Thuốc Imiquimod cream 5 bào chế dưới dạng kem bôi ngoài da, chứa thành phần hoạt chất chính Imiquimod. Imiquimod 5 được bác sĩ kê đơn để điều trị mụn cóc sinh dục. Cùng ECO Pharma tìm hiểu cách dùng, liều dùng, lưu ý khi sử dụng và tác dụng phụ của thuốc Imiquimod 5% ngay sau đây.
Imiquimod cream 5 là thuốc kê đơn, thuộc danh mục thuốc điều hòa đáp ứng miễn dịch. Imiquimod 5 bào chế dưới dạng kem bôi ngoài da và chứa thành phần hoạt chất chính là Imiquimod có hàm lượng 5%. Kem bôi Imiquimod 5 được chỉ định sử dụng điều trị mụn cóc ở bên ngoài bộ phận sinh dục và quanh hậu môn.
Imiquimod cream 5% Glenmark được sản xuất bởi Công ty Glenmark Pharmaceuticals Ltd. – Ấn Độ, sản xuất tại Ấn Độ. Số đăng ký tại VN VN-19965-16. Mỗi hộp thuốc gồm 3 gói, mỗi gói dùng một lần.
| Dạng bào chế | Kem bôi ngoài da |
| Thuốc cần kê toa | Có |
| Nhà sản xuất | Glenmark Pharmaceuticals Ltd |
| Nước sản xuất | Ấn Độ |
| Xuất xứ thương hiệu | Ấn Độ |
| Hạn dùng | 24 tháng kể từ ngày sản xuất |
Thuốc Imiquimod 5% có tác dụng kích thích đáp ứng miễn dịch tự nhiên và miễn dịch thu được chống lại những tăng trưởng bất thường trên cơ thể. Imiquimod 5 được chỉ định điều trị cho người lớn bị mụn cóc ở bên ngoài bộ phận sinh dục và quanh hậu môn (do siêu vi papilloma người – HPV gây ra). (1)
Dược lực học
Cơ chế dược lực học chính xác của Imiquimod trong điều trị mụn cóc ngoài da do virus Papilloma ở người (HPV) chưa được giải thích hoàn toàn, nhưng được cho là liên quan đến khả năng điều chỉnh miễn dịch của thuốc.
Imiquimod hoạt động bằng cách kích thích sự hình thành RNA thông tin (mRNA) mã hóa cho các cytokine điều hòa miễn dịch, bao gồm Interferon alpha (INF-α) tại vị trí bôi thuốc. Đồng thời, Imiquimod giúp giảm đáng kể DNA của HPV và RNA của protein capsid (L1) của virus.
Mặc dù Imiquimod không thể hiện hoạt tính kháng virus trực tiếp in vitro, nhưng thuốc lại cho thấy tác dụng kháng virus và kháng khối u in vivo. Imiquimod kích thích sản xuất nhiều chất điều chỉnh miễn dịch khác nhau và có thể tăng cường hoạt động chống virus thông qua cơ chế phân hủy tế bào.
Thuốc là chất xúc tiến mạnh và tiềm năng tạo ra các chất trung gian quan trọng như INF-α, interleukin-1 alpha va beta (IL-1a & IL-1β), interleukin-6 (IL-6), interleukin-8 (IL-8), yếu tố hoại tử u alpha (TNF- α), yếu tố kích thích nhóm đại thực bào hạt (CM-CSEF), yếu tố kích thích nhóm tế bào hạt và protein-1 α đại thực bào gây viêm.
Dược động học
Sau khi bôi tại chỗ, chỉ có một lượng tối thiểu thuốc Imiquimod cream 5 được hấp thu vào toàn thân. Cụ thể, khi dùng một liều 5 mg Imiquimod được đánh dấu bằng chất phóng xạ dưới dạng kem bôi tại chỗ trên người lớn khỏe mạnh, chất phóng xạ không được phát hiện trong huyết tương (với giới hạn phát hiện dưới là 1 ng/ml). Quá trình thải trừ của thuốc được ghi nhận là không đáng kể, với ít hơn 0.9% chất đánh dấu được bài tiết qua nước tiểu và phân.
Kem bôi Imiquimod 5 là thuốc kê đơn, do đó người bệnh cần tuân thủ đúng liều lượng và cách dùng theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Liều dùng cho người lớn
Imiquimod Cream được đóng gói trong các gói nhỏ, mỗi gói chứa lượng kem đủ để bao phủ diện tích mụn cóc lên đến 20cm2. Thuốc nên được bôi trước khi đi ngủ và lưu giữ trên da trong khoảng 6 – 10 giờ.
Sau thời gian điều trị, cần rửa sạch kem bằng xà phòng nhẹ và nước. Tần suất bôi là 3 lần mỗi tuần cho đến khi các mụn cóc sinh dục và quanh hậu môn biến mất hoàn toàn, hoặc tối đa là 16 tuần. Không được vượt quá liều, tần suất và thời gian điều trị đã khuyến cáo để tránh các phản ứng tại chỗ bất lợi như ban đỏ, trầy/tróc da, phù nề.
Cần tránh sử dụng lượng kem quá thừa. Nếu người bệnh gặp khó chịu hoặc có các phản ứng phụ nghiêm trọng, điều trị cục bộ bằng Imiquimod cần tạm dừng. Sau khi các phản ứng này thuyên giảm, có thể tiếp tục điều trị.
Liều dùng cho trẻ em
Độ an toàn và hiệu quả của Imiquimod cream đối với trẻ em dưới 12 tuổi chưa được thiết lập.
Lưu ý chung: Liều dùng trên chỉ mang tính chất tham khảo. Liều dùng cụ thể phải tuân theo chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên viên y tế dựa trên thể trạng và mức độ tiến triển của bệnh.
Imiquimod cream 5% là thuốc chỉ dùng để bôi ngoài da. Người bệnh cần được bác sĩ hướng dẫn chi tiết về liều lượng, kỹ thuật bôi kem đúng cách lên các nốt mụn cóc ở bộ phận sinh dục ngoài và quanh hậu môn.
Trước và sau khi bôi kem, người dùng phải rửa tay sạch sẽ. Thoa một lớp mỏng thuốc lên khu vực mụn cóc và cần xát nhẹ cho đến khi kem thấm hoàn toàn vào da, không còn nhìn thấy nữa. Điều quan trọng là không được băng bịt (bịt kín) khu vực da vừa bôi thuốc.
Việc sử dụng quá liều Imiquimod tại chỗ hiếm khi gây độc toàn thân do thuốc hấp thu qua da rất ít (liều gây chết tối thiểu cho thỏ là 1.6g/m2). Tuy nhiên, dùng quá liều cục bộ có thể dẫn đến phản ứng da nghiêm trọng tại chỗ bôi thuốc.
Hướng dẫn khẩn cấp: Trong trường hợp khẩn cấp, cần gọi ngay cho Trung tâm cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Để đảm bảo an toàn và tối ưu hóa hiệu quả của thuốc Imiquimod cream 5%, người bệnh cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn và lưu ý sau đây.
Imiquimod cream 5% chống chỉ định đối với các bệnh nhân có tiền sử phản ứng quá mẫn (dị ứng) với hoạt chất Imiquimod hoặc bất kỳ thành phần tá dược nào có trong chế phẩm.
Chỉ định và vùng bôi thuốc
Thuốc chỉ dùng ngoài da và tránh tiếp xúc với mắt. Imiquimod chưa được đánh giá để điều trị các tổn thương HPV ở đường niệu, trong âm đạo, cổ tử cung, đại tràng hoặc bệnh HPV bên trong hậu môn.
Tình trạng da trước và trong điều trị
Không nên bắt đầu điều trị cục bộ bằng Imiquimod cho đến khi vùng sinh dục hoặc quanh hậu môn đã lành hoàn toàn sau bất kỳ phương pháp điều trị thuốc bôi ngoài da hoặc phẫu thuật trước đó.
Các phản ứng da tại chỗ của Imiquimod thường nhẹ đến vừa, nhưng phản ứng nặng vẫn có thể xảy ra. Ngoài ra, thuốc có thể làm tăng nặng các bệnh viêm da có sẵn.
Để giảm thiểu phản ứng tại chỗ, người bệnh phải rửa sạch vùng da bôi thuốc bằng xà phòng dịu nhẹ và nước trong khoảng 6 – 10 giờ sau mỗi liều.
Nếu xảy ra phản ứng nặng tại chỗ, cần rửa sạch và ngừng dùng thuốc trong vài ngày cho đến khi phản ứng giảm nhẹ, sau đó mới tiếp tục điều trị. Nên mặc quần áo bằng vải dễ thấm như cotton để giảm thiểu các phản ứng trên da.
Đối tượng suy giảm miễn dịch
Người bệnh suy giảm miễn dịch (bao gồm người nhiễm HIV) có thể đáp ứng kém hơn so với người bình thường. Tỷ lệ tái phát bệnh cũng có thể cao hơn. Ở nhóm đối tượng này, tần suất sinh thiết có thể cần nhiều hơn để phân biệt mụn cóc do HPV với ung thư biểu mô tế bào vảy.
Vấn đề tái phát và ngừng thuốc
Nếu các nốt mụn cóc mới do HPV phát triển trong hoặc sau khi điều trị, không nên tiếp tục sử dụng Imiquimod để điều trị cục bộ và người bệnh cần được thông báo về tình trạng này.
Nguy cơ lây nhiễm và thay đổi màu da
Ảnh hưởng của Imiquimod lên sự lây truyền HPV chưa được biết rõ. Kem Imiquimod có thể làm hỏng bao cao su hoặc màng ngăn, làm giảm tác dụng ngăn chặn, nên người bệnh không được tin vào các dụng cụ này để phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc mang thai trong khi điều trị.
Cần cảnh báo người bệnh tránh quan hệ tình dục (sinh dục, hậu môn, miệng) khi thuốc còn đang lưu trên da. Người bệnh cần được thông báo về khả năng xảy ra biến đổi màu da tại chỗ bôi thuốc và những thay đổi này đôi khi có thể tồn tại lâu dài.
Giai đoạn đang mang thai
Imiquimod được phân loại là thai kỳ loại B.
Các nghiên cứu trên động vật (chuột cống và thỏ) bằng đường uống không cho thấy bằng chứng về tính chất gây quái thai. Việc điều trị với liều gấp 8 lần liều thông thường cho người không gây ra tác dụng không mong muốn nào được chứng minh trên con của chuột cống. Tuy nhiên, khi chuột cống mẹ được cho uống liều Imiquimod độc (tương đương 28 lần liều dùng cho người, tính theo mg/m2), đã quan sát thấy sự giảm trọng lượng và chậm hóa xương ở thai nhi.
Hiện tại, chưa có các nghiên cứu thích hợp và có kiểm soát về việc sử dụng Imiquimod tại chỗ trên phụ nữ mang thai. Do thiếu dữ liệu an toàn, Imiquimod không được khuyến cáo sử dụng cho phụ nữ đang mang thai.
Giai đoạn đang cho con bú
Chưa rõ liệu sau khi bôi ngoài da, Imiquimod có được bài tiết vào sữa mẹ hay không. Vì lý do an toàn và phòng ngừa, Imiquimod không nên dùng cho phụ nữ đang cho con bú.
Imiquimod khi sử dụng tại chỗ được dung nạp khá tốt. Các tác dụng không mong muốn (ADR) thường gặp nhất là các phản ứng tại chỗ từ nhẹ đến vừa. Chỉ khoảng 1- 4% người bệnh gặp phải các phản ứng nặng đến mức cần phải ngừng thuốc. Hiện tại, chưa có báo cáo về các phản ứng toàn thân nghiêm trọng khi dùng Imiquimod tại chỗ.
Tác dụng tại chỗ và trên da
Các phản ứng tại chỗ thường xảy ra ở vùng bôi thuốc hoặc khu vực lân cận, bao gồm:
Cần lưu ý rằng, các phản ứng tại chỗ có xu hướng xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn nếu bôi thuốc hàng ngày thay vì tần suất 3 lần/tuần theo khuyến cáo.
Ngoài ra, đã có báo cáo về các phản ứng da ở vùng xa nơi bôi thuốc trên một số người bệnh như ban đỏ, trầy xước, chai, loét, phù nề, chảy máu, bỏng và nhiễm nấm da vùng háng.
Tác dụng toàn thân
Các phản ứng toàn thân được báo cáo khi dùng Imiquimod tại chỗ bao gồm đau đầu, triệu chứng giống như cúm, đau cơ, yếu mệt, sốt, tiêu chảy và nhiễm nấm.
Cách xử trí
Khi gặp bất kỳ tác dụng không mong muốn nào liên quan đến việc sử dụng thuốc, người bệnh cần ngừng sử dụng và thông báo ngay cho bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Hiện chưa có báo cáo về tương tác thuốc Imiquimod cream 5.
Bảo quản thuốc ở nơi khô ráo, thoáng mát, nhiệt độ dưới 30 độ C, tránh đông lạnh. Để thuốc tránh xa tầm tay và tầm với của trẻ em. Không sử dụng kem Imiquimod 5% đã hết hạn. Vứt bỏ thuốc còn dư đúng cách theo hướng dẫn của cơ sở y tế hoặc nhà thuốc.
Xem thêm: Podophyllin: Thành phần, công dụng và liều dùng
Thuốc Imiquimod 5% có giá bán trên thị trường dao động khoảng 240.000 hộp/3 gói. Mức giá trên chỉ mang tính chất tham khảo, tùy thuộc vào thời điểm và địa điểm mua. Bạn có thể tìm mua kem bôi Imiquimod 5 tại các nhà thuốc uy tín hoặc quầy thuốc bệnh viện.
Imiquimod cream 5 là thuốc kê đơn, được bác sĩ chỉ định để điều trị mụn cóc ở bên ngoài bộ phận sinh dục và quanh hậu môn do HPV. Thuốc hoạt động như một chất điều chỉnh miễn dịch, kích thích cơ thể tự chống lại sự tăng sinh bất thường của virus. Việc sử dụng kem Imiquimod 5% cần tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sĩ về liều lượng và cách dùng để tối ưu hóa hiệu quả điều trị, tránh gặp phải các tác dụng phụ tại chỗ không mong muốn.
