Mất cân bằng nội tiết tố không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và sinh lý mà còn gây rụng tóc. Rụng tóc do nội tiết tố có thể nhanh chóng được khắc phục nếu hiểu rõ cơ chế và các yếu tố gây ảnh hưởng. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ hơn qua bài viết sau đây.
Sự thay đổi của nội tiết tố trong các giai đoạn khác nhau có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tóc, đặc biệt là tình trạng rụng tóc. Tất cả mọi người, bất kể lứa tuổi đều có thể gặp phải vấn đề rụng tóc do sự thay đổi nội tiết tố.
Ví dụ, thanh thiếu niên trong giai đoạn dậy thì có thể bị rụng tóc theo mảng do rối loạn nội tiết. Đối với nam giới, rụng tóc, hói đầu có thể xuất phát từ ảnh hưởng của nội tiết tố nam. Phụ nữ sau khi sinh, trong giai đoạn tiền mãn kinh hoặc khi gặp vấn đề về tuyến giáp cũng thường xuyên phải đối mặt với vấn đề rụng tóc. Khi chúng ta già đi, nội tiết tố giảm dần theo sự lão hoá tự nhiên cũng dẫn đến rụng tóc.
Tất cả những trường hợp này đều là minh chứng cho thấy mất cân bằng nội tiết không chỉ là yếu tố nguy cơ mà còn có thể trở thành nguyên nhân chính gây rụng tóc.
Rụng tóc do nội tiết tố là hiện tượng mất cân bằng hormone trong cơ thể dẫn đến rụng tóc. Nội tiết tố đóng một vai trò quan trọng trong hàng loạt chức năng của cơ thể, từ điều chỉnh quá trình trao đổi chất cho đến tâm trạng và quá trình phát triển của tóc. [1]
Nang tóc (những cấu trúc nhỏ nằm dưới da, nơi tóc phát triển) bị ảnh hưởng trực tiếp bởi Androgen – một nhóm nội tiết có tác động mạnh mẽ đến sự hình thành, kích thước và tuổi thọ của tóc. Khi Androgen bị mất cân bằng, bạn sẽ nhận thấy triệu chứng rụng tóc hoặc tóc dần mỏng đi. Có nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau liên quan đến rụng tóc do sự thay đổi nội tiết tố, chẳng hạn như:
Nội tiết tố có vai trò duy trì và điều hòa các chức năng trao đổi chất trong cơ thể. Khi nội tiết tố ổn định mới có thể đảm bảo các chức năng cơ thể hoạt động bình thường. Rụng tóc do nội tiết có thể chỉ là một trong những yếu tố bị ảnh hưởng khi bạn bị rối loạn nội tiết.
Một số loại nội tiết có ảnh hưởng đáng kể trong việc duy trì sức khỏe và trạng thái của tóc:
Quá trình rụng tóc do nội tiết tố thường diễn ra chủ yếu ở vùng trán và phía trên da đầu dẫn đến hiện tượng đường chân tóc bắt đầu thưa dần theo thời gian. Một trong những yếu tố chính gây ra tình trạng này là hoạt động tăng lên của DHT tại các nang tóc cùng với các yếu tố khác như di truyền. Nồng độ DHT cao làm thu nhỏ kích thước của nang tóc và rút ngắn chu kỳ phát triển của tóc, cuối cùng dẫn đến rụng tóc.
Hoạt động này không chỉ gây rụng tóc mà còn ảnh hưởng đến khả năng phục hồi và mọc tóc lại, làm cho tóc mới mọc lên mỏng manh và yếu ớt hơn. Vì vậy bạn nên nhận biết sớm và can thiệp kịp thời có thể giúp làm chậm quá trình này và giữ cho tóc luôn khỏe mạnh.
Sự khác biệt trong rụng tóc do nội tiết tố giữa nam và nữ khá rõ ràng. Rụng tóc nội tiết nam và rụng tóc kiểu nữ thể hiện rõ qua những đặc trưng khác nhau ở mỗi giới.
Ở nam giới, tóc thường rụng theo kiểu dễ nhận biết, bắt đầu từ phía trên cả hai thái dương và dần lùi lại tạo thành hình chữ “M” đặc trưng. Đồng thời, tóc cũng mỏng đi ở vùng đỉnh đầu, có thể tiến triển đến hói một phần hoặc hói hoàn toàn. Trong khi đó, phụ nữ thường gặp tình trạng tóc mỏng đi ở phần đỉnh đầu và giữa đầu, nhưng đường chân tóc thường ít bị ảnh hưởng. Rụng tóc do rối loạn nội tiết tố nam ở phụ nữ hiếm khi gây ra tình trạng hói đầu hoàn toàn.
Rụng tóc nội tiết tố nam ở nam giới còn liên quan đến một số tình trạng sức khỏe khác như bệnh tim mạch vành, phì đại tuyến tiền liệt, ung thư tuyến tiền liệt, rối loạn kháng insulin (bao gồm tiểu đường và béo phì) và huyết áp cao. Đối với phụ nữ, rụng tóc nội tiết thường liên quan đến hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), một tình trạng mất cân bằng hormone gây ra các triệu chứng như chu kỳ kinh nguyệt không đều, mụn trứng cá, tăng trưởng lông ở các vùng khác trên cơ thể và tăng cân.
Có rất nhiều nguyên nhân gây ra mất cân bằng nội tiết tố dẫn đến rụng tóc:
Trong thời kỳ mãn kinh, rụng tóc, tóc mỏng thưa thường xảy ra. Nguyên nhân chính là do mất cân bằng hormone. Trong cơ thể nữ giới, hormone Estrogen và Progesterone lúc nào cũng đóng vai trò quan trọng. Khi nồng độ của Estrogen và Progesterone giảm xuống thấp hơn mức bình thường, tóc sẽ bắt đầu mỏng và rụng dần.
Hơn nữa, giảm sút nồng độ hormone nữ giới còn dẫn đến sự tăng lên của hormone nam (Androgen). Androgen có khả năng làm co lại các nang tóc, từ đó làm tăng khả năng và mức độ rụng tóc trong thời kỳ mãn kinh.
Dấu hiệu rụng tóc nội tiết thường xuất phát chủ yếu từ nồng độ hormone Androgen dư thừa ở những người mắc PCOS. Sự dư thừa này không chỉ dẫn đến mụn trứng cá mà còn gây rụng tóc, thậm chí tóc mọc lại cũng sẽ yếu, dễ gãy, khô và hư tổn. Rụng tóc liên quan đến PCOS trong y học thường được gọi là chứng hói đầu ở phụ nữ và điều trị có thể gặp nhiều khó khăn. [2]
Rụng tóc sau sinh thường xảy ra vài tháng sau khi phụ nữ sinh con. Nguyên nhân chính là do sự thay đổi hormone trong và sau quá trình mang thai. Trong giai đoạn thai kỳ, hormone có thể khiến các sợi tóc đang ở giai đoạn phát triển (Anagen) chuyển nhanh chóng sang giai đoạn nghỉ ngơi (Telogen) dẫn đến rụng tóc nhiều hơn, có thể lên tới hơn 100 sợi mỗi ngày. Bạn không nên quá lo lắng vì rụng tóc sau sinh thường chỉ là hiện tượng tạm thời, kéo dài ít hơn sáu tháng. [3]
Hormone tuyến giáp có chức năng phát triển và duy trì sức khỏe của nang tóc. Khi chức năng tuyến giáp bị rối loạn có thể gây ra tình trạng rụng tóc. Các rối loạn tuyến giáp thường dẫn đến chứng rụng tóc kiểu TE (Telogen Effluvium), một dạng rối loạn da đầu khiến cho nang tóc chuyển sang giai đoạn nghỉ ngơi (Telogen) của chu kỳ tóc từ rất sớm. Tình trạng rụng tóc do nội tiết tố liên quan đến tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến toàn bộ da đầu.
Những loại thuốc điển hình có thể là nguyên nhân rụng tóc nội tiết bao gồm thuốc chống đông máu, thuốc trị mụn trứng cá chứa retinoids, steroid đồng hóa, thuốc trị viêm khớp, gout, thuốc chống trầm cảm, thuốc trị bệnh tim hoặc tăng huyết áp và đặc biệt là các loại thuốc hóa trị trong điều trị ung thư. Tuy nhiên, tình trạng này thường không phải là vĩnh viễn. Khi ngưng sử dụng hoặc điều chỉnh liều lượng thuốc, tóc sẽ bắt đầu mọc trở lại và dần phục hồi.
Một trong những nguyên nhân chính liên quan đến gen di truyền là quá trình chuyển hóa tự nhiên của hormone Testosterone thành DHT (Dihydrotestosterone). Nang tóc chứa các thụ thể đặc biệt, khi DHT liên kết với những thụ thể này sẽ gây suy yếu tế bào mầm tóc, làm nang tóc teo nhỏ và có thể biến mất hoàn toàn. Chu kỳ tự nhiên của tóc không được duy trì, những sợi tóc già sẽ rụng đi nhưng không có những sợi tóc mới mọc lên để thay thế sẽ dẫn đến hói đầu. Tình trạng này phổ biến ở nam giới và có thể ảnh hưởng đến cả phụ nữ.
⇒ Xem thêm: Rụng tóc di truyền nguyên nhân do đâu? Có chữa được không?
Có một số dấu hiệu cụ thể cho thấy tình trạng rụng tóc do rối loạn nội tiết:
Dấu hiệu của rụng tóc kiểu hói ở nam giới có thể bắt đầu từ thời kỳ thanh thiếu niên. Tóc bắt đầu thưa và rụng ở vùng thái dương, trán hoặc đỉnh đầu. Mức độ hói đầu có thể khác nhau giữa mỗi người, một số người hói nhiều ở vùng đỉnh đầu trong khi người khác nhiều hơn ở vùng trán và thái dương. Tóc thường rụng và mỏng dần theo hình chữ M ở phía trước và vùng trán, sau đó lan ra vùng đỉnh, để lại vành tóc ở hai bên và phía sau đầu. Một số nam giới còn cảm thấy ngứa ở những vùng tóc bị rụng.
Dấu hiệu cho thấy nữ giới gặp phải tình trạng rụng tóc nhiều bao gồm:
Để chẩn đoán tình trạng rụng tóc do nội tiết tố, bác sĩ có thể sử dụng một hoặc nhiều phương pháp xét nghiệm khác nhau, tùy thuộc vào mức độ và tính chất của tình trạng rụng tóc:
Một số cách phổ biến giúp bạn cải thiện rụng tóc do nội tiết:
Bạn nên bắt đầu bằng việc điều chỉnh lối sống để hỗ trợ quá trình cân bằng nội tiết tố trong cơ thể. Điều này có thể bao gồm việc áp dụng chế độ ăn uống cân đối, giàu vitamin và khoáng chất, tập thể dục thường xuyên, quản lý stress hiệu quả,…
Có nhiều loại thuốc có thể giúp kiểm soát rụng tóc, bao gồm các loại thuốc giảm hormone Androgen, thuốc kích thích mọc tóc hoặc các loại thuốc được kê đơn chuyên biệt tùy theo tình trạng cụ thể. Bác sĩ có thể tư vấn và kê đơn phù hợp sau khi chẩn đoán.
Áp dụng các phương pháp chăm sóc tóc tự nhiên có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng tóc và da đầu. Các biện pháp này bao gồm việc sử dụng các sản phẩm chăm sóc tóc tự nhiên, các loại dầu thiên nhiên, mặt nạ tóc tự chế từ thực phẩm giàu dưỡng chất và massage da đầu để kích thích lưu thông máu.
Ngoài ra, bạn có thể cân nhắc bổ sung Cynatine (một tinh chất thiên nhiên cung cấp axit amin có tỉ lệ tương tự như keratin) vào chế độ chăm sóc tóc của mình. Đây là dưỡng chất hữu ích giúp nuôi dưỡng tóc từ bên trong, tăng cường sức khỏe cho mái tóc.
Ngoài ra, để cải thiện tình trạng rụng tóc do nội tiết tố, bạn cũng có thể bổ sung các dưỡng chất khác giúp cân bằng hệ thần kinh nội tiết với cơ chế khác biệt giữa nam giới và nữ giới. Đối với nam giới, Saw Palmetto và Eurycoma Longifolia là những lựa chọn tối ưu, trong khi nữ giới có thể xem xét bổ sung Pumpkin Seed, Black Cohosh, Horsetail và Hibiscus Flower để hỗ trợ điều trị rụng tóc.
⇒ Xem chi tiết hơn: 4 cách chữa rụng tóc nội tiết cho nam và nữ hiệu quả cao.
Để ngăn ngừa tình trạng rụng tóc do nội tiết tố, bạn có thể tham khảo một số thông tin sau:
Mất cân bằng nội tiết gây rụng tóc có thể tự hết hay không phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng đó. Trong một số trường hợp, khi nguyên nhân gây rụng tóc được giải quyết như việc cân bằng lại nội tiết tố sau giai đoạn mãn kinh, sau sinh hoặc điều trị thành công các bệnh lý liên quan, tóc sẽ mọc trở lại và trở nên khỏe mạnh.
Tương tự như trên, chữa trị dứt điểm rụng tóc do nội tiết tố phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể gây ra vấn đề. Trong một số trường hợp, nếu rụng tóc xuất phát từ các vấn đề tạm thời như rối loạn hormone sau sinh hoặc trong giai đoạn mãn kinh, có khả năng cải thiện và khôi phục tóc sau khi cơ thể đã điều chỉnh lại được cân bằng nội tiết tố.
Tuy nhiên, trong trường hợp rụng tóc do di truyền hoặc các rối loạn nội tiết tố kéo dài, chữa trị dứt điểm có thể khó khăn hơn. Trong những trường hợp này, việc điều trị thường tập trung vào việc quản lý các triệu chứng và cố gắng làm chậm quá trình rụng tóc chứ không thể chữa khỏi hoàn toàn.
Trong hầu hết các trường hợp, rụng tóc do nội tiết tố đều có khả năng hồi phục. Tuy nhiên, tỷ lệ phục hồi phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng rụng tóc và độ tuổi của người bệnh. Vì vậy, chẩn đoán sớm nguyên nhân gây mất cân bằng nội tiết tố giúp giảm thiểu các biến chứng về sức khỏe nói chung đồng thời hỗ trợ ngăn ngừa và điều trị tình trạng rụng tóc do nội tiết trong tương lai.
