Xét nghiệm HPV âm tính có bị sùi mào gà không?

Nhiều trường hợp người bệnh xuất hiện tổn thương sùi điển hình ở vùng sinh dục nhưng kết quả xét nghiệm HPV lại âm tính. Điều này khiến nhiều người băn khoăn liệu “HPV âm tính có bị sùi mào gà không?”, nguyên nhân nào dẫn đến sự khác biệt giữa kết quả xét nghiệm và biểu hiện lâm sàng. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề này qua bài viết sau. 

Xét nghiệm HPV âm tính có bị sùi mào gà không?

Kết quả xét nghiệm HPV âm tính không đồng nghĩa với việc loại trừ hoàn toàn nguy cơ mắc sùi mào gà. Nguyên nhân do hầu hết các xét nghiệm HPV hiện nay chủ yếu phát hiện những chủng HPV nguy cơ cao liên quan đến ung thư cổ tử cung, điển hình như HPV 16 và 18, trong khi các chủng HPV nguy cơ thấp thường gây sùi mào gà như HPV 6 và 11, không phải lúc nào cũng được kiểm tra. (1)

Ngoài ra, kết quả âm tính cũng có thể xảy ra khi tải lượng virus trong mẫu quá thấp, mẫu không được lấy đúng vị trí, hoặc cơ thể đã tạm thời kiểm soát virus khiến xét nghiệm không phát hiện được, dẫn đến âm tính giả.

Về mặt lâm sàng, việc chẩn đoán sùi mào gà thường dựa vào quan sát tổn thương trên da và niêm mạc sinh dục hơn là xét nghiệm HPV. Vì vậy, nếu có dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ vẫn có thể chỉ định điều trị hoặc thực hiện thêm các thủ thuật cần thiết, ngay cả khi kết quả xét nghiệm HPV âm tính. 

Trường hợp nào người bị sùi mào gà nhưng xét nghiệm HPV âm tính?

Thực tế, tình huống này vẫn có thể xảy ra trong một số trường hợp nhất định. Kết quả xét nghiệm âm tính dù có tổn thương sùi thường liên quan đến những yếu tố sau: 

• Khả năng miễn dịch của cơ thể tự loại bỏ virus: Một số trường hợp, sau khi nhiễm HPV, hệ miễn dịch có thể ức chế hoặc loại bỏ virus đến mức tải lượng trong mô trở nên rất thấp hoặc không phát hiện được. Khi đó, xét nghiệm không phát hiện được HPV, mặc dù ở những vị trí khác hoặc trước đó người bệnh đã có tổn thương sùi. (2)
• Lượng virus thấp tại thời điểm xét nghiệm: Khi lượng virus HPV trong mô quá thấp, xét nghiệm có thể không đủ nhạy để phát hiện. Điều này thường gặp ở giai đoạn cơ thể đang dần tự kiểm soát nhiễm trùng hoặc khi vùng tổn thương chỉ chứa rất ít tế bào nhiễm virus. Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy khả năng phát hiện HPV khác nhau tùy theo loại mẫu xét nghiệm: mẫu nước tiểu, mẫu âm đạo hay mẫu cổ tử cung có tỷ lệ dương tính không giống nhau. Nếu số lượng virus nằm dưới ngưỡng phát hiện của xét nghiệm, kết quả có thể cho âm tính, ngay cả khi người bệnh thực sự có sùi mào gà. 
• Lỗi kỹ thuật: Xét nghiệm HPV thường được thực hiện bằng cách lấy mẫu ở cổ tử cung để sàng lọc ung thư. Nếu sùi xuất hiện ở dương vật, âm hộ hay hậu môn thì virus ở những vị trí này có thể không được phát hiện. Ngoài ra, sai sót trong khâu lấy, bảo quản hoặc xử lý mẫu cũng có thể làm kết quả bị sai lệch.
• Độ nhạy của thiết bị xét nghiệm còn hạn chế: Không phải xét nghiệm HPV nào cũng phát hiện được mọi chủng virus. Nhiều xét nghiệm chỉ nhắm vào các chủng nguy cơ cao gây ung thư, trong khi sùi mào gà thường do các chủng nguy cơ thấp như HPV 6 hoặc 11. Vì vậy, người bệnh có thể vẫn bị sùi dù kết quả test là âm tính.
• Chủng virus HPV khác, ít gặp: Ngoài HPV 6 và 11, một số chủng ít gặp khác cũng có thể gây sùi mào gà. Nếu những chủng này không được bao gồm trong panel xét nghiệm, kết quả sẽ không phát hiện được. (3)

Điều cần làm khi bị sùi mào gà nhưng kết quả xét nghiệm HPV âm tính

Khi xuất hiện các dấu hiệu lâm sàng gợi ý sùi mào gà nhưng kết quả xét nghiệm HPV lại âm tính, người bệnh không nên hoang mang hoặc chủ quan bỏ qua. Thay vào đó, cần tiếp cận vấn đề một cách thận trọng và có cơ sở khoa học để bảo đảm an toàn cho sức khỏe.

• Xác nhận lại kết quả xét nghiệm với bác sĩ: Nếu có tổn thương bên ngoài nhưng test HPV âm tính, bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ. Bác sĩ sẽ xem xét lại xét nghiệm đã làm, ví dụ test phát hiện HPV nguy cơ cao hay xét nghiệm genotyping; vị trí, thời điểm lấy mẫu, cũng như tiền sử tiêm vắc-xin HPV. Trong nhiều trường hợp, người bệnh chỉ cần thăm khám lâm sàng cũng đủ để chẩn đoán và quyết định điều trị. 
• Xét nghiệm bổ sung với các chủng virus HPV khác: Nếu xét nghiệm ban đầu chỉ tìm HPV nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm khác bao gồm cả chủng nguy cơ thấp như HPV 6 và 11, hoặc lấy mẫu trực tiếp từ tổn thương để làm PCR/typ. Một số phòng xét nghiệm lớn có dịch vụ genotyping mở rộng, giúp phát hiện thêm các chủng gây sùi mào gà.
• Chăm sóc, theo dõi sức khỏe định kỳ, tái khám: Điều trị sùi mào gà tùy thuộc vào vị trí, kích thước và mong muốn của người bệnh, có thể gồm dùng thuốc bôi, áp lạnh, laser hoặc thủ thuật loại bỏ tại chỗ. Sau điều trị, người bệnh cần tái khám để theo dõi tái phát. Đặc biệt, phụ nữ nên tiếp tục tầm soát ung thư cổ tử cung (Pap smear hoặc HPV test) theo chỉ định.
• Tham khảo, lựa chọn cơ sở y tế uy tín: Người bệnh nên tìm đến các cơ sở y tế có chuyên khoa điều trị bệnh lây truyền qua đường tình dục và phòng xét nghiệm đạt chuẩn. Các bệnh viện lớn hoặc trung tâm chuyên khoa thường có đầy đủ dịch vụ như genotyping, colposcopy (soi cổ tử cung), giúp việc chẩn đoán và quản lý bệnh chính xác, toàn diện hơn. (4)

Kết quả xét nghiệm HPV âm tính có bị sùi mào gà không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Thông thường, các xét nghiệm chỉ tìm các chủng nguy cơ cao mà bỏ sót những chủng virus nguy cơ thấp cũng có thể gây ra sùi mào gà. Do đó, nếu có tổn thương nghi ngờ, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.