Bị sùi mào gà khi mang thai khiến chị em không khỏi lo lắng, bởi bệnh lý này có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình chuyển dạ. Vậy, mẹ bầu bị sùi mào gà ảnh hưởng đến thai nhi như thế nào? Có phòng tránh được không? Tất cả sẽ được ECO Pharma giải đáp trong bài viết dưới đây.
Sùi mào gà khi mang thai hiếm khi gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi nhưng vẫn có nguy cơ lây truyền trong quá trình sinh thường. Theo nghiên cứu đăng trên JAMA Pediatrics, HPV được phát hiện ở khoảng 40% phụ nữ mang thai, song chỉ 7% trẻ sơ sinh có HPV khi sinh và đa phần tự khỏi sau 6 tháng. (1)
Virus HPV rất khó đi qua nhau thai, nên thai nhi hầu như an toàn khi còn trong bụng mẹ. Tuy nhiên, nếu mẹ sinh thường và có tổn thương sùi ở vùng kín, virus có thể lây cho bé khi sinh, dẫn đến nhiễm tạm thời ở da, miệng hoặc họng.
Trong những trường hợp rất hiếm, HPV có thể gây u nhú thanh quản, đây là khối u lành tính ở thanh quản khiến trẻ khàn tiếng hoặc khó thở, thường liên quan đến HPV tuýp 6 và 11. Ngoài nguy cơ cho bé, bệnh còn khiến mẹ ngứa rát, chảy máu nhẹ hoặc viêm nhiễm vùng kín. Nốt sùi lớn, có thể cản trở đường sinh hoặc gây chảy máu khi sinh, nên mẹ cần khám và điều trị theo hướng dẫn bác sĩ để bảo đảm an toàn cho cả mẹ và con.
Nguyên nhân sùi mào gà ở phụ nữ mang thai chủ yếu liên quan đến virus HPV. Thai kỳ không trực tiếp gây ra bệnh, nhưng là giai đoạn khiến virus hoạt động mạnh, tăng nguy cơ lây nhiễm. Nhiều phụ nữ nhiễm HPV từ trước nhưng virus ở trạng thái “ngủ yên”, chưa gây triệu chứng. Khi mang thai, nội tiết tố tăng cao và hệ miễn dịch suy giảm tự nhiên khiến virus tái hoạt động, nhân lên và xuất hiện các nốt sùi ở âm hộ, âm đạo, cổ tử cung hoặc quanh hậu môn.
Ngoài ra, một số mẹ bầu có thể bị nhiễm HPV trong thai kỳ nếu quan hệ tình dục không an toàn với bạn tình đang mang virus. Đặc biệt, HPV vẫn có thể lây qua tiếp xúc da – niêm mạc, ngay cả khi dùng bao cao su, do virus tồn tại ở vùng da xung quanh cơ quan sinh dục.
Mẹ bầu mắc sùi mào gà sinh con bằng phương pháp nào sẽ phụ thuộc vào vị trí, kích thước và mức độ lan rộng của tổn thương, nhằm đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé, đồng thời giảm nguy cơ lây truyền HPV trong khi sinh.
Mẹ bầu bị sùi mào gà có thể sinh thường nếu tổn thương nhỏ, không nằm trên đường sinh và không có nguy cơ chảy máu hoặc lây truyền cho bé. Bác sĩ sẽ đánh giá kỹ vị trí, kích thước và mức độ lan rộng của nốt sùi trước khi quyết định. Với các trường hợp nhẹ, sinh thường vẫn an toàn, đặc biệt nếu tổn thương được xử lý trước sinh bằng phương pháp an toàn như chấm TCA hoặc áp lạnh. Điều quan trọng là mẹ cần tái khám thường xuyên trong 3 tháng cuối thai kỳ để bác sĩ đánh giá lại tổn thương.
Bác sĩ sẽ chỉ định sinh mổ khi tổn thương sùi mào gà phát triển lớn, che phủ đường sinh hoặc có nguy cơ chảy máu nặng trong lúc sinh. Mổ chủ động giúp tránh lây truyền HPV cho bé và đảm bảo an toàn cho cả mẹ và con. Ngoài ra, đối với các mẹ có tiền sử sinh non hoặc nhiễm trùng vùng kín nặng do sùi, bác sĩ có thể cân nhắc mổ để hạn chế biến chứng. (2)
Mục tiêu điều trị sùi mào gà khi mang thai không phải là tiêu diệt hoàn toàn virus HPV mà là loại bỏ tổn thương gây khó chịu, hạn chế lây lan và đảm bảo an toàn cho quá trình sinh nở. Hướng điều trị cần tuân thủ nguyên tắc an toàn tuyệt đối cho thai nhi và được bác sĩ chuyên khoa chỉ định, người bệnh không tự ý áp dụng các biện pháp dân gian hoặc thuốc bôi chưa được kiểm chứng.
Dưới đây là các phương pháp thường được áp dụng:
Các biện pháp điều trị tại chỗ an toàn gồm chấm axit trichloroacetic (TCA) nồng độ phù hợp hoặc liệu pháp áp lạnh bằng nitơ lỏng để loại bỏ các mụn sùi nhỏ. Đây là hai phương pháp được đánh giá an toàn cho thai phụ vì không gây hấp thu toàn thân và ít ảnh hưởng đến thai nhi. Bác sĩ sẽ thực hiện thủ thuật nhẹ nhàng, nhiều lần nếu cần để kiểm soát tổn thương.
Trong trường hợp nốt sùi phát triển nhanh hoặc lan rộng, bác sĩ có thể cân nhắc đốt laser CO₂, đốt điện sùi mào gà hoặc phẫu thuật cắt bỏ. Tuy nhiên, những can thiệp này thường được tiến hành ở tam cá nguyệt thứ hai (khoảng tháng 4 – 6), khi thai nhi đã ổn định và nguy cơ sảy thai thấp. Nếu tổn thương không quá nghiêm trọng, bác sĩ có thể trì hoãn đến sau sinh để đảm bảo an toàn tối đa.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không được sử dụng các loại thuốc bôi như Podophyllin, Podofilox, Imiquimod hoặc các thuốc kháng virus đường toàn thân, vì có thể gây độc cho thai nhi. Bên cạnh đó, các mẹo dân gian như bôi tỏi, giấm táo hay lá trầu không có bằng chứng khoa học, thậm chí có thể gây bỏng niêm mạc.
Trong quá trình mang thai và điều trị sùi mào gà, mẹ bầu thường có các thắc mắc liên quan đến ảnh hưởng của bệnh với thai nhi, thời điểm điều trị sau sinh hay nguy cơ tái phát. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp nhất đã được giải đáp giúp mẹ hiểu rõ và yên tâm hơn trong thai kỳ.
Hiện tại chưa có bằng chứng khoa học cho thấy HPV trực tiếp gây sảy thai hay sinh non. Tuy nhiên, các biến chứng đi kèm như nhiễm trùng vùng kín, viêm cổ tử cung, hoặc chảy máu có thể làm tăng nguy cơ. Ngoài ra, tâm lý lo lắng, mất ngủ hoặc đau đớn do tổn thương cũng ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ. Vì vậy, việc theo dõi định kỳ và giữ tinh thần ổn định đóng vai trò quan trọng.
Thời điểm thích hợp để điều trị sùi mào gà là sau sinh 6 – 8 tuần, khi cơ thể đã ổn định. Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định đốt laser hoặc dùng thuốc đặc hiệu để loại bỏ hoàn toàn. Quan trọng là chị em cần tái khám đúng hẹn và điều trị cho cả bạn tình, tránh tái nhiễm chéo.
Bị sùi mào gà khi mang thai có thể ảnh hưởng đến thai nhi nếu không được kiểm soát tốt. Virus HPV hiếm khi lây qua nhau thai nhưng có thể lây sang trẻ trong quá trình sinh thường, gây mụn cóc hô hấp hoặc tổn thương niêm mạc miệng, họng. Ngoài ra, các tổn thương lớn ở vùng kín có thể cản trở đường sinh, làm tăng nguy cơ sinh khó hoặc phải mổ lấy thai. Tuy nhiên, sùi mào gà ở phụ nữ có thai không hiếm gặp và nếu được theo dõi, điều trị đúng cách, mẹ bầu vẫn có thể sinh con khỏe mạnh, an toàn. Nếu nghi ngờ mắc bệnh, mẹ bầu nên đi khám để được chẩn đoán, theo dõi sát và có hướng xử trí phù hợp, giúp bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé.
