bào thần kinh, cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Blueberry xâm nhập sâu vào tế bào não, hỗ trợ trung hòa các gốc tự do, bảo vệ tế bào thần kinh, cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Khi có dấu hiệu mất ngủ do stress, bạn nên đi khám chuyên khoa Nội thần kinh. Lúc này, các bác sĩ chuyên môn kiểm tra, sử dụng thiết bị hiện đại để chẩn đoán nguyên nhân, từ đó tư vấn cách điều trị hiệu quả.

otiv banner seo bên dưới
Nguồn tham khảo