Tương tác thuốc là gì? Có bao nhiêu loại và cách để có tương tác thuốc có lợi

Tương tác thuốc vẫn thường xảy ra ở những bệnh nhân phải sử dụng nhiều loại thuốc điều trị cùng lúc. Mặc dù là thuốc được kê đơn nhưng vì tính chất phức tạp, tương tác thuốc trở nên khó lường trước các rủi ro khi nhiều thuốc được sử dụng đồng thời. Tương tác thuốc là gì, làm sao để tránh được rủi ro? Cùng ECO Pharma tìm hiểu trong bài viết sau đây.

Hai mặt của thuốc đối với cơ thể con người

Việc dùng thuốc để chữa bệnh là một điều tất yếu trong cuộc sống của mỗi người. Thông thường, thuốc chứa một chất hoặc hỗn hợp có tác dụng điều trị, phòng bệnh hoặc hỗ trợ chức năng cơ thể. Chúng sẽ được được phân loại theo nhiều cách khác nhau dựa trên tác dụng, thành phần, hình thức bào chế hoặc cách sử dụng. [1]

Việc dùng thuốc có hai mặt là tích cực và tiêu cực. Sau đây là một vài thông tin nghiên cứu được đánh giá dựa trên các khảo sát thực tế ở những đối tượng sử dụng thuốc để chữa bệnh như:

1. Mặt lợi

Thuốc mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe con người, dưới đây là những mặt có lợi bao gồm:

• Điều trị bệnh: Thuốc có thể khắc phục các triệu chứng bệnh, làm giảm sự khó chịu và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh. Chúng có thể giúp kháng vi khuẩn, trị bệnh nhiễm trùng, kiểm soát tình trạng sức khỏe và giảm nguy cơ tử vong. Ngoài ra, thuốc có thể được sử dụng để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau, từ các bệnh đơn giản như cảm cúm, đau đầu đến các bệnh phức tạp như ung thư, tim mạch, tiểu đường.
• Phòng ngừa: Một số thuốc có thể được sử dụng để ngăn ngừa sự phát triển và lây lan của các bệnh nhiễm trùng. Chẳng hạn, các loại vắc xin có thể giúp cơ thể phát triển hệ miễn dịch chống lại các loại vi khuẩn và virus gây bệnh. Đồng thời, nó còn giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng do bệnh gây ra.
• Hỗ trợ chức năng cơ thể: Một số loại thuốc có thể được sử dụng để hỗ trợ chức năng của các cơ quan trong cơ thể và điều chỉnh tình trạng sức khỏe của người bệnh. Chẳng hạn như thuốc có thể điều chỉnh hormone trong cơ thể, giúp cân bằng hormone, thuốc điều trị huyết áp cao, thuốc điều trị tiểu đường.
• Tiện lợi: Việc sử dụng thuốc có thể mang đến sự tiện lợi cho người dùng. Người bệnh có thể uống thuốc, tiêm thuốc hoặc sử dụng các phương pháp sử dụng thuốc khác mà không cần thực hiện trong bệnh viện.

2. Mặt hại

Bên cạnh những lợi ích, việc dùng thuốc cũng có thể gây ra một số tác dụng không mong muốn cho sức khỏe con người, sau đây là những mặt hại bao gồm:

• Tác dụng không mong muốn: Hầu hết các loại thuốc đều có thể gây ra một số tác dụng phụ từ nhẹ đến nặng. Một số tác dụng phụ phổ biến của thuốc thường thấy ở người bệnh bao gồm buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu.
• Dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với các thành phần được bào chế trong viên thuốc. Dị ứng thuốc có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng như phát ban da, ngứa ngáy, khó thở thậm chí là tử vong.
• Tương tác thuốc: Thuốc có thể tương tác với nhau hoặc với các thực phẩm, đồ uống, các sản phẩm chăm sóc sức khỏe khác. Tương tác thuốc có thể làm tăng nguy cơ mắc các tác dụng phụ hoặc làm giảm hiệu quả của thuốc.
• Lạm dụng thuốc: Việc sử dụng thuốc quá liều hoặc không theo sự chỉ định của bác sĩ có thể dẫn đến lạm dụng thuốc.
• Nghiện thuốc: Một số loại thuốc như giảm đau, thuốc chống trầm cảm có thể gây nghiện nếu bạn dùng quá liều. Nghiện thuốc có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe và xã hội.
• Chống chỉ định: Một số thuốc không được sử dụng trên tình trạng bệnh lý cụ thể nhiễm khuẩn, tim mạch, đang trong giai đoạn thai kỳ hay đang dùng thuốc khác.
• Rủi ro của vi khuẩn kháng thuốc: Việc sử dụng quá nhiều và không cần thiết các loại thuốc kháng sinh có thể tạo ra vi khuẩn kháng thuốc, gây khó khăn trong việc điều trị các bệnh nhiễm trùng trong tương lai.

⇒ Nếu bạn chưa hiểu rõ về thuốc, hãy xem ngay: Thuốc là gì? Khái niệm đúng về thuốc theo luật Dược.

Tương tác thuốc là gì?

Tương tác thuốc là hiện tượng tương tác qua lại giữa hai hoặc nhiều loại thuốc được dùng cùng lúc, từ đó nó sẽ làm thay đổi cường độ tác dụng dược lý, cách thức hoạt động của thuốc. Kết quả của quá trình này là thuốc có thể tăng hoặc giảm tác dụng điều trị, làm thay đổi hiệu quả của thuốc nếu bạn kết hợp thuốc tùy tiện và dùng không hợp lý.

Bên cạnh đó, tương tác thuốc có thể xảy ra ở các loại thuốc cùng nhóm, khác nhóm hoặc là tương tác với thực phẩm, đồ uống, với tình trạng sinh lý và bệnh lý của cơ thể người bệnh. Ước tính tần suất tương tác thuốc trong lâm sàng là 3% – 5% với người sử dụng một vài loại thuốc, những ai dùng đến 10 – 20 loại thuốc thì tần suất tương tác khoảng 20%.

Do đó, việc nhận biết mức độ tương tác thuốc và quản lý cách sử dụng là yếu tố rất quan trọng để đảm bảo tính an toàn, hiệu quả trong việc sử dụng thuốc. Tương tác thuốc bất lợi có thể gây ra một số hậu quả nghiêm trọng, bao gồm:

• Tăng tác dụng phụ: Tương tác thuốc có thể làm tăng nguy cơ mắc các tác dụng phụ của thuốc, thậm chí là các tác dụng phụ nghiêm trọng. Ví dụ, thuốc giảm đau ibuprofen có thể làm tăng nguy cơ chảy máu dạ dày khi sử dụng đồng thời với thuốc chống viêm không steroid khác.
• Giảm hiệu quả của thuốc: Tương tác thuốc có thể làm giảm hiệu quả của thuốc, dẫn đến việc điều trị không đạt được kết quả như mong muốn. Ví dụ, thuốc kháng sinh tetracyclin có thể làm giảm hiệu quả của thuốc tránh thai dẫn đến nguy cơ mang thai ngoài ý muốn.
• Tương tác có hậu quả nghiêm trọng: khiến bệnh nhân phải cấp cứu hoặc gây tử vong. Ví dụ, thuốc chống đông warfarin có thể gây ra chảy máu nghiêm trọng khi sử dụng đồng thời với thuốc giảm đau ibuprofen.

Các loại tương tác thuốc

Dưới đây là các loại tương tác thuốc bao gồm:

1. Tương tác dược lực

Tương tác về dược lực học xảy ra khi hai hoặc nhiều thuốc được sử dụng đồng thời tác động lên cùng một thụ thể hoặc các cơ chế khác của cơ thể, từ đó nó sẽ dẫn đến sự tăng hoặc giảm tác dụng của một hoặc cả hai loại thuốc. Thông thường, tương tác dược lực học không phổ biến như tương tác dược động học. [2]

Trong đó, tương tác dược lực dựa vào sự thay đổi nồng độ hoạt chất trong cơ thể người bệnh là chủ yếu. Ví dụ, thuốc kháng sinh tetracycline có thể làm giảm tác dụng của thuốc tránh thai bằng cách ức chế sự hấp thu của thuốc tránh thai vào cơ thể. Ngoài ra, tương tác dược lực có thể được chia thành hai loại chính:

• Tương tác đồng vận: Là sự tăng tác dụng của thuốc khi phối hợp với một thuốc khác có tác dụng tương tự. Ví dụ phối hợp thuốc giảm đau acetaminophen và thuốc giảm đau ibuprofen để giảm đau hiệu quả hơn
• Tương tác đối vận: Là sự giảm tác dụng của thuốc khi phối hợp với một thuốc khác có tác dụng đối kháng. Ví dụ phối hợp thuốc chống trầm cảm amitriptylin và thuốc an thần diazepam có thể làm tăng nguy cơ buồn ngủ và suy giảm nhận thức

2. Tương tác dược động

Tương tác về dược động học xảy ra khi hai hoặc nhiều thuốc ảnh hưởng đến quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa hoặc thải trừ của nhau, từ đó dẫn đến tăng hoặc giảm nồng độ của thuốc trong máu. Tương tác dược động có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình chuyển hóa thuốc trong cơ thể. [3]

Tương tác dược động có thể được chia thành hai loại chính:

• Tương tác cạnh tranh: Là sự cạnh tranh giữa hai hoặc nhiều thuốc để gắn vào cùng một vị trí thụ thể hoặc enzym. Tương tác này có thể làm giảm hiệu quả của thuốc hoặc làm tăng nguy cơ mắc các tác dụng phụ của thuốc. Ví dụ tương tác giữa digoxin và cholestyramine. Cholestyramine có thể cạnh tranh với digoxin để gắn vào các protein vận chuyển trong ruột dẫn đến giảm hấp thu của digoxin.
• Tương tác không cạnh tranh: Là sự thay đổi khả năng hấp thu, phân bố, chuyển hóa hoặc thải trừ của một thuốc dưới tác động của một thuốc khác. Ví dụ tương tác giữa warfarin và rượu. Rượu có thể làm tăng chuyển hóa của warfarin dẫn đến giảm nồng độ warfarin trong máu, làm giảm hiệu quả của warfarin.

Các mức độ của tương tác thuốc

Tương tác thuốc có thể diễn biến nặng nhẹ khác nhau tùy thuộc vào mức độ. Sau đây là sự phân chia các mức độ tương tác thuốc như là:

1. Tương tác thuốc nhẹ

Tương tác thuốc nhẹ xảy ra khi hai hoặc nhiều loại thuốc tác động lên nhau nhưng không gây ra tác động nghiêm trọng hoặc có thể quản lý được. Thông thường, tương tác nhẹ cần theo dõi, không đòi hỏi điều chỉnh liều lượng thuốc và không gây nguy hiểm đến sức khỏe.

2. Tương tác thuốc vừa

Người bệnh cần cẩn thận khi kết hợp nhiều loại thuốc, các thuốc tương tác với nhau có thể xảy ra mức tương tác trung bình hay còn gọi là mức độ 3. Tình trạng này sẽ diễn biến sau mức độ cần theo dõi (mức độ 1) và cần thận trọng (mức độ 2).

Tương tác thuốc vừa (trung bình) xảy ra khi hai hoặc nhiều loại thuốc tác động lên nhau và có thể gây ra tác động nghiêm trọng hơn. Tương tác này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị hoặc gây tác dụng phụ không mong muốn. Trong một số trường hợp, việc điều chỉnh liều lượng hoặc tạm dừng một loại thuốc có thể được đề xuất để giảm nguy cơ.

Ở mức độ này, bạn nên cân nhắc đến những nguy cơ và lợi ích có thể xảy đến với cơ thể mình. Ví dụ, thuốc chống trầm cảm SSRI có thể tăng nguy cơ chảy máu khi sử dụng đồng thời với thuốc chống viêm không steroid. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân bị trầm cảm nặng, lợi ích của việc sử dụng đồng thời hai thuốc này có thể lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn sẽ xảy ra.

3. Tương tác thuốc nghiêm trọng

Tương tác thuốc nghiêm trọng xảy ra khi tương tác giữa các loại thuốc gây ra những tác động nghiêm trọng và có thể gây nguy hiểm đến sức khỏe. Đôi khi, tương tác nghiêm trọng có thể gây ra các vấn đề nguy hiểm như tăng nguy cơ phản ứng phụ nghiêm trọng, suy giảm hiệu quả điều trị hoặc tăng nguy cơ độc tính. Trong trường hợp này, việc thay đổi liều lượng, loại thuốc hoặc chế độ điều trị là cần thiết.

Thông thường, người ta sẽ xếp loại mức độ tương tác thuốc này vào mức độ 4 (phối hợp nguy hiểm). Nó có thể dẫn đến tác động tiêu cực nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí là gây tử vong. Ví dụ, thuốc chống đông warfarin không được sử dụng đồng thời với thuốc kháng sinh rifampicin.

Các nguyên nhân tương tác thuốc

Tương tác thuốc có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình thuốc đi vào cơ thể, kể từ khi thuốc được hấp thụ, phân bố, chuyển hóa, tác dụng và thải trừ ra bên ngoài. Có nhiều nguyên nhân gây ra tương tác thuốc, dưới đây là 3 loại chính bao gồm:

• Tương tác thuốc-thuốc: Đây là loại tương tác xảy ra giữa hai (hoặc nhiều) loại thuốc. Ví dụ, việc sử dụng thuốc an thần cùng thuốc kháng histamin có thể gây ra hiện tượng buồn ngủ, nó sẽ gây nguy hiểm trong việc lái xe và vận hành máy móc.
• Tương tác thuốc-thực phẩm: Phản ứng giữa thuốc và thực phẩm hoặc đồ uống. Thực phẩm có thể làm thay đổi sự chuyển hóa của thuốc, nếu thức ăn làm tăng tốc độ chuyển hóa của enzyme thì thời gian thuốc ở lại trong cơ thể sẽ ngắn hơn và tác dụng lên cơ thể sẽ kém hiệu quả.
• Tương tác thuốc-tình trạng: Thuốc với đặc tính dược lý riêng biệt sẽ có thể tương tác với tình trạng bệnh lý, sinh lý của người bệnh như là tăng huyết áp, suy gan, suy thận. Từ đó, nó sẽ nảy sinh tác dụng phụ và làm cho tình trạng bệnh chuyển biến nặng hơn. Ví dụ, dùng thuốc thông mũi nếu bạn bị huyết áp cao có thể gây ra phản ứng không mong muốn.

1. Tương tác thuốc với thuốc khác

Tương tác thuốc – thuốc có thể làm chậm, giảm hoặc tăng cường sự hấp thu của một trong hai loại thuốc. Điều này có thể làm giảm hoặc tăng tác dụng của một hoặc cả hai loại thuốc, ngoài ra nó cũng gây ra tác dụng phụ không mong muốn. Sự tương tác này có thể xảy ra ở thuốc kê đơn hoặc thuốc không kê đơn. Các loại tương tác thuốc – thuốc bao gồm tác dụng bội tăng, tác dụng đối kháng và sự thay đổi hoạt động của cơ thể đối với một hoặc cả hai loại thuốc. [4]

Tương tác giữa các thuốc cùng nhóm tác dụng

Tương tác giữa các thuốc cùng nhóm tác dụng là loại tương tác thuốc phổ biến nhất. Khi sử dụng hai loại thuốc có cùng tác dụng, tác dụng phụ của chúng có thể tăng lên. Sự hiệp đồng tác dụng có thể xảy ra khi người bệnh vô tình dùng hai loại thuốc (thường ít nhất một loại là thuốc không kê đơn) có cùng hoạt chất.

Kiểu tương tác thuốc cùng nhóm này rất dễ xảy ra với những ai sử dụng thuốc có chứa nhiều thành phần hoặc được bán dưới tên biệt dược, trông các loại thuốc có vẻ khác nhau nhưng thực tế chúng có chứa cùng một thành phần. Ví dụ, bạn có thể dùng thuốc cảm và thuốc hỗ trợ giấc ngủ, cả hai đều chứa diphenhydramine, còn không là thuốc cảm và thuốc giảm đau, cả hai đều chứa acetaminophen.

Một số ví dụ cụ thể về tương tác giữa các thuốc cùng nhóm tác dụng bao gồm:

• Tương tác giữa các thuốc chống đông máu: Các thuốc chống đông máu có thể tương tác với nhau, làm tăng nguy cơ chảy máu. Ví dụ, warfarin và aspirin có thể tương tác với nhau, làm tăng nguy cơ chảy máu nghiêm trọng.
• Tương tác giữa các thuốc chống trầm cảm: Các thuốc chống trầm cảm có thể tương tác với nhau, làm tăng nguy cơ tác dụng phụ như buồn ngủ, chóng mặt và rối loạn tiêu hóa. Ví dụ, amitriptylin và doxepin có thể tương tác với nhau, làm tăng nguy cơ buồn ngủ và chóng mặt.
• Tương tác giữa các thuốc kháng sinh: Các thuốc kháng sinh có thể tương tác với nhau, làm giảm hiệu quả của thuốc. Ví dụ, tetracycline và erythromycin có thể tương tác với nhau, làm giảm hiệu quả của tetracycline.

Các vấn đề tương tự về sự hiệp đồng (trùng lặp) có thể phát sinh khi bạn sử dụng hai loại thuốc khác nhau có cùng tác dụng. Điều này rất có thể xảy ra khi mọi người đến gặp nhiều bác sĩ, nhận đơn thuốc ở nhiều hiệu thuốc khác nhau.

Các bác sĩ không biết người khác kê đơn thuốc gì và có thể vô tình kê đơn thuốc tương tự. Ví dụ, tình trạng buồn ngủ và chóng mặt quá mức có thể xảy ra khi hai bác sĩ cùng kê đơn thuốc hỗ trợ giấc ngủ hoặc khi một người kê đơn thuốc hỗ trợ giấc ngủ và người kia kê một loại thuốc khác (chẳng hạn như thuốc chống lo âu) có tác dụng an thần tương tự.

Tương tác giữa các thuốc khác nhóm, khác cơ chế

Tương tác giữa các thuốc khác nhóm, khác cơ chế là một loại tương tác thuốc ít xảy ra hơn nhưng nó có thể gây ra tình trạng nghiêm trọng. Tương tác này xảy ra khi hai hoặc nhiều loại thuốc có cơ chế tác dụng hoặc đường chuyển hóa khác nhau được dùng cùng nhau. Tương tác này có thể làm tăng hoặc giảm tác dụng của thuốc hoặc làm tăng nguy cơ mắc tác dụng phụ.

Một số ví dụ về tương tác giữa các thuốc khác nhóm, khác cơ chế bao gồm:

• Tương tác giữa thuốc kháng axit và thuốc kháng sinh: Thuốc kháng axit có thể làm giảm hấp thu của thuốc kháng sinh dẫn đến giảm hiệu quả của thuốc kháng sinh. Ví dụ, omeprazole và tetracycline có thể tương tác với nhau, làm giảm hiệu quả của tetracycline.
• Tương tác giữa thuốc chống đông máu và thuốc chống viêm không steroid (NSAID): NSAID có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống đông máu dẫn đến tăng nguy cơ chảy máu. Ví dụ, warfarin và ibuprofen có thể tương tác với nhau, làm tăng nguy cơ chảy máu nghiêm trọng.
• Tương tác giữa thuốc hạ huyết áp và thuốc an thần: Thuốc an thần có thể làm giảm tác dụng của thuốc hạ huyết áp dẫn đến tăng huyết áp. Ví dụ, clonidine và diazepam có thể tương tác với nhau dẫn đến tăng huyết áp.

2. Tương tác thuốc với thực phẩm và đồ uống

Tương tác thuốc với thực phẩm và đồ uống có thể xảy ra khi thức ăn hoặc đồ uống làm thay đổi cách cơ thể hấp thụ, phân phối, chuyển hóa hoặc thải trừ thuốc. Tương tác này có thể làm tăng hoặc giảm tác dụng của thuốc, từ đó gia tăng nguy cơ mắc tác dụng phụ cao hơn.

• Thực phẩm có thể làm giảm/tăng tác dụng của thuốc: Thực phẩm có thể làm thay đổi cách cơ thể thải trừ thuốc dẫn đến tăng hoặc giảm nồng độ thuốc trong máu. Ví dụ, thực phẩm giàu vitamin K có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông máu, làm tăng nguy cơ chảy máu.
• Nước trái cây: Nước trái cây có thể làm thay đổi cách cơ thể hấp thụ thuốc, trong nhiều trường hợp, nó sẽ khiến nồng độ thuốc tăng cao trong máu và sản sinh ra tác dụng phụ. Ví dụ, nước cam có thể làm giảm hấp thu của thuốc kháng sinh dẫn đến giảm hiệu quả của thuốc kháng sinh. Nước bưởi có thể ức chế enzym CYP3A4 dẫn đến tăng nồng độ của nhiều loại thuốc chống đông máu trong máu, làm tăng nguy cơ chảy máu
• Rượu bia: Nhiều loại thuốc có thể tương tác với rượu, nó sẽ ảnh hưởng đến các cơ quan trong cơ thể và làm giảm mức độ hiệu quả điều trị bệnh. Ví dụ, uống rượu cùng với metronidazole có thể gây đỏ bừng mặt, nhức đầu, đánh trống ngực, buồn nôn. [5]

Những dấu hiệu nhận biết của tương tác thuốc

Những dấu hiệu của tương tác thuốc có thể khác nhau tùy thuộc vào loại thuốc mà bạn đang sử dụng. Tuy nhiên, một số dấu hiệu phổ biến của tương tác thuốc bao gồm:

1. Biểu hiện trên hệ thần kinh

Tương tác thuốc có thể gây ra các dấu hiệu và triệu chứng bất thường khác, chẳng hạn làm tăng hoặc giảm mức độ tỉnh táo dẫn đến buồn ngủ, mất ngủ hoặc thay đổi tâm trạng. Ngoài ra, nó còn làm rối loạn giác quan, chẳng hạn như nhìn mờ, ù tai, tê bì. Có thể dẫn đến rối loạn tâm thần và nảy sinh ảo giác, hoang tưởng, luôn trong tình trạng lo lắng. [6]

2. Rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa là một trong những tác dụng phụ phổ biến nhất thường thấy khi tương tác thuốc xảy ra. Nó có thể làm thay đổi cách cơ thể hấp thụ các chất dinh dưỡng, ví dụ thuốc kháng axit có thể làm giảm hấp thu của vitamin B12 dẫn đến thiếu vitamin B12.

Các triệu chứng rối loạn tiêu hóa do tương tác thuốc có thể khác nhau tùy thuộc vào loại thuốc và cơ địa của từng người. Bạn có thể bị chứng tiêu chảy nhẹ hoặc nặng, bị táo bón gây khó khăn khi đi tiêu, kèm theo đó là các triệu chứng khác như đau bụng, buồn nôn, đầy hơi, chướng bụng.

3. Các vấn đề tim mạch

Tương tác thuốc có thể gây ra nhiều vấn đề về tim mạch chẳng hạn như tăng nguy cơ chảy máu, làm chảy máu trong não, chảy máu trong dạ dày hoặc chảy máu ở các cơ quan khác. Thuốc chống đông máu, thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có thể gây ra triệu chứng này.

Mặt khác, người bệnh cũng dễ bị tăng huyết áp do tương tác giữa thuốc lợi tiểu, thuốc chẹn beta. Tăng nguy cơ nhịp tim không đều, chẳng hạn như nhịp tim đập nhanh, chậm hoặc rung thất. Huyết áp tăng cũng sẽ tăng cao bất thường từ đó dẫn đến suy tim và dễ đột quỵ.

4. Phản ứng dị ứng (ngứa, nổi mề đay, khó thở)

Phản ứng dị ứng khi tương tác thuốc là một phản ứng bất lợi của hệ thống miễn dịch đối với hai hoặc nhiều loại thuốc điều trị. Tình trạng này có thể xảy ra ngay lập tức sau khi dùng thuốc hoặc xảy ra sau một quãng thời gian cố định.

Một số triệu chứng phổ biến mà bạn dễ bắt gặp là nổi mề đay, bao gồm các mảng đỏ, ngứa trên da. Bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, bao gồm mặt, môi, lưỡi hoặc cổ họng có thể bị sưng phù bất thường. Người bệnh cũng bị khó thở do sưng đường hô hấp, choáng váng do giảm huyết áp.

5. Cảnh báo nghiêm trọng

Cảnh báo nghiêm trọng khi tương tác thuốc là những cảnh báo được đưa ra bởi các cơ quan quản lý dược phẩm để cảnh báo người dùng về những nguy cơ tiềm ẩn nghiêm trọng có thể xảy ra khi dùng hai hoặc nhiều loại thuốc cùng nhau. Người dùng có thể dễ bị ngất xỉu bất kỳ lúc nào. Nặng hơn nó sẽ khiến bạn hôn mê sâu và gây tử vong. Do đó, trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào bạn cũng nên nghiên cứu các tương tác thuốc có thể xảy ra.

Cần phải làm gì khi nghi ngờ bị tương tác thuốc?

Nếu bạn nghi ngờ mình bị tương tác thuốc, hãy liên hệ với bác sĩ hoặc dược sĩ ngay lập tức. Bác sĩ hoặc dược sĩ có thể đánh giá tình trạng sức khỏe của bạn và xác định xem liệu có tương tác thuốc hay không. Nếu có tương tác thuốc, họ sẽ tư vấn cho bạn về cách quản lý tương tác hoặc thay đổi liệu pháp điều trị nếu cần thiết.

Dưới đây là một số dấu hiệu và triệu chứng có thể cho thấy bạn đang bị tương tác thuốc:

• Thay đổi về hiệu quả của thuốc
• Tăng nguy cơ tác dụng phụ
• Sản sinh ra tác dụng phụ mới
• Các dấu hiệu và triệu chứng bất thường khác

Cách phòng tránh tương tác thuốc

Phòng tránh các loại tương tác thuốc là vấn đề vô cùng quan trọng mà bạn nên lưu ý để đảm bảo an toàn sức khỏe bản thân trong quá trình sử dụng thuốc. Dưới đây là một số cách phòng tránh tương tác thuốc:

• Thông báo cho bác sĩ về toàn bộ thuốc bạn đang sử dụng, bao gồm cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn (OTC), thảo dược và những thực phẩm chức năng bổ sung. Điều này giúp bác sĩ có một cái nhìn đầy đủ về tình trạng sức khỏe của bạn và tư vấn cho bạn một phương pháp sử dụng thuốc an toàn.
• Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và các khuyến cáo được in trên nhãn thuốc. Những thông tin này cung cấp cho bạn hiểu rõ về các tác dụng phụ có thể xảy ra khi sử dụng thuốc và những tương tác có thể xảy ra nếu kết hợp với các loại thuốc khác
• Không thay đổi liều lượng hoặc thời gian sử dụng thuốc một cách tự ý. Nếu bạn có bất kỳ thay đổi nào, hãy thảo luận và nhận lời khuyên từ bác sĩ hoặc nhà dược.
• Kiểm tra thật kỹ trước khi bắt đầu sử dụng thuốc mới để đảm bảo không xảy ra tương tác thuốc với những loại thuốc khác bạn đang sử dụng.
• Hỏi ý kiến bác sĩ hoặc nhà dược nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến việc sử dụng thuốc, đặc biệt là về tương tác thuốc hoặc những nghi ngờ của bản thân về tình trạng sức khỏe của mình.

Những trường hợp cần đặc biệt lưu ý về tương tác thuốc

Việc tương tác giữa các loại thuốc là một vấn đề quan trọng vì nó có thể ảnh hưởng đến độ hiệu quả và sự an toàn của việc sử dụng thuốc. Dưới đây là một số trường hợp cần lưu ý về tương tác thuốc:

• Phụ nữ có thai và cho con bú: Các thành phần của thuốc có thể đi qua nhau thai và sữa mẹ, do đó nó có thể gây hại cho thai nhi và trẻ sơ sinh. Phụ nữ mang thai và cho con bú cần đặc biệt thận trọng khi dùng thuốc.
• Người cao tuổi: Người cao tuổi thường có nhiều bệnh nền và đang dùng nhiều loại thuốc khác nhau, do đó nguy cơ tương tác thuốc ở người cao tuổi cao hơn so với người trẻ tuổi.
• Người mắc bệnh mãn tính: Người mắc bệnh mãn tính, chẳng hạn như bệnh tim, bệnh mạch máu não, bệnh tiểu đường, bệnh thận,… cũng có nguy cơ tương tác thuốc cao hơn do sử dụng nhiều loại thuốc, các thuốc điều trị bệnh mãn tính thường có nhiều tác dụng phụ và tương tác với nhau.
• Người đang dùng thuốc theo toa: Người đang dùng thuốc theo toa cần thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc đang dùng, bao gồm cả thuốc không kê đơn, thực phẩm chức năng và các sản phẩm thảo dược. Bác sĩ sẽ cân nhắc nguy cơ và lợi ích của việc dùng các thuốc này cùng nhau trước khi kê đơn.

Dựa vào các thông tin được cung cấp như trên, người bệnh cũng biết được sự tương tác thuốc có thể gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng đến sức khỏe nếu bạn không dùng hợp lý. Do đó, bạn cần hỏi rõ bác sĩ về các loại tương tác thuốc có thể xảy ra và loại thực phẩm nào cần phải kiêng ăn trong quá trình sử dụng thuốc điều trị. Điều này sẽ giảm thiểu rủi ro phát sinh các tác dụng phụ không mong muốn và khiến tình trạng người bệnh cải thiện đáng kể.