Trầm cảm khi mang thai là một chứng rối loạn cảm xúc tạm thời nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe của cả mẹ và bé. Nhiều tác hại của trầm cảm khi mang thai từ nhẹ đến nặng, có thể đe dọa tính mạng. Cùng ECO Pharma tìm hiểu chủ đề này thông qua bài viết dưới đây.
Mang thai là khoảng thời gian tràn đầy niềm vui nhưng cũng mang đến nhiều áp lực cho mẹ. Theo các nghiên cứu, khoảng 7% phụ nữ trong giai đoạn mang thai phải đối mặt với trầm cảm và con số này có thể còn cao hơn ở các quốc gia có mức thu nhập thấp và trung bình. Trầm cảm là một trong những chứng rối loạn tâm trạng phổ biến, thường gây ra cảm giác buồn bã và mất tinh thần. Phụ nữ thường có nguy cơ trầm cảm cao gấp đôi so với nam giới, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản. (1)
Sau đây là một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến vấn đề này:
Trong thời kỳ mang thai, sự thay đổi hormone diễn ra mạnh mẽ để phục vụ cho quá trình mang thai và sinh nở. Đây được xem là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến chứng trầm cảm ở các bà bầu.
Hormone chịu trách nhiệm điều chỉnh một loạt các hoạt động sinh lý và ảnh hưởng trực tiếp đến tâm trạng của phụ nữ. Phụ nữ mang thai trở nên nhạy cảm hơn, cảm xúc biến đổi mạnh mẽ hơn và dễ bị tổn thương hơn trước những thay đổi nhỏ trong cuộc sống hàng ngày khi mất cân bằng hormone xảy ra. (2)
Trong giai đoạn mang thai, phụ nữ dễ cảm thấy mệt mỏi và nhạy cảm hơn do ốm nghén, cơ thể thay đổi và nhiều áp lực khác về vai trò làm mẹ. Đây là lúc họ cần được quan tâm, hỗ trợ nhiều hơn từ gia đình và bạn bè. Khi không nhận đủ sự quan tâm họ sẽ cảm giác cô đơn, bị bỏ rơi và hay suy nghĩ tiêu cực dẫn đến trầm cảm.
Các nghiên cứu cho thấy, gen có vai trò quan trọng trong việc phát triển các rối loạn tâm thần như trầm cảm. Nếu có người thân trực hệ (cha mẹ, anh chị em hoặc con cái) từng được chẩn đoán mắc bệnh trầm cảm sẽ có nguy cơ trầm cảm cao gấp ba lần so với người khác.
Mặc dù vậy không phải tất cả trường hợp trầm cảm đều có nguyên nhân từ di truyền. Nhiều người bị trầm cảm nhưng không có tiền sử gia đình mắc bệnh này.
Hormone tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa các chức năng của cơ thể, bao gồm cả cảm xúc và tâm trạng. Trong thời kỳ mang thai, nếu tuyến giáp hoạt động bất thường, có thể gây mất cân bằng hormone dẫn đến tăng nguy cơ mắc trầm cảm. Phụ nữ mang thai khi có vấn đề về tuyến giáp cần được theo dõi và điều trị kịp thời, tránh ảnh hưởng đến tinh thần và sức khỏe thai kỳ. (3)
Tác hại của trầm cảm khi mang thai không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến tâm thần và sức khỏe của thai phụ mà còn gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát triển của thai nhi.
Tác hại của trầm cảm khi mang thai khiến thai phụ mệt mỏi cả về thể chất lẫn tinh thần, ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc bản thân và con nhỏ:
Trầm cảm trong thời kỳ mang thai không chỉ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người mẹ mà còn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với thai nhi:
Khi phát hiện bị trầm cảm trong thời kỳ mang thai, bà bầu cần áp dụng các biện pháp can thiệp kịp thời để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé:
Trầm cảm là một rối loạn tâm lý nghiêm trọng đối với thai phụ, vì vậy khám và trị liệu tâm lý là biện pháp cần ưu tiên hàng đầu. Thai phụ nên tìm đến bác sĩ chuyên khoa tâm lý để được chẩn đoán chính xác, từ đó có phương án điều trị phù hợp. Các liệu pháp điều trị trầm cảm có thể bao gồm tư vấn cá nhân, liệu pháp hành vi nhận thức, hoặc liệu pháp trị liệu theo nhóm,… tùy vào tình trạng và nhu cầu của từng người.
Xem thêm: Bài test trầm cảm khi mang thai dành cho mẹ bầu
Phụ nữ mang thai nên được gia đình, bạn bè hỗ trợ và chia sẻ cho dù có đang bị trầm cảm hay không. Đối với thai phụ bị trầm cảm, sự cô đơn và thiếu sự chia sẻ có thể làm tăng cảm giác mệt mỏi và tuyệt vọng, từ đó làm cho chứng trầm cảm nặng hơn.
Người thân, đặc biệt là người chồng cần phải thực sự quan tâm và dành nhiều thời gian hơn để lắng nghe và chia sẻ với vợ. Thường xuyên chia sẻ và trò chuyện không chỉ giúp bà bầu giải tỏa stress và lo lắng mà còn cảm thấy được yêu thương, quan tâm. Sự quan tâm đó sẽ tạo động lực và sức mạnh giúp bà bầu vượt qua những khó khăn trong giai đoạn thai kỳ.
Hãy chú trọng đến việc ăn các loại thực phẩm giàu dưỡng chất. Thực phẩm tốt không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn tăng cường tâm trạng. Các loại thực phẩm giàu axit amin và axit béo như các loại đậu, sữa và hoa quả đặc biệt tốt cho chức năng não bộ, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống hàng ngày.
Ngủ đủ giờ và ngủ sâu sẽ giúp cơ thể nhanh chóng khôi phục và tái tạo năng lượng, từ đó giảm stress, cải thiện tâm trạng và tăng cường sức khỏe tổng thể. Để có giấc ngủ ngon, bà bầu nên bố trí phòng ngủ thật thoải mái và yên tĩnh. Sử dụng rèm cửa dày để ngăn ánh sáng, chọn gối và nệm phù hợp để hỗ trợ cơ thể, đặc biệt là vùng lưng và bụng đang lớn dần. Cố gắng đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày để thiết lập nhịp sinh học ổn định cho cơ thể.
Bà bầu nên lựa chọn các hoạt động thể chất phù hợp với sức khỏe và sở thích của mình, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé. Tập thể dục thường xuyên giúp cơ thể phụ nữ mang thai khỏe mạnh và dẻo dai. Các bài tập như đi bộ, yoga cho bà bầu, hoặc bơi lội không chỉ an toàn mà còn hiệu quả trong việc duy trì sức khỏe và vóc dáng.
Hoạt động thể chất giúp giải phóng endorphin, còn được gọi là “hormone hạnh phúc”, có tác dụng tích cực trong việc cải thiện tâm trạng và giảm stress, từ đó giảm bớt nguy cơ và tác hại của trầm cảm trong thời kỳ mang thai. Tập thể dục đều đặn còn giúp tăng cường sức khỏe tinh thần, giúp các bà bầu cảm thấy tự tin hơn và kiểm soát tốt hơn cảm xúc của bản thân.
Để hạn chế các tác hại của trầm cảm khi mang thai bà bầu nên lựa chọn các bệnh viện đa khoa uy tín, nơi có thể cung cấp dịch vụ hội chẩn và điều trị liên khoa. Một trong những địa chỉ được đánh giá cao hiện nay là Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bà bầu có thể hoàn toàn yên tâm với đội ngũ bác sĩ, chuyên gia hàng đầu, giàu kinh nghiệm và tận tình trong chẩn đoán, điều trị và tư vấn. Bệnh viện trang bị các trang thiết bị và máy móc hiện đại, được nhập khẩu từ các quốc gia phát triển hàng đầu trên thế giới như Mỹ, Đức, đảm bảo cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tiêu chuẩn 5 sao, giúp các bà bầu có được trải nghiệm điều trị tốt nhất.
Tác hại của trầm cảm khi mang thai ảnh hưởng đến cả mẹ và bé theo nhiều mức độ khác nhau. Phần lớn do sự xáo trộn hormone trong thai kỳ. Bà bầu nên chủ động chia sẻ và yêu cầu sự hỗ trợ từ người thân khi cần thiết, không nên quá lo lắng hay suy nghĩ tiêu cực; nên duy trì tâm lý thoải mái và thể trạng khỏe mạnh trong suốt thai kỳ. Nếu có bất kỳ lo ngại nào về sức khỏe tâm thần, bà bầu nên đến bệnh viện thăm khám và điều trị.
