Podophyllin là thuốc bôi ngoài da được bác sĩ kê đơn để điều trị tại chỗ các tổn thương tăng sinh tế bào lành tính như mụn cóc sinh dục, mụn cóc thông thường và một số tình trạng da khác. Cùng ECO Pharma tìm hiểu thành phần, tác dụng, liều dùng và lưu ý khi sử dụng thuốc bôi Podophyllin ngay sau đây.
Podophyllin là thuốc kê đơn, thuộc nhóm thuốc làm tróc lớp sừng da, gây độc tế bào (tại chỗ), chiết xuất từ cây Podophyllum peltatum và cây Podophyllum hexandrum, được sử dụng để điều trị mụn cơm sinh dục, mụn cóc nhỏ, mụn thịt, u xơ, u nhú ở người lớn.
Thuốc được bào chế dưới dạng dung dịch bôi ngoài da, chứa nhựa cây Podophylum 11.5% (trong cồn thuốc kép Benzoin 10% và Ethanol 70.5%), 25% (trong cồn thuốc kép Benzoin Ethanol). Podophyllin 25% (trong cồn Benzoin) được chỉ định để loại bỏ mụn cóc sinh dục mềm (bệnh hoa liễu) (condylomata acuminata). Podophyllin có sẵn dưới nhiều tên thương hiệu khác nhau như Podocon-25. (1)
Thông tin về thuốc sùi mào gà Podophyllin:
| Tên chung | Podophyllin hay còn gọi Podophyllum Resin. |
| Dạng bào chế | Dung dịch cồn |
| Thuốc cần kê toa | Có |
| Thành phần | Dung dịch nhựa Podophylum dùng bôi ngoài 11,5% (trong cồn thuốc kép Benzoin 10% và Ethanol 70,5%); 25% (trong cồn thuốc kép Benzoin Ethanol) |
| Công thức hóa học | C88H92O34 |
Thuốc Podophyllin chứa Podophyllin (còn gọi là Nhựa Podophylum) được chỉ định điều trị tại chỗ các u biểu mô lành tính, bao gồm hột cơm, u xơ, u nhú, hột cơm sinh dục, condylom mào gà ở bên ngoài và quanh hậu môn.
Dược lực học
Nhựa Podophylum là một chất chống gián phân, ăn mòn da và có tác dụng tẩy ruột. Nó được điều chế từ các họ thực vật như Podophyllaceae, Coniferae, Berberidaceae, chủ yếu từ thân rễ và rễ của cây Podophyllum peltatum hoặc P. hexandrum.
Podophylotoxin là thành phần hoạt tính chính. Cơ chế chính xác trong điều trị hột cơm ngoài mô do virus u nhú người (HPV) chưa được xác định rõ, nhưng có thể liên quan đến tác dụng chống gián phân của Podophylotoxin. Chất này làm ngừng gián phân ở giai đoạn giữa (metaphase) bằng cách gắn thuận nghịch với Tubulin (đơn vị phụ protein của sợi thoi), ngăn cản sự trùng hợp Tubulin thành sợi thoi, tương tự như Colchicin.
Nhựa Podophylum với nồng độ từ 10 – 20% được xem là hiệu quả trong điều trị Condylom mào gà bên ngoài và quanh hậu môn. Do tiềm năng độc tính, phương pháp lạnh thường được ưu tiên điều trị ban đầu. Nhựa Podophylum dành cho các trường hợp không hiệu quả với phương pháp khác. Thuốc có tác dụng mạnh hơn đối với các tế bào phôi và u so với tế bào trưởng thành.
Dược động học
Một lượng nhỏ thuốc có thể hấp thu toàn thân sau khi bôi tại chỗ. Sự hấp thu có thể tăng lên nếu bôi vào các tổn thương mủn, chảy máu hoặc mới làm sinh thiết. Các thông tin về phân bố, chuyển hóa và thải trừ của thuốc hiện chưa có. Ngộ độc toàn thân đã được báo cáo sau khi bôi ngoài da ở một số trường hợp. Các triệu chứng xuất hiện chậm sau 2 – 24 giờ. (2)
Sử dụng thuốc Podophyllin 25% cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhà sản xuất. Sau đây là liều lượng và cách dùng Polophyllin mà bạn có thể tham khảo:
Điều trị sùi mào gà sinh dục và quanh hậu môn
Sử dụng dung dịch nhựa Podophylum nồng độ 10 – 25% trong cồn thuốc kép benzoin. Mỗi đợt điều trị giới hạn ở diện tích dưới 10 cm2 và lượng dung dịch sử dụng phải dưới 0.5 ml. Đối với sùi mào gà lớn (10 – 20 cm2), có thể dùng nồng độ thấp hơn (ví dụ 5%).
Sau khi bôi, phải rửa sạch vùng điều trị trong vòng 1 − 4 giờ đối với sùi mào gà sinh dục và quanh hậu môn, 1 − 2 giờ đối với sùi mào gà ở miệng sáo nam giới. Thời gian điều trị tối đa không được quá 4 − 6 giờ. Có thể lặp lại điều trị, cách nhau 1 tuần, tổng cộng 3 − 6 đợt. Nếu không thấy hiệu quả, hãy chuyển sang liệu pháp khác.
Điều trị sùi mào gà âm đạo
Giới hạn mỗi đợt điều trị ở diện tích dưới 2 cm2 và có thể lặp lại cách nhau 1 tuần.
Điều trị hột cơm thông thường
Sau khi bôi dung dịch nhựa Podophylum 5%, cần băng kín bằng băng hơi đàn hồi trong thời gian tối đa 24 giờ. Sau khi bỏ băng, hột cơm sẽ bong ra hoặc được nạo bỏ, tiếp theo là bôi thuốc chống nhiễm khuẩn nhẹ cho đến khi lành hoàn toàn.
Không khuyến cáo sử dụng.
Bôi thuốc cẩn thận vào vùng bị bệnh, tránh tiếp xúc với mô lành. Có thể bảo vệ da lành xung quanh bằng cách bôi Vaselin, Colodion đàn hồi hoặc Parafin mềm.
Khi dùng dạng dung dịch, nhỏ từng giọt và đợi khô trước khi nhỏ giọt khác cho đến khi bao phủ hết vùng bệnh. Đối với người bệnh có nhiều sùi mào gà, mỗi đợt điều trị chỉ nên bôi lên một số thương tổn. Tránh dùng lượng thuốc lớn để phòng ngừa nguy cơ nhiễm độc toàn thân.
Khi điều trị sùi mào gà âm đạo hoặc miệng sáo nam giới, phải đảm bảo thuốc đã khô trước khi để vùng điều trị tiếp xúc với niêm mạc bình thường. Ngay khi kết thúc thời gian điều trị quy định (thường 1 – 6 giờ), phải rửa sạch thật kỹ vùng bôi thuốc bằng xà phòng và nước. Nếu người bệnh tự điều trị tại nhà bằng nhựa Podophylum, cần được hướng dẫn cẩn thận về kỹ thuật bôi và rửa sạch thuốc.
Ngộ độc cấp tính Podophyllin với các biểu hiện ban đầu là chóng mặt, lịm, buồn nôn, nôn, đau bụng và tiêu chảy (có thể rất nặng). Nhiễm độc não xuất hiện chậm nhưng kéo dài, từ lú lẫn nhẹ đến hôn mê. Tác dụng thần kinh có thể kéo dài 7 – 10 ngày. Các dấu hiệu khác bao gồm thở nhanh, suy hô hấp, tăng/giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, tiểu ra máu, suy thận và co giật.
Trước khi sử dụng thuốc Podophyllin, người bệnh cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.
Podophyllin chống chỉ định tuyệt đối trong các trường hợp sau:
Chỉ nên dùng nhựa Podophylum dưới sự giám sát điều trị chặt chẽ của bác sĩ hoặc dược sĩ do nguy cơ xảy ra tác dụng không mong muốn nghiêm trọng toàn thân. Thuốc có thể gây kích ứng mạnh lên da, mắt và niêm mạc, cần sử dụng rất thận trọng.
Nếu người bệnh tự bôi, cần được hướng dẫn cẩn thận để biết cách thoa đúng. Chỉ bôi thuốc trên vùng bị bệnh (tránh mô lành), ngăn không cho thuốc lan ra vùng xung quanh, có thể bôi Vaselin quanh tổn thương, rửa sạch bằng xà phòng và nước sau khi hết thời gian điều trị quy định (thường 1- 4 giờ).
Cần tránh tuyệt đối để thuốc dây vào mắt vì có thể gây hại cho giác mạc. Nếu thuốc dính vào mắt, phải rửa/dội nước ấm ngay lập tức trong 15 phút và theo dõi. Người bệnh nhiễm HIV có thể đáp ứng kém hơn và dễ tái phát mụn cơm sinh dục/quanh hậu môn so với người bình thường. Cần tiến hành sinh thiết để phân biệt hột cơm do HPV với carcinom tế bào lát (vảy).
Cần thông báo cho người bệnh biết rằng nhựa Podophylum không điều trị bệnh triệt để, mụn cơm mới có thể phát triển trong và sau điều trị. Tác dụng của thuốc đối với sự lan truyền HPV chưa được biết rõ.
Không dùng nhựa Podophylum và Podophylotoxin cho trẻ em do nguy cơ kích ứng mạnh trên da, độc tính toàn thân. Tuy nhiên, một số chế phẩm có chứa nhựa podophylum đã được dùng để điều trị hột cơm bàn chân ở trẻ em. Ở một số nơi, chế phẩm podophylotoxin đã được dùng để điều trị mụn cơm hậu môn sinh dục dai dẳng ở trẻ em lớn hơn 2 tuổi với liều lượng tương tự người lớn, mặc dù chưa được cấp phép rộng rãi. (3)
Xem thêm: Tham khảo phác đồ điều trị sùi mào gà Bộ Y tế ban hành mới nhất
Các phản ứng này thường xảy ra tại vùng da được điều trị:
Đây là các dấu hiệu cho thấy có thể đã xảy ra phản ứng quá mẫn hoặc nhiễm độc toàn thân. Cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
Phản ứng dị ứng nghiêm trọng
Phản ứng da nghiêm trọng tại chỗ
Người bệnh cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu gặp các tác dụng phụ nghiêm trọng sau:
Hiện chưa có nghiên cứu về tương tác thuốc.
Bảo quản thuốc sùi mào gà Podophyllin ở nhiệt độ phòng, tránh ánh sáng trực tiếp và nhiệt độ cao. Luôn đậy kín nắp lọ thuốc ngay sau khi sử dụng để tránh bay hơi dung môi (cồn) và giảm nồng độ hoạt chất. Để thuốc tránh xa tầm tay trẻ em và vật nuôi. Không sử dụng thuốc đã hết hạn.
Giá thuốc Podophyllin 25 trên thị trường dao động khoảng 600.000 VNĐ/lọ. Mức giá này chỉ mang tính chất tham khảo, tùy thuộc vào nhà sản xuất, dung tích và thời điểm mua. Podophyllin là thuốc kê đơn, chỉ được bán theo đơn của bác sĩ, do đó bạn có thể tìm mua tại các hệ thống nhà thuốc uy tín hoặc bệnh viện.
Thuốc Podophyllin được bác sĩ kê đơn để điều trị tại chỗ các u biểu mô lành tính, đặc biệt là sùi mào gà sinh dục và quanh hậu môn, thông qua cơ chế ức chế sự phân bào. Tuy nhiên, do nguy cơ kích ứng da mạnh và tiềm năng gây nhiễm độc toàn thân nghiêm trọng nếu sử dụng quá liều hoặc sai kỹ thuật, vì thế người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định, liều lượng, thời gian bôi thuốc, đồng thời phải rửa sạch kỹ sau điều trị. Người bệnh cần được giám sát chặt chẽ bởi bác sĩ và tuyệt đối không sử dụng cho phụ nữ có thai, đang cho con bú hoặc các trường hợp chống chỉ định khác.
