Tim đập nhanh hồi hộp xuất hiện bất chợt, gây bồn chồn, lo lắng và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Không phải lúc nào tim đập nhanh cũng là dấu hiệu của bệnh lý nguy hiểm. Bài viết này giúp bạn phân biệt khi nào tim đập nhanh là bình thường và khi nào cần có biện pháp xử trí kịp thời.
Tim đập nhanh hồi hộp là tình trạng nhịp tim vượt quá 100 lần/phút kèm theo cảm giác hồi hộp. Tình trạng này khá phổ biến, thường không đáng lo ngại nếu chỉ xuất hiện do vận động hoặc cảm xúc nhất thời và sức khỏe vẫn bình thường.
Tim đập nhanh hồi hộp là bệnh gì? Trong cuộc sống, có nhiều tình huống khiến bạn hay bị hồi hộp tim đập nhanh. Nhưng nếu tim đập nhanh kèm lo lắng, hồi hộp xảy ra thường xuyên, đặc biệt nếu có thêm các triệu chứng chóng mặt, đau tức ngực, khó thở, căng thẳng, đó có thể là dấu hiệu tiềm ẩn của bệnh tim mạch. Các tình trạng này cần được chẩn đoán và điều trị sớm.
Các triệu chứng của tim đập nhanh hồi hộp bao gồm [1]:
Không phải tất cả các trường hợp nhịp tim đập nhanh đều nguy hiểm. Nhiều tình huống hàng ngày không liên quan đến vấn đề về tim có thể khiến tim đập nhanh. Chúng có thể bao gồm những điều sau đây:
Cảm thấy hồi hộp tim đập nhanh là một phản ứng của cơ thể trước một mối đe dọa hoặc tình huống căng thẳng nào đó, ví dụ như trước một bài thuyết trình. Hoặc được hình thành do tưởng tượng, ví dụ một đứa trẻ lo lắng về một con ma dưới gầm giường. [2]
Sự lo lắng không chỉ tác động đến tâm trí mà còn kích hoạt hệ thống thần kinh tự chủ (ANS) của cơ thể. ANS điều chỉnh các chức năng của tim, phổi, hệ tiêu hóa,… Khi gặp một tình huống gây lo lắng, hệ thần kinh tự chủ (ANS) sẽ được kích hoạt. Từ đó, một loạt các phản ứng xảy ra trong cơ thể, bao gồm giải phóng adrenaline, hormone này sẽ làm tăng nhịp tim.
Tình huống gây căng thẳng và lo lắng thường khác nhau ở mỗi người. Ví dụ, một người cảm thấy lo lắng, sợ hãi khi nghĩ đến việc thuyết trình, nhưng với những người khác thì đây là một điều khiến họ cảm thấy hào hứng.
Nếu đang ở trong một tình huống lo lắng thì tim đập nhanh chỉ là một dấu hiệu cho thấy ANS đã bắt đầu hoạt động. Bên cạnh tim đập nhanh, các triệu chứng thể chất khác có thể xuất hiện như thở nhanh, đổ mồ hôi, căng cơ, các vấn đề về dạ dày – ruột, cảm thấy kiệt sức.
Bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm để loại trừ một số tình trạng trước khi chẩn đoán tim đập nhanh do lo lắng. Họ bắt đầu bằng cách nghe nhịp tim để xem có bất kỳ sự bất thường nào không. Bác sĩ cũng sẽ hỏi người bệnh về:
Bác sĩ có thể đề nghị xét nghiệm máu để kiểm tra tình trạng thiếu máu, nhiễm trùng, lượng kali thấp hoặc rối loạn điện giải… Họ cũng sẽ kiểm tra vấn đề về tuyến giáp hoặc các vấn đề sức khỏe khác có thể gây ra tình trạng tim đập nhanh. Một số phương pháp khác giúp chẩn đoán tình trạng tim đập nhanh như:
Nếu máy theo dõi Holter không hiển thị nhịp tim bất thường, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng máy ghi sự kiện. Người bệnh có thể đeo máy này trong nhiều tuần.
Hầu hết các trường hợp tim đập nhanh kèm theo lo lắng, hồi hộp do cảm xúc là không nguy hiểm và thường biến mất sau khi tình huống gây ra trạng thái cảm xúc đó qua đi.
Ít phổ biến hơn, tim đập nhanh có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn như rối loạn nhịp tim. Trong trường hợp người bệnh bị đánh trống ngực kèm theo đau ngực, khó thở, chóng mặt…, hãy gọi cấp cứu ngay lập tức.
Xem thêm: Tim đập nhanh khó thở là bệnh gì? Nguyên nhân và triệu chứng
Tim đập nhanh do lo lắng thường biến mất trong vòng vài phút, có xu hướng bắt đầu đột ngột và kết thúc nhanh chóng. Nếu trường hợp bị tim đập nhanh do lo lắng, bác sĩ có thể chẩn đoán chứng rối loạn lo âu. Rối loạn lo âu có nghĩa là lo lắng quá mức ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày, chẳng hạn như đi làm, đi học hoặc gặp gỡ bạn bè. Đây là tình trạng sức khỏe tâm thần phổ biến nhất ở Mỹ. Nó ảnh hưởng đến gần 1/5 số người tại một thời điểm nào đó trong cuộc đời.
Ngoài ra, nếu tim đập nhanh không biến mất trong vòng vài phút hoặc xảy ra thường xuyên. Tình trạng này có thể không liên quan đến lo lắng mà có thể do các tình trạng sức khỏe khác bao gồm:
Hãy luôn thông báo với bác sĩ khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng mới nào. Hãy liên hệ cấp cứu ngay lập tức nếu xuất hiện tim đập nhanh kèm theo các dấu hiệu sau:
ECO Pharma sẽ giới thiệu đến bạn một số phương pháp điều trị tim đập nhanh lo lắng, hồi hộp ngay sau đây.
Thuốc chống loạn nhịp có thể được sử dụng trong các trường hợp tim đập nhanh hồi hộp do rối loạn nhịp tim. Bên cạnh đó các thuốc điều trị nguyên nhân có thể được sử dụng như thuốc điều trị cường giáp, thuốc điều chỉnh điện giải, điều trị thiếu máu, điều trị suy tim… Thuốc chống lo âu và thuốc chống trầm cảm có thể được bác sĩ chỉ định trong các trường hợp có rối loạn lo âu.
Trị liệu hành vi nhận thức (CBT) là một phương pháp trò chuyện giữa nhà trị liệu và người bệnh. Từ đó giúp người bệnh kiểm soát các tình trạng sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm và lo lắng.
Bằng cách sử dụng hình thức hỏi đáp, nhà trị liệu sẽ giúp người bệnh có được một góc nhìn khác. Kết quả là, người bệnh học cách phản ứng tốt hơn với căng thẳng, nỗi đau và những tình huống khó khăn. CBT có thể được sử dụng một mình hoặc cùng với thuốc và các liệu pháp khác. Chuyên gia trị liệu sẽ tùy chỉnh phương pháp điều trị cho từng trường hợp riêng biệt.
Trị liệu hành vi nhận thức thường kéo dài từ 12 đến 20 tuần. Tuy nhiên, mỗi người là một cá thể riêng biệt nên thời gian điều trị có thể khác nhau. Hãy cố gắng đừng nản lòng trong quá trình điều trị, mọi sự tiến bộ nhỏ đều cần thiết.
Bên cạnh đó, các thủ thuật và phẫu thuật có thể cần thiết để điều trị các bệnh lý nền gây tim đập nhanh hồi hộp như thông tim và can thiệp mạch vành trong thiếu máu cơ tim, cắt đốt điện sinh lý hoặc đặt máy khử rung tim trong điều trị các rối loạn nhịp tim, phẫu thuật điều trị các bệnh tim bẩm sinh, bệnh van tim…
Các phương pháp phòng ngừa và kiểm soát tình trạng tim đập nhanh, hồi hộp là các kỹ thuật thư giãn và tập thể dục. Tuy nhiên, những người gặp các vấn đề tim mạch cần được điều trị theo hướng dẫn của các chuyên gia y tế.
Một số kỹ thuật thư giãn như thiền định, hít thở sâu, viết nhật ký, tập yoga, dành thời gian ngoài trời, tập thể dục rất hữu ích trong việc cải thiện tim đập nhanh do lo lắng.
Bên cạnh đó, người bệnh cần giảm hoặc tránh lượng chất kích thích như thuốc lá, đồ uống có chứa caffeine, chẳng hạn như cà phê, trà và soda. Một số loại thuốc như thuốc cảm lạnh và ho, thuốc ức chế sự thèm ăn, thuốc sức khỏe tâm thần cũng có thể gây ra tình trạng tim đập nhanh.
Giữ cân bằng điện giải là một điều không thể thiếu trong việc phòng ngừa và kiểm soát tim đập nhanh hồi hộp. Chất điện giải là các phân tử tích điện có mặt khắp cơ thể và hỗ trợ nhiều chức năng. Chúng đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nhịp tim. Nồng độ các chất điện giải trong cơ thể cao hay thấp đều có thể gây ra tim đập nhanh hồi hộp.
Bạn nên cân nhắc việc ăn một chế độ ăn uống cân bằng, giàu chất dinh dưỡng, trái cây và rau quả để cung cấp các chất điện giải như kali, canxi và magie. Ngoài ra, một số trường hợp nên trao đổi với bác sĩ nếu mắc một số bệnh lý nhất định cần hạn chế lượng kali hấp thụ, chẳng hạn như bệnh thận. Nồng độ kali cao có thể gây rối loạn nhịp tim và tim đập nhanh.
Mất nước có thể làm thay đổi nồng độ điện giải và gây hạ huyết áp, có thể dẫn đến tim đập nhanh. Trung bình, bạn nên uống đủ 2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, lượng nước mà các chuyên gia khuyến nghị uống trong ngày sẽ khác nhau tùy theo từng cá nhân, độ tuổi, giới tính và tình trạng mang thai.
Uống rượu bia thường xuyên cũng có thể làm tăng nguy cơ khởi phát rung nhĩ và các rối loạn nhịp tim khác, gây nên nhịp tim nhanh hồi hộp.
Tập thể dục có thể cải thiện sức khỏe tim mạch và giúp khôi phục nhịp đập tự nhiên của tim. Sự vận động cơ thể cũng có thể giúp giảm căng thẳng và lo lắng, ngăn ngừa hoặc giảm nhịp tim nhanh. Những cách tập thể dục có thể áp dụng như đi bộ nhanh, chạy bộ, đi xe đạp, bơi lội,…
Tuy nhiên, tập thể dục có thể gây ra đánh trống ngực ở một số người và điều quan trọng là phải xác định và tránh các loại bài tập có khả năng gây ra tình trạng này. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để bắt đầu một chế độ tập luyện mới.
Để chăm sóc người bị tim đập nhanh lo lắng, hồi hộp hiệu quả, bạn cần thực hiện các biện pháp sau:
Tim đập nhanh hồi hộp có thể là một hiện tượng sinh lý bình thường xảy ra với bất kỳ ai. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên hoặc đi kèm với các triệu chứng khác như khó thở, đau ngực, chóng mặt thì bạn nên đến gặp bác sĩ để loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn. Ngoài ra, bạn có thể bổ sung các dưỡng chất từ thiên nhiên như GDL-5 (Policosanol) chiết xuất từ phấn mía Nam Mỹ để hỗ trợ điều hòa mỡ máu, hỗ trợ ngăn ngừa xơ vữa động mạch và các bệnh lý tim mạch khác.
