Tư vấn: Sùi mào gà âm đạo có gây đau đớn không?

Sùi mào gà âm đạo là tình trạng xuất hiện các nốt sùi nhỏ li ti hoặc dạng mảng tại vùng âm đạo do virus HPV gây ra. Bệnh thường tiến triển âm thầm, nhiều trường hợp không có biểu hiện rõ ràng cho đến khi tổn thương lan rộng hoặc vô tình được phát hiện trong một lần khám phụ khoa. Cùng ECO Pharma tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa sùi mào gà trong cổ tử cung ngay sau đây.

Sùi mào gà âm đạo là gì?

Sùi mào gà âm đạo là tình trạng xuất hiện các tổn thương dạng u nhú, mềm, ẩm, có màu hồng hoặc trắng, phát triển trên bề mặt âm đạo, âm hộ hoặc lan sâu vào cổ tử cung. Các tổn thương thường có kích thước nhỏ li ti, mọc đơn lẻ hoặc tạo thành cụm giống mào gà hoặc súp lơ.

Một số trường hợp sùi nằm sâu trong ống cổ tử cung nên người bệnh không cảm nhận được bất kỳ triệu chứng nào. Đây là lý do nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã lan rộng hoặc khi có dấu hiệu như chảy máu âm đạo bất thường, khí hư hôi, đau khi quan hệ.

Sùi mào gà âm đạo không phải ung thư, nhưng nếu đồng nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao (như 16, 18), người bệnh có thể tăng nguy cơ tiến triển thành tổn thương tiền ung thư cổ tử cung. Do đó, nhận biết sớm, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời giúp hạn chế biến chứng, ngăn bệnh lây lan cho bạn tình.

Nguyên nhân gây bệnh sùi mào gà ở âm đạo

Sùi mào gà ở âm đạo hình thành khi virus HPV xâm nhập vào niêm mạc âm đạo hoặc cổ tử cung, sau đó nhân lên và tạo ra các tổn thương dạng sùi đặc trưng.

1. Tác nhân chính: virus HPV

Virus Human Papillomavirus (HPV) là nguyên nhân trực tiếp gây sùi mào gà ở âm đạo, đặc biệt là các type 6 và 11 – những chủng nguy cơ thấp nhưng dễ gây u nhú ở cơ quan sinh dục. Virus xâm nhập qua các vi tổn thương ở âm đạo hoặc cổ tử cung, bám vào tế bào biểu mô và nhân lên, hình thành các tổn thương dạng sùi.

2. Các con đường lây nhiễm

Virus HPV có khả năng lây lan nhanh chóng qua tiếp xúc da kề da, đặc biệt ở vùng sinh dục.

• Quan hệ tình dục không an toàn: Đây là con đường lây nhiễm chủ yếu và phổ biến nhất. Việc quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng không sử dụng các biện pháp bảo vệ như bao cao su là yếu tố nguy cơ hàng đầu, ngay cả khi người mang virus không có triệu chứng sùi mào gà rõ ràng.
• Lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh thường: Nếu người mẹ bị sùi mào gà âm đạo hoặc ở đường sinh dục trong thời kỳ mang thai, virus có thể lây sang trẻ sơ sinh khi đi qua ống sinh. Điều này có thể gây u nhú đường hô hấp ở trẻ, một tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng.
• Có tiền sử mắc các bệnh STDs khác: Những phụ nữ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) khác như lậu, giang mai, HIV,… có thể làm tổn thương niêm mạc, tạo điều kiện thuận lợi cho virus HPV xâm nhập và phát triển, tăng nguy cơ bị sùi mào gà.
• Tiếp xúc gián tiếp với dịch tiết chứa virus (tỷ lệ thấp nhưng vẫn có thể xảy ra): Mặc dù hiếm gặp, virus vẫn có thể tồn tại trong môi trường ẩm ướt như khăn tắm, quần lót hoặc dụng cụ y tế không được tiệt trùng đúng cách. Tuy nhiên, con đường lây nhiễm này không phổ biến.

Xem thêm: Thường vị trí sùi mào gà mọc ở đâu trên cơ thể?

Biểu hiện của sùi mào gà âm đạo

Sùi mào gà âm đạo thường tiến triển âm thầm, đặc biệt khi tổn thương nằm sâu bên trong ống âm đạo hoặc cổ tử cung. Phần lớn phụ nữ không cảm nhận được bất kỳ dấu hiệu nào trong giai đoạn đầu và chỉ phát hiện bệnh khi đi khám phụ khoa định kỳ. Các dấu hiệu có thể xuất hiện khi bệnh tiến triển:

• Khí hư ra nhiều, đặc quánh, kèm theo mùi hôi khó chịu.
• Chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt sau quan hệ hoặc giữa chu kỳ kinh nguyệt.
• Cảm giác đau nhẹ, châm chích hoặc ngứa rát vùng kín kéo dài.
• Cảm giác vướng cộm bên trong âm đạo hoặc cổ tử cung (ít gặp, thường khi tổn thương lớn). (1)

Sùi mào gà ở âm đạo gây biến chứng nguy hiểm không?

Sùi mào gà ở âm đạo nhìn chung không đe dọa tính mạng, nhưng bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Các nốt sùi nằm sâu trong âm đạo hoặc cổ tử cung dễ bị bỏ qua, khiến virus tiếp tục phát triển, lan rộng và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của phụ nữ.

• Nguy cơ ung thư cổ tử cung: Nếu tổn thương sùi mào gà ở cổ tử cung do các chủng HPV nguy cơ cao (HPV 16, 18) gây ra, các tế bào tại cổ tử cung có thể dần dần biến đổi thành tế bào loạn sản (tiền ung thư) và cuối cùng là ung thư cổ tử cung.
• Ảnh hưởng tâm lý và đời sống tình dục: Sự lo lắng về bệnh tật, cảm giác mặc cảm và sự thay đổi trong quan hệ tình dục (đau rát, chảy máu) gây căng thẳng tâm lý, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đời sống và hạnh phúc cá nhân.
• Nguy cơ bội nhiễm và viêm nhiễm phụ khoa: Tổn thương sùi tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, nấm hoặc trùng roi phát triển, gây bội nhiễm và các bệnh phụ khoa khác, làm tình trạng khí hư có mùi hôi trở nên nghiêm trọng.
• Rủi ro cho phụ nữ mang thai: Phụ nữ mang thai mắc sùi mào gà có nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc khó sinh do các nốt sùi lớn cản trở đường sinh. Virus HPV cũng có thể lây cho trẻ sơ sinh trong quá trình chuyển dạ, gây u nhú thanh quản – một biến chứng nghiêm trọng cần phòng ngừa. (2)

Tổng hợp các phương pháp khám và chữa bệnh sùi mào gà âm đạo hiện nay

Phát hiện và điều trị sùi mào gà âm đạo kịp thời giúp ngăn ngừa biến chứng, bảo vệ sức khỏe sinh sản và giảm nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình.

1. Chẩn đoán tại cơ sở y tế

Chẩn đoán sùi mào gà âm đạo cần kết hợp quan sát lâm sàng và xét nghiệm chuyên sâu để xác định chính xác vị trí, mức độ tổn thương:

• Khám lâm sàng: Quan sát tổn thương bằng mắt thường và sử dụng mỏ vịt để kiểm tra âm đạo, cổ tử cung.
• Xét nghiệm Pap (Phết tế bào cổ tử cung): Phát hiện các tế bào bất thường, giúp tầm soát tổn thương tiền ung thư.
• Soi cổ tử cung: Dùng thiết bị chuyên dụng để quan sát chi tiết bề mặt cổ tử cung và phát hiện các nốt sùi nhỏ.
• Sinh thiết: Lấy mẫu mô từ tổn thương để xét nghiệm, khẳng định chẩn đoán và xác định mức độ tổn thương.
• Xét nghiệm HPV DNA: Xác định sự hiện diện và phân loại virus HPV, đánh giá nguy cơ tiến triển thành ung thư.

2. Các phương pháp điều trị hiệu quả

Tùy vào kích thước, vị trí và mức độ lan rộng của tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp nhằm loại bỏ nốt sùi, giảm nguy cơ tái phát.

• Áp lạnh bằng nitơ lỏng: Sử dụng nitơ lỏng có nhiệt độ cực thấp để đóng băng và phá hủy mô sùi. Phương pháp này thường được áp dụng cho các nốt sùi nhỏ, vị trí dễ tiếp cận. Ưu điểm là ít đau, ít gây chảy máu và hồi phục nhanh. Tuy nhiên, có thể cần lặp lại nhiều lần nếu tổn thương lan rộng.
• Đốt điện: Dùng dòng điện cao tần để đốt cháy và loại bỏ mô sùi. Hiệu quả nhanh nhưng dễ gây tổn thương mô lành xung quanh và có thể để lại sẹo.
• Laser CO2: Tia laser được sử dụng để làm bay hơi mô sùi một cách chính xác. Đây là phương pháp hiệu quả cao, ít gây tổn thương mô lành hơn đốt điện, phù hợp cho các nốt sùi lan rộng hoặc ở vị trí sâu như sùi mào gà ở âm đạo. Nhưng chi phí cao hơn so với các phương pháp truyền thống.
• Cắt đốt bằng sóng cao tần LEEP/Dao LEEP: Phương pháp này thường được ưu tiên khi sùi mào gà cổ tử cung đi kèm với các tổn thương tiền ung thư (loạn sản). LEEP sử dụng vòng dây điện nhỏ để cắt bỏ lớp mô bị tổn thương chính xác, vừa loại bỏ sùi vừa lấy mẫu mô để xét nghiệm giải phẫu bệnh.

Cách phòng ngừa sùi mào gà ở âm đạo và nguy cơ tái phát

Để phòng ngừa sùi mào gà ở âm đạo và hạn chế nguy cơ tái phát sau điều trị, người bệnh có thể áp dụng các cách sau (2):

• Tiêm vắc xin HPV: Đây là biện pháp phòng ngừa tiên tiến và hiệu quả nhất hiện nay, giúp bảo vệ cơ thể khỏi các chủng HPV. Phụ nữ nên tiêm vắc xin theo khuyến cáo của Bộ Y tế, tốt nhất là trước khi có hoạt động tình dục.
• Sử dụng bao cao su khi quan hệ: Dù bao cao su không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm, nhưng đây vẫn là biện pháp giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm virus và các bệnh STDs khác.
• Duy trì mối quan hệ chung thủy một vợ một chồng: Hạn chế số lượng bạn tình và duy trì quan hệ an toàn, chung thủy giúp giảm nguy cơ phơi nhiễm với HPV hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
• Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần để tầm soát: Đối với phụ nữ, khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương sùi mào gà ở âm đạo và cổ tử cung ngay từ giai đoạn không có triệu chứng.
• Nâng cao hệ miễn dịch (ăn uống, sinh hoạt lành mạnh): Hệ miễn dịch khỏe mạnh giúp cơ thể kiểm soát virus HPV hiệu quả, giảm nguy cơ tiến triển và tái phát. Chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngủ đủ giấc, hạn chế stress và tập luyện đều đặn đều góp phần tăng cường sức đề kháng.

Sùi mào gà âm đạo thường tiến triển âm thầm nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm như chảy máu âm đạo, viêm nhiễm tái phát và tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung. Để phòng ngừa và giảm nguy cơ tái phát, phụ nữ nên tiêm vắc xin HPV, sử dụng bao cao su khi quan hệ, duy trì mối quan hệ chung thủy một vợ một chồng, nâng cao hệ miễn dịch và thực hiện khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần. Các biện pháp này giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm và nâng cao chất lượng cuộc sống.