Phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không?

Mãn kinh là một giai đoạn tự nhiên trong cuộc đời mỗi người phụ nữ, đánh dấu bằng sự thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ gây ảnh hưởng rõ rệt lên làn da, tóc và xương khớp. Vì vậy một thắc mắc phổ biến là phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không? Cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ trong bài viết sau.

Phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không?

Nhìn chung, phụ nữ mãn kinh nên bổ sung collagen để bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, việc bổ sung collagen nghe có vẻ là một giải pháp đơn giản nhưng thực tế lại khá phức tạp. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để được tư vấn cụ thể.

Collagen là loại protein dồi dào nhất trong cơ thể, chiếm khoảng 30% tổng lượng protein. Đây là thành phần chính cấu tạo nên da, cơ, xương, gân, dây chằng và các mô liên kết khác. Collagen cũng được tìm thấy trong mạch máu và niêm mạc ruột. Các axit amin chính tạo nên collagen là proline, glycine và hydroxyproline. Có khoảng 28 loại collagen đã được xác định. Chúng khác nhau ở số lượng và trình tự các đơn phân axit amin, cấu trúc và vị trí collagen được sử dụng trong cơ thể. (1)

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng xấu đến quá trình sản xuất collagen như ánh nắng mặt trời, uống quá nhiều rượu, thiếu ngủ, thiếu tập thể dục và cả gen di truyền. Một yếu tố quan trọng khác chính là tuổi tác, cơ thể tự sản sinh collagen nhưng quá trình này suy giảm đáng kể khi chúng ta già đi. Quá trình này thường chậm lại hơn nữa trong và sau thời kỳ mãn kinh. Trung bình, mãn kinh xảy ra ở độ tuổi 52.

Tác động của mãn kinh đến lượng collagen trong cơ thể

Trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, nồng độ estrogen trong cơ thể suy giảm đáng kể. Estrogen đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sản xuất collagen. Khi hormone này suy giảm, quá trình sản xuất collagen chậm lại, ảnh hưởng đến tất cả các mô trong cơ thể, chẳng hạn như gân và dây chằng. Phụ nữ có thể nhận thấy sự thay đổi trên làn da, rõ nhất là tình trạng nếp nhăn, chảy xệ, khô và vết thương chậm lành. Gần một phần ba lượng collagen trong da bị mất đi trong năm năm đầu sau mãn kinh. Sau đó, tốc độ mất collagen tiếp tục ở mức khoảng 2% mỗi năm.

Collagen có vai trò gì với phụ nữ sau mãn kinh?

Phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không, chất này có tác dụng gì? Collagen có nhiều vai trò đối với sức khỏe của phụ nữ mãn kinh như hỗ trợ cải thiện xương khớp, chữa lành vết thương, kiểm soát cân nặng,… cụ thể như sau:

Hỗ trợ cải thiện sức khỏe xương khớp: Một số nghiên cứu trên Tạp chí Viêm khớp, Bỉ, 2017 cho thấy bổ sung collagen có thể cải thiện các triệu chứng của bệnh viêm xương khớp. Bên cạnh đó, một số bằng chứng cho thấy collagen thủy phân có thể cải thiện tình trạng đau khớp ngay cả khi không có bệnh lý tiềm ẩn (2). Các vận động viên nhận thấy cơn đau khớp của họ cải thiện sau khi bổ sung collagen trong 6 tháng. Các vấn đề về khớp cũng là một triệu chứng mãn kinh phổ biến. Ngoài ra, nồng độ estrogen biến động trong thời kỳ mãn kinh khiến xương suy giảm mật độ, yếu hơn và dễ gãy hơn. Một nghiên cứu ở 100 phụ nữ sau mãn kinh trên Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), 2018 cho thấy việc bổ sung collagen đã cải thiện mật độ khoáng chất của xương sau một năm. (3)

Chống lão hóa và chữa lành vết thương: Một đánh giá tổng quan hệ thống các ứng dụng da liễu về bổ sung collagen đường uống năm 2019 trên NIH đã xem xét trải nghiệm của 800 người. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng collagen đường uống, tức là các chất bổ sung như viên uống và bột uống có thể tăng độ đàn hồi, độ ẩm và mật độ collagen ở da. Việc bổ sung collagen cũng có tiềm năng trong quá trình chữa lành vết thương và cải thiện lão hóa da. (4)

Cải thiện sức khỏe tim mạch và tuần hoàn máu: Động mạch khỏe mạnh, dẻo dai, hoạt động tốt phần lớn nhờ collagen. Tuy nhiên, nguy cơ xơ vữa động mạch tăng theo tuổi tác và đặc biệt cao hơn sau thời kỳ mãn kinh. Theo NIH, các nghiên cứu nhỏ đã kết luận rằng việc bổ sung collagen có thể góp phần ngăn ngừa, cải thiện xơ vữa động mạch, đồng thời hỗ trợ tuần hoàn máu khỏe mạnh.

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng hợp lý: Một trong những dấu hiệu phổ biến ở phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh là tăng cân. Họ dường như không thay đổi chế độ ăn uống hay lối sống mà vẫn thấy cân nặng tăng dần. Để khắc phục tình trạng này, phụ nữ cần điều chỉnh chế độ ăn uống, lối sống và việc bổ sung collagen cũng có thể giúp ích. Một số nghiên cứu trên động vật được NIH tổng hợp năm 2016 cho thấy bổ sung collagen có kết quả khả quan trong việc tăng cảm giác no, từ đó có thể đóng vai trò như một cách kiểm soát cân nặng.

Những lưu ý khi sử dụng collagen cho phụ nữ mãn kinh

Phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không, cần lưu ý gì? Sử dụng thực phẩm bổ sung collagen là một cách an toàn cho hầu hết mọi người. Theo NIH, 800 người được thử nghiệm dùng collagen không có ai gặp phải bất kỳ tác dụng tiêu cực nào. Mặc dù vậy, một số trường hợp phụ nữ mãn kinh sau đây cần tham khảo ý kiến của bác sĩ:

• Các vấn đề về thận: Những người có tiền sử bệnh thận mãn tính cần nạp ít protein hơn để bảo vệ thận, bao gồm cả protein từ chế độ ăn uống và collagen bổ sung. Bởi vì chức năng thận suy giảm dần theo tuổi tác, việc sử dụng collagen gây tăng gánh nặng cho thận.
• Dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với collagen peptide. Vì vậy, phụ nữ bị dị ứng với protein hoặc bất kỳ thành phần nào trong thực phẩm bổ sung collagen nên tránh sử dụng.
• Rối loạn đông máu: Uống collagen có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở những người bị rối loạn đông máu. Phụ nữ có tiền sử huyết khối hoặc đang dùng thuốc chống máu nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng thực phẩm bổ sung collagen.
• Các vấn đề tiêu hóa: Một số người gặp các vấn đề về tiêu hóa như đầy hơi hoặc táo bón khi sử dụng collagen. Phụ nữ có vấn đề về tiêu hóa nên trao đổi với bác sĩ trước khi dùng thực phẩm bổ sung chứa collagen.
• Ngoài ra: Bạn nên chọn collagen có nguồn gốc rõ ràng, từ các thương hiệu uy tín. Cần biết rằng việc bổ sung collagen chỉ là một phần, cần kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, nghỉ ngơi hợp lý và giảm stress.

Cách bổ sung collagen hiệu quả cho phụ nữ mãn kinh

Phụ nữ mãn kinh có thể bổ sung collagen thông qua các thực phẩm trong chế độ ăn uống hàng ngày, hoặc các sản phẩm collagen như viên uống, bột uống, dung dịch uống.

1. Bổ sung từ thực phẩm trong chế độ ăn uống hàng ngày

Nhiều loại thực phẩm trong chế độ ăn uống hàng ngày là nguồn collagen tự nhiên tốt cho sức khỏe của phụ nữ mãn kinh. Chúng cũng cung cấp các chất cần thiết cho quá trình sản sinh collagen.

• Cá và động vật có vỏ: Collagen từ những thực phẩm này có tính khả dụng sinh học cao, tức cơ thể hấp thụ collagen này hiệu quả hơn collagen từ các nguồn khác. Cá hồi, cá ngừ, cá mòi, sò, hàu,… là những thực phẩm tốt bạn nên bổ sung.
• Gà: Thịt gà và sụn gà là nguồn collagen tự nhiên rất tốt cho cơ thể. Hàm lượng collagen trong thịt đùi nhiều hơn thịt ức gà vì vậy hãy ăn phần thịt này.
• Lòng trắng trứng: Lòng trắng trứng là nguồn cung cấp proline, một trong những axit amin cần thiết cho quá trình sản xuất collagen.
• Trái cây họ cam quýt: Trái cây họ cam gồm cam, chanh, quýt và bưởi không chứa collagen nhưng lại giàu vitamin C. Chất dinh dưỡng này giúp tổng hợp pro-collagen, tiền chất của collagen trong cơ thể.
• Tỏi: Tỏi không chứa collagen nhưng nó góp phần sản xuất chất này. Tỏi giàu lưu huỳnh, có thể giúp sản sinh collagen và ngăn ngừa sự phân hủy collagen trong cơ thể. Một nghiên cứu cho thấy dịch chiết thân nước từ tỏi giúp tái tạo các sợi collagen bị tổn thương.
• Nước hầm xương: Xương động vật là nguồn cung cấp collagen dồi dào. Quá trình nấu xương trong nước cho phép collagen trong xương phân hủy thành gelatin, giúp cơ thể có thể hấp thụ dễ dàng hơn.

Ngoài ra, phụ nữ mãn kinh cũng nên tránh tiêu thụ nhiều đường và carbohydrate tinh chế như bánh mì và bánh ngọt. Những thực phẩm này có thể gây viêm, ức chế quá trình tổng hợp collagen.

2. Dùng collagen bổ sung đường uống

Phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không, cách bổ sung thế nào? Bên cạnh việc cung cấp collagen thông qua thực phẩm trong chế độ ăn uống hàng ngày, còn cách khác là dùng collagen bổ sung đường uống. Chúng phổ biến ở các dạng bột, viên nang và gel.

Đối với phụ nữ mãn kinh cần cải thiện các triệu chứng xương khớp, nên dùng viên uống chứa nhóm tinh chất Collagen Type 2 không biến tính, Collagen Peptide thủy phân, Eggshell Membrane, Turmeric Root, Chondroitin Sulfate. Loại viên uống này đã được chứng minh có hiệu quả tốt trong việc hỗ trợ giảm đau khớp, bảo vệ và tái tạo sụn khớp, tăng cường độ dẻo dai và làm chậm quá trình thoái hóa khớp.

Đối với phụ nữ mãn kinh mong muốn cải thiện làn da, nên bổ sung collagen từ viên uống chứa nhóm tinh chất Marine Collagen Peptide, Sakura, L-Glutathione, Pomegranate, P. Leucotomos. Chúng đã được chứng minh hỗ trợ làm mờ các vết sạm nám, tàn nhang, nuôi dưỡng làn da căng mịn, trắng hồng tự nhiên.

3. Kết hợp với lối sống lành mạnh

Phụ nữ mãn kinh cần kết hợp với lối sống lành mạnh để làm chậm quá trình mất collagen theo tiến trình lão hóa tự nhiên. Những điều cần thực hiện là:

• Tập thể dục thường xuyên: Tập thể dục nuôi dưỡng các tế bào nguyên bào sợi trong da có chức năng sản xuất collagen. Cụ thể, tập thể dục, đặc biệt là nâng vật nặng, sẽ giải phóng hormone tăng trưởng do tuyến yên sản xuất, kích thích các tế bào nguyên bào sợi, dẫn đến sản xuất collagen. Vận động cơ thể cũng giúp giảm căng thẳng, ngăn ngừa tổn thương da và lão hóa. Căng thẳng làm giảm sản xuất collagen và axit hyaluronic, đồng thời phá vỡ các sợi collagen hiện có. Ngoài ra, tập thể dục cũng giúp tăng cường tuần hoàn máu và cải thiện độ đàn hồi của da, góp phần cải thiện các triệu chứng do sự suy giảm collagen gây ra.
• Điều chỉnh môi trường ngủ: Mặc quần áo có chất liệu vải thoáng khí như cotton, giảm nhiệt độ phòng ở mức phù hợp có thể làm giảm các cơn bốc hỏa trong đêm, từ đó góp phần ngăn chặn bốc hỏa làm gián đoạn giấc ngủ. Phụ nữ mãn kinh cần ngủ đủ mỗi đêm. Nghiên cứu cho thấy nếu không ngủ đủ giấc, hệ miễn dịch sẽ bị suy yếu, ảnh hưởng đến collagen, gây ra nếp nhăn. Vì vậy việc điều chỉnh môi trường ngủ, đảm bảo thời lượng và chất lượng giấc ngủ rất cần thiết.
• Thư giãn tinh thần: Căng thẳng kéo dài sẽ đẩy nhanh quá trình lão hóa. Ví dụ, nồng độ cortisol cao có thể phá vỡ collagen và elastin, hai protein thiết yếu tạo nên độ săn chắc và đàn hồi cho da. Khi sản xuất collagen giảm, da dễ bị chảy xệ, xuất hiện nếp nhăn và vết chân chim. Bạn có thể thư giãn tinh thần, giảm căng thẳng bằng cách thực hành thiền và chánh niệm. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thiền định có thể làm giảm nồng độ cortisol, giảm viêm và cải thiện sức khỏe tổng thể của làn da.
• Tránh các chất kích thích: Rượu bia và thuốc lá là những chất kích thích phổ biến làm trầm trọng thêm các triệu chứng mãn kinh và gây hại cho sức khỏe. Nghiên cứu đã điều tra một cách có hệ thống các tác động của rượu, bao gồm methanol, ethanol, n-butanol và propanol với phân tử của collagen. Cấu trúc của collagen bị phá hủy dần dần khi số lượng chuỗi cacbon của phân tử rượu tăng lên.
• Bổ sung tinh chất: Tinh chất thiên nhiên Lepidium Meyenii giúp thúc đẩy cơ thể sản sinh bộ ba hormone quan trọng là estrogen, progesterone và testosterone. Trong đó estrogen có vai trò nhất định đối với sự hình thành collagen. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng estrogen hỗ trợ sản xuất collagen bằng cách liên kết với các thụ thể trong da được gọi là nguyên bào sợi. Mặc dù collagen được tìm thấy trên khắp cơ thể nhưng tác dụng của collagen thể hiện rõ nhất ở vùng mặt. Nguyên nhân là do vùng mặt có nhiều thụ thể estrogen hơn các vùng khác trên cơ thể. Vì vậy việc bổ sung tinh chất Lepidium Meyenii giúp thúc đẩy sản sinh estrogen, từ đó cải thiện sự suy giảm collagen là điều cần thiết cho phụ nữ mãn kinh.

Câu hỏi thường gặp

Phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không? Nên uống từ bao nhiêu tuổi? Collagen có làm giảm bốc hỏa không? Đây là một số thắc mắc thường gặp liên quan đến vấn đề bổ sung collagen cho nữ giới trong giai đoạn này.

1. Phụ nữ mãn kinh bao nhiêu tuổi thì nên uống collagen?

Không có độ tuổi cụ thể nào cho phụ nữ mãn kinh nên bắt đầu sử dụng collagen, nhưng nhìn chung, việc bổ sung collagen được khuyến nghị sớm hơn, thậm chí trước khi mãn kinh để giúp giảm thiểu tác động của sự suy giảm collagen. Việc bổ sung collagen có thể bắt đầu bất cứ lúc nào từ giữa độ tuổi 20 trở đi. Việc bổ sung collagen trước khi mãn kinh có thể là một cách giúp làm chậm và giảm thiểu những tác động tiêu cực nhất của quá trình lão hóa xảy ra đột ngột và mạnh mẽ.

2. Collagen có giúp giảm triệu chứng mãn kinh như bốc hỏa không?

Collagen có thể giúp cải thiện một số triệu chứng mãn kinh liên quan đến da và khớp, nhưng không có bằng chứng rõ ràng cho thấy collagen có thể giảm bốc hỏa. Tình trạng bốc hỏa chủ yếu liên quan đến sự thay đổi nội tiết tố (estrogen) trong thời kỳ mãn kinh. Bạn nên thay đổi lối sống khoa học theo những cách đã đề cập ở trên để cải thiện bốc hỏa. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp thay thế hormone để điều trị bốc hỏa và các triệu chứng khác.

Bài viết đã giải đáp thắc mắc phụ nữ mãn kinh có nên uống collagen không. Việc bổ sung collagen cho phụ nữ mãn kinh có thể mang lại những lợi ích đáng kể, đặc biệt là trong việc cải thiện độ đàn hồi của da, giảm nếp nhăn và hỗ trợ sức khỏe xương khớp. Tuy nhiên, quyết định sử dụng collagen nên được cân nhắc kỹ lưỡng, dựa trên sự tư vấn của bác sĩ. Phụ nữ ở giai đoạn này nên kết hợp việc bổ sung collagen với một lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống cân bằng và luyện tập thể dục đều đặn để làm chậm quá trình mất collagen và duy trì một cơ thể khỏe mạnh.