Bệnh sùi mào gà lây qua đường nào? Sùi mào gà có thể lây truyền từ người này sang người khác qua nhiều con đường, bao gồm quan hệ tình dục không an toàn, tiếp xúc trực tiếp với vùng da hoặc niêm mạc nhiễm virus, lây truyền từ mẹ sang con, tiếp xúc gián tiếp thông qua đồ dùng cá nhân. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các con đường lây nhiễm sùi mào gà chính ngay sau đây.
Sùi mào gà là bệnh lý có khả năng lây nhiễm cao, do virus HPV chủ yếu tuýp 6 và 11 gây ra. Bệnh hoàn toàn có thể lây từ người này sang người khác, kể cả khi các nốt sùi chưa xuất hiện rõ ràng. Virus HPV rất dễ truyền nhiễm và hiện chưa có biện pháp chữa khỏi hoàn toàn.
HPV lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc da kề da trong quá trình quan hệ tình dục, bao gồm quan hệ âm đạo, hậu môn hoặc miệng. Ngoài ra, dùng chung đồ chơi tình dục hoặc tiếp xúc với dịch tiết sinh dục của người bệnh cũng có nguy cơ lây nhiễm. Thống kê cho thấy, khoảng 2/3 người có quan hệ với đối tượng mang sùi mào gà bị lây virus HPV và các nốt sùi thường xuất hiện trong vòng 3 tháng sau khi tiếp xúc.
Các tuýp HPV gây sùi mào gà hiếm khi dẫn đến ung thư, nhưng một số tuýp HPV khác có thể gây ung thư cổ tử cung hoặc hậu môn. Đối với phụ nữ mang thai, nguy cơ truyền virus từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường là rất thấp. (1)
Virus HPV gây ra bệnh sùi mào gà có thể truyền nhiễm qua nhiều con đường khác nhau, cụ thể:
Quan hệ tình dục không an toàn là con đường lây nhiễm virus HPV gây sùi mào gà phổ biến nhất. Hơn 90% nam giới và 80% phụ nữ có quan hệ tình dục sẽ bị nhiễm HPV trong suốt cuộc đời. Cơ chế lây nhiễm xảy ra khi có sự tiếp xúc trực tiếp giữa các vùng da/niêm mạc đang bị nhiễm virus HPV của người bệnh với niêm mạc hoặc da bị trầy xước của người lành.
Virus HPV sẽ xâm nhập qua các tổn thương dù là rất nhỏ trên da và niêm mạc. Các hình thức quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và miệng đều tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm cực kỳ cao. Virus có thể lây từ cơ quan sinh dục sang miệng, họng hoặc ngược lại, tùy thuộc vào hình thức tiếp xúc.
Sử dụng bao cao su là biện pháp hiệu quả để giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bao gồm cả sùi mào gà. Nhưng không thể loại bỏ 100% nguy cơ lây nhiễm, virus HPV có thể tồn tại ở những vùng da xung quanh bộ phận sinh dục mà bao cao su không che phủ như vùng bẹn, bìu, hậu môn hoặc âm hộ. Do đó, dù có sử dụng bao cao su, lây nhiễm sùi mào gà vẫn có thể xảy ra qua tiếp xúc da kề da ở những khu vực không được bảo vệ. (2)
Xem thêm: Đeo bao cao su có bị sùi mào gà không?
Tiếp xúc gián tiếp với vật dụng chứa virus có nguy cơ lây nhiễm thấp hơn so với quan hệ tình dục, nhưng không phải không thể xảy ra. Virus HPV có thể tồn tại ngoài cơ thể trong một thời gian ngắn, đặc biệt là trên các bề mặt ẩm ướt, dính dịch tiết của người bệnh như đồ lót, khăn tắm, dao cạo râu, bàn chải đánh răng,…
Tuy nhiên, con đường lây nhiễm này chỉ xảy ra khi vật dụng chứa lượng virus HPV đủ lớn và người lành có vết thương hở hoặc vùng da bị trầy xước tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết chứa virus. Do điều kiện này khó xảy ra đồng thời, nên tỷ lệ lây nhiễm gián tiếp thường không cao.
Virus HPV có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường, khi thai nhi tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc âm đạo của người mẹ có chứa các nốt sùi. Mặc dù tỷ lệ không cao, trẻ sơ sinh có thể mắc u nhú thanh quản, tình trạng mọc u sùi trong thanh quản gây khàn tiếng, khó thở cần phẫu thuật. Để giảm nguy cơ lây truyền cho trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai bị sùi mào gà cần được thăm khám sớm và theo dõi sát sao. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định sinh mổ nếu nốt sùi phát triển lớn hoặc che lấp đường sinh dục.
Xem thêm: Bị sùi mào gà khi mang thai ảnh hưởng đến thai nhi như thế nào?
Đây là con đường lây truyền không thông qua quan hệ tình dục. Virus HPV trong dịch tiết hoặc nốt sùi có thể xâm nhập vào cơ thể qua vết trầy xước, tổn thương da, vi chấn thương. Điều này xảy ra khi người chăm sóc bệnh nhân (mẹ chăm sóc con hoặc người nhà hỗ trợ vệ sinh) tiếp xúc trực tiếp với vùng tổn thương có virus mà không có biện pháp bảo vệ như đeo găng tay, sau đó chạm vào vùng da bị trầy xước của bản thân.
Là người bệnh tự làm virus lây lan từ vùng bị bệnh sang các vùng khác trên chính cơ thể mình. Cơ chế này xảy ra khi người bệnh vô tình gãi, cào hoặc làm trầy xước nốt sùi, sau đó chạm tay lên vùng da lành khác. Virus HPV dính trên tay sẽ theo đó xâm nhập vào các vết xước nhỏ ở vùng da khác, tạo thêm nốt sùi mới, khiến bệnh lan rộng và tăng mức độ nghiêm trọng.
Con đường lây nhiễm này hiếm gặp nhưng người bệnh cần phải thận trọng. Sùi mào gà vẫn có thể lây nhiễm trong môi trường y tế nếu dụng cụ khám phụ khoa, nam khoa hoặc dụng cụ làm thủ thuật không được tiệt trùng đúng chuẩn. Virus HPV có thể tồn tại trên bề mặt dụng cụ và truyền sang người khác khi tiếp xúc với niêm mạc hoặc vết thương hở. Do đó, người bệnh nên chọn khám tại các cơ sở y tế uy tín, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô khuẩn để phòng ngừa lây nhiễm.
Dưới đây là những lầm tưởng thường gặp về con đường lây nhiễm sùi mào gà, bạn có thể tham khảo:
Virus HPV không lây qua đường tiêu hóa và cũng không thể truyền bệnh khi dùng chung bát đũa, muỗng, ly uống nước hay thức ăn. Virus chỉ lây khi tiếp xúc với niêm mạc hoặc vùng da bị tổn thương, không thể sống sót trong môi trường nước bọt hoặc dịch tiêu hóa. Vì vậy, ăn uống chung hoàn toàn không phải là con đường lây nhiễm sùi mào gà.
Xem thêm: Thắc mắc: Sùi mào gà có lây qua nước bọt không?
Nguy cơ lây nhiễm sùi mào gà ở hồ bơi công cộng cực kỳ thấp, gần như không thể. Nước hồ bơi được xử lý bằng clo và các hóa chất khử khuẩn, khiến virus HPV không thể tồn tại hoặc có khả năng lây nhiễm.
Xem thêm: Giặt đồ chung có bị lây sùi mào gà không? Bác sĩ giải đáp
Hôn môi thông thường có nguy cơ lây nhiễm rất thấp vì HPV không dễ lây qua nước bọt. Tuy nhiên, nguy cơ có thể tăng lên nếu quan hệ tình dục bằng miệng hoặc khi cả hai người đều có vết xước, viêm loét hoặc chảy máu trong khoang miệng, tạo điều kiện cho virus xâm nhập. Dù vậy, đây vẫn không phải là con đường lây nhiễm phổ biến.
Bất kỳ ai đã từng quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm HPV, ngay cả khi chỉ quan hệ với một bạn tình duy nhất. Điều này xảy ra khi bạn tình đã mang virus từ trước nhưng không có triệu chứng. Việc có nhiều bạn tình chỉ tăng nguy cơ phơi nhiễm, chứ không phải là yếu tố quyết định con đường gây bệnh.
Sùi mào gà lây qua đường nào? Tóm lại, bệnh sùi mào gà chủ yếu lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn (âm đạo, hậu môn, miệng) và tiếp xúc trực tiếp với vùng da – niêm mạc nhiễm virus. Các con đường lây nhiễm gián tiếp qua vật dụng cá nhân, từ mẹ sang con hoặc tự lây nhiễm tuy có tồn tại nhưng tỷ lệ thấp hơn. Do đó, việc chủ động tiêm vắc xin, quan hệ tình dục an toàn và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp hạn chế lây nhiễm, giảm thiểu biến chứng nguy hiểm.
