Mãn kinh là giai đoạn ngừng kinh sau 12 tháng liên tiếp của người phụ nữ. Tuy nhiên không ít phụ nữ lo lắng khi mãn kinh xong có kinh lại có phải là dấu hiệu bất thường liên quan đến những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hay không. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu hiện tượng mãn kinh xong có kinh lại là gì và khi nào cần gặp bác sĩ trong bài viết sau đây.
Mãn kinh được xác định chính thức khi phụ nữ không có kinh nguyệt liên tiếp 12 tháng mà không có nguyên nhân sinh lý hoặc bệnh lý rõ ràng nào cũng như không có can thiệp y tế. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mãn kinh tự nhiên được đánh dấu bằng việc chấm dứt kinh nguyện hàng tháng do mất chức năng nang trứng của buồng trứng. Độ tuổi mãn kinh của phụ nữ trên thế giới là từ 50 – 55, trung bình là 52. Độ tuổi mãn kinh của phụ nữ Việt Nam khoảng từ 49 – 51 tuổi. (1)
Mãn kinh rồi lại có kinh là một nhận định không chính xác. Bởi vì đã mãn kinh thì buồng trứng không còn hoạt động và sẽ không thể xảy ra kinh nguyệt được nữa.
Mãn kinh rồi có kinh lại có thể là do chưa mãn kinh mà chỉ bị gián đoạn kinh nguyệt tạm thời (trường hợp thứ nhất). Hoặc đã mãn kinh sau đó bị xuất huyết âm đạo và máu âm đạo này không phải là kinh nguyệt (trường hợp thứ hai).
Trường hợp thứ hai được gọi là chảy máu hậu mãn kinh và đây không phải là hiện tượng bình thường. Nguyên nhân của tình trạng này có thể nghiêm trọng, chẳng hạn như mắc ung thư nội mạc tử cung. Nhìn chung việc phát hiện sớm và đánh giá kịp thời rất quan trọng để có thể điều trị hiệu quả các tình trạng gây chảy máu sau mãn kinh, bao gồm cả ung thư. (2)
Tình trạng chảy máu sau mãn kinh mà bạn lầm tưởng là mãn kinh rồi có lại có thể xuất phát từ các nguyên nhân như sau:
Trong liệu pháp hormone thay thế dạng tuần tự, thuốc progestogen được dùng trong một phần của chu kỳ. Khi ngừng dùng thuốc progestogen, nội mạc tử cung bong ra và gây chảy máu giống kinh nguyệt, thường kéo dài 3 – 7 ngày. Việc sử dụng liệu pháp này có thể gây tăng sinh nội mạc tử cung (endometrial hyperplasia) dẫn đến chảy máu bất thường.
Tình trạng teo âm đạo có thể gây chảy máu ở thời kỳ mãn kinh. Nguyên nhân là do thiếu estrogen đến âm đạo và niêm mạc tử cung khiến các vùng này trở nên mỏng và dễ chảy máu. Đặc biệt là sau chấn thương tại chỗ hoặc quan hệ tình dục.
Polyp cổ tử cung hoặc nội mạc tử cung là những u lành tính thường gây chảy máu hậu mãn kinh. U xơ tử cung cũng là dạng u lành tính ở cơ tử cung thường sẽ teo nhỏ khi buồng trứng ngừng sản xuất estrogen. Nhưng ở một số phụ nữ mãn kinh bị thừa cân hoặc béo phì estrogen vẫn được sản xuất từ các mô mỡ nên có thể kích thích u xơ tiếp tục phát triển và gây chảy máu. Một nghiên cứu trên 772 phụ nữ có u xơ tử cung cho thấy tỷ lệ polyp nội mạc tử cung xuất hiện cùng với u xơ tử cung là khoảng 20.1%.
Ở phụ nữ sau mãn kinh, lớp nội mạc tử cung thường đã mỏng. Khi dùng các thuốc chống đông như rivaroxaban hoặc warfarin, khả năng đông máu bị giảm khiến niêm mạc tử cung hoặc mô âm đạo yếu dễ bị rỉ máu. Ngoài ra các sản phẩm bổ sung có chứa phytoestrogen như chiết xuất hoa bia, isoflavone từ đậu nành hoặc cỏ ba lá đỏ có thể gắn vào thụ thể estrogen và kích thích tăng sinh nội mạc từ đó gây ra chảy máu âm đạo ở phụ nữ đã mãn kinh.
Tăng sản nội mạc tử cung là tình trạng dày lên bất thường của niêm mạc tử cung. Nguyên nhân có thể đến từ liệu pháp thay thế hormone, mức estrogen cao hoặc thừa cân. Khi niêm mạc tử cung dày lên các tuyến nội mạc phát triển quá mức và trở nên không ổn định sẽ dẫn đến chảy máu âm đạo bất thường, bao gồm chảy máu sau mãn kinh. Tình trạng này có thể dẫn đến ung thư tử cung nếu không được điều trị kịp thời.
Một trong những nguyên nhân nghiêm trọng và cần được phát hiện sớm khi phụ nữ nghĩ rằng mình bị mãn kinh xong có kinh lại là ung thư nội mạc tử cung hoặc ung thư cổ tử cung. Dấu hiệu của hai loại ung thư này sau mãn kinh phổ biến là chảy máu âm đạo bất thường. Chảy máu âm đạo do ung thư cổ tử cung thường xảy ra ở giai đoạn muộn khi khối u đã di căn.
Tình trạng chảy máu sau mãn kinh hay bị lầm tưởng là mãn kinh rồi có lại không phải lúc nào cũng nguy hiểm nhưng không nên chủ quan. Mặc dù phần lớn trường hợp xuất phát từ các nguyên nhân lành tính nhưng khoảng 10% – 15% liên quan đến ung thư nội mạc tử cung. Nếu ung thư nội mạc tử cung được phát hiện sớm phụ nữ có 95% cơ hội sống sót sau 5 năm. Ngược lại nếu chẩn đoán sau khi ung thư đã lan ra ngoài tử cung cơ hội sống sót sau 5 năm thấp hơn nhiều, chỉ khoảng 16 – 45%.
>>> Xem thêm: Mãn kinh có ảnh hưởng gì đến sức khỏe và tâm lý của phụ nữ không?
Những phụ nữ trung niên đến khám với mô tả mãn kinh rồi có lại, bác sĩ sẽ hỏi rất kỹ về thời gian mãn kinh, thói quen quan hệ tình dục, các triệu chứng gặp phải, bệnh sử cá nhân và gia đình, tình trạng sức khỏe. Các thông tin được hỏi kỹ nhất là thời điểm xuất hiện máu âm đạo là khi nào, cách lần cuối cùng có kinh nguyệt bao lâu; tần suất, lượng máu chảy nhiều hay ít và đã xảy ra bao lâu; có bị đau bụng, đau vùng chậu hoặc bất kỳ triệu chứng toàn thân nào hay không.
Sau đó bác sĩ sẽ khám phụ khoa. Một số xét nghiệm có thể được chỉ định để tìm kiếm các tổn thương ở tử cung, buồng trứng bao gồm.
Sau khi được chẩn đoán, chảy máu âm đạo sau mãn kinh sẽ được điều trị để tránh mất máu và kiểm soát bệnh trạng.
Bất kỳ loại chảy máu âm đạo nào xảy ra sau mãn kinh đều được coi là bất thường và cần được đánh giá y tế sớm; ngay cả chỉ xảy ra một lần, chỉ một lượng nhỏ máu, ra máu nhỏ giọt, dịch tiết màu hồng hoặc nâu.
Nhưng phụ nữ mãn kinh cần nhanh chóng đến bệnh viện nếu có các triệu chứng chảy máu như sau:
Tóm lại hiện tượng chảy máu âm đạo sau mãn kinh hay bị lầm tưởng là mãn kinh xong có kinh lại không nên chủ quan vì có xuất phát từ các nguyên nhân lành tính hoặc ác tính. Tốt nhất bạn nên đi khám sớm để biết rõ đó là gì, có cần phải nhập viện điều trị hay không. Sau mãn kinh cơ thể có nhiều thay đổi đột ngột, sức khỏe suy giảm, tốc độ lão hóa nhanh hơn, phụ nữ sẽ gặp phải nhiều triệu chứng khó chịu cả về thể chất lẫn tinh thần. Để giảm nhẹ hãy bổ sung tinh chất hỗ trợ sinh lý nữ Lepidium Meyenii và P. Leucotomos. Chúng đã được chứng minh cân bằng hormone estrogen, progesterone và testosterone giúp phụ nữ khỏe mạnh và tươi trẻ hơn.
