Bạn vừa mới bước vào cuộc sống hôn nhân đã cảm thấy mệt mỏi, chán nản thay vì niềm vui và hạnh phúc như mong đợi. Rất có thể bạn đang đối mặt với tình trạng trầm cảm sau hôn nhân. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu nguyên nhân và tìm giải pháp điều trị hoặc phòng ngừa.
Trầm cảm sau hôn nhân là một trạng thái tâm lý tiêu cực mà một số người có thể trải qua sau khi kết hôn như thất vọng, lo âu, chán nản, mệt mỏi. Tình trạng này thường xuất hiện khi người trong cuộc không thể thích nghi với các chuyển đổi lớn trong cuộc sống, phải đối diện với những trách nhiệm mới, sự thay đổi trong các mối quan hệ, áp lực tài chính hoặc gia đình,… Lâu dài sẽ khiến người bệnh cư xử thất thường, dễ cáu kỉnh, mất kết nối với bạn đời dẫn đến hôn nhân đổ vỡ.
Theo một nghiên cứu, gần một nửa trong số 28 phụ nữ mới cưới cho biết họ cảm thấy thất vọng hoặc chán nản sau đám cưới. Trong một nghiên cứu khác với 152 phụ nữ tham gia khảo sát trực tuyến trong thời gian đính hôn và sáu tháng sau đám cưới, gần 12% cho biết các triệu chứng trầm cảm của họ tăng lên sau đám cưới. (1)
Trầm cảm sau khi kết hôn có thể xảy ra với cả người vợ và người chồng. Người đang gặp phải chứng trầm cảm sau khi kết hôn thường không nhận thức được điều đó.
Trầm cảm sau khi kết hôn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống hôn nhân và cuộc sống cá nhân của người bệnh:
Trầm cảm sau hôn nhân có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau bao gồm các yếu tố cá nhân, môi trường và xã hội.
Khi mối quan hệ hôn nhân xảy ra mâu thuẫn hoặc xuất hiện người thứ ba dễ khiến người trong cuộc cảm thấy mất phương hướng và rơi vào tình trạng trầm cảm. Đặc biệt phụ nữ thường là đối tượng dễ bị tổn thương hơn khi đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng như ly thân hay sự phản bội của bạn đời, làm tăng nguy cơ mắc trầm cảm sau hôn nhân. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt về tình cảm, ủng hộ hoặc sự thấu hiểu lẫn nhau có thể làm cho một người cảm thấy cô đơn, lạc lõng ngay trong chính cuộc hôn nhân của mình. (3)
Vấn đề tài chính là một trong những nguyên nhân phổ biến gây căng thẳng và trầm cảm sau hôn nhân, đặc biệt khi cả hai vợ chồng chưa thể tự chủ tài chính và còn phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ từ bố mẹ hai bên. Trong nhiều trường hợp lễ cưới được tổ chức quá hoành tráng vượt xa khả năng kinh tế của bản thân và gia đình, dễ khiến cuộc sống sau hôn nhân gặp túng quẫn, áp lực tài chính nặng nề hơn. Nếu tiền bạc vật chất trở thành nỗi lo thường trực thì việc cảm nhận được hạnh phúc và tình yêu trong hôn nhân sẽ khó khăn hơn.
Trong một mối quan hệ chắc chắn sẽ khó tránh khỏi cãi vã, nhưng khi các cuộc cãi vã, xung đột kéo dài mà không được giải quyết có thể dẫn đến cảm giác mệt mỏi, bế tắc và suy giảm tình cảm vợ chồng. Đây có thể chính là nguyên nhân trực tiếp của trầm cảm sau hôn nhân.
Khi đối diện với khó khăn trong hôn nhân, một số người có xu hướng tự cô lập bản thân, không chia sẻ cảm xúc với bất kỳ ai, kể cả người bạn đời. Họ có thể cảm thấy rằng không ai hiểu hoặc giúp đỡ được mình, suy nghĩ này ngăn cản họ tìm kiếm sự hỗ trợ cần thiết, thậm chí làm trầm trọng thêm cảm giác cô đơn và lạc lõng. Tình trạng này như một vòng lẩn quẩn, càng cô lập, trầm cảm càng trở nên nặng nề và càng trầm cảm, người ta càng muốn rút lui khỏi xã hội.
Những người có khuynh hướng tâm lý bi quan, dễ chán nản hoặc đã từng trải qua các vấn đề về sức khỏe tinh thần trước đây, có nguy cơ cao hơn đối với trầm cảm sau hôn nhân. Sự bi quan về tương lai của hôn nhân, cảm giác thất vọng khi thực tế không như mong đợi, có thể khiến tình trạng trầm cảm trở nên nghiêm trọng hơn.
Các triệu chứng trầm cảm sau kết hôn thường là cảm giác buồn rầu, mệt mỏi, chán nản, mất hứng thú, ăn uống và giấc ngủ bị rối loạn, giảm ham muốn tình dục, thờ ơ và thậm chí nghi ngờ về bạn đời. Nguy hiểm hơn, họ có thể tự cô lập và có ý nghĩ tự hại bản thân. Trầm cảm kéo dài còn suy giảm hệ miễn dịch, tăng nguy cơ mắc các bệnh về dạ dày, tim mạch, huyết áp và rối loạn tâm thần khác.
Khi gặp tình trạng trầm cảm sau hôn nhân, người bệnh nên tìm đến các chuyên gia tâm lý, kiên nhẫn thực hiện liệu trình điều trị, đồng thời nên nhờ đến sự hỗ trợ từ phía bạn đời và gia đình. Sau đây là các phương pháp điều trị trầm cảm thường được áp dụng:
Phòng ngừa trầm cảm sau hôn nhân có thể thực hiện bằng các biện pháp sau:
Bạn có thể cân nhắc tham gia các lớp học tiền sản hoặc lớp học tiền hôn nhân để chuẩn bị những kỹ năng mềm cho cuộc sống sau khi kết hôn. Những lớp học này sẽ cung cấp kiến thức cơ bản về việc chăm sóc gia đình và nuôi dạy con cái, giúp bạn hiểu rõ hơn về tâm lý và cảm xúc trong hôn nhân. Hơn nữa các lớp học này còn tạo cơ hội để bạn gặp gỡ và trao đổi kinh nghiệm với những cặp đôi khác, giúp bạn xây dựng nền tảng vững chắc cho gia đình nhỏ của mình và hạn chế tình trạng trầm cảm sau hôn nhân.
Cuộc sống hôn nhân mang lại nhiều thay đổi và thách thức mới, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn phải từ bỏ hoàn toàn những thói quen và sở thích từ thời độc thân. Ngược lại, tham gia các hoạt động mà bạn yêu thích như gặp gỡ bạn bè, theo đuổi đam mê cá nhân hoặc dành thời gian cho các hoạt động giải trí riêng tư sẽ giúp bạn duy trì tinh thần lạc quan và tránh căng thẳng trong cuộc sống hôn nhân. Hơn nữa tâm lý thoải mái sẽ tạo điều kiện thuận lợi để bạn nhìn nhận và giải quyết các vấn đề trong hôn nhân hiệu quả hơn.
Thường xuyên tâm sự và chia sẻ với bạn đời sẽ giúp bạn duy trì mối quan hệ hôn nhân lành mạnh và hạnh phúc. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc giảm nguy cơ trầm cảm sau hôn nhân, vốn thường bắt nguồn từ cảm giác cô đơn, chưa được thấu hiểu. Khi cả hai cùng mở lòng, chia sẻ những niềm vui, nỗi buồn và những khó khăn trong cuộc sống, họ sẽ tạo ra một môi trường an toàn và tin cậy, nơi mà mỗi người đều nhận được sự hỗ trợ và đồng cảm từ bạn đời.
Điều trị trầm cảm càng sớm càng tốt sẽ giúp ngăn chặn bệnh tiến triển nặng hơn, giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như rối loạn lo âu, suy nhược cơ thể, hoặc trong những trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến ý nghĩ tự tử. Đồng thời, thăm khám sớm và điều trị kịp thời cũng giúp cải thiện khả năng hồi phục, giúp bạn nhanh chóng trở lại cuộc sống bình thường.
Đối với những cặp đôi sắp bước vào ngưỡng cửa hôn nhân, tham gia các khóa học tiền hôn nhân hoặc lớp học tiền sản là cách để cả hai trang bị những kỹ năng và kiến thức cần thiết, giúp vợ chồng hỗ trợ lẫn nhau trong cuộc sống chung sau này.
Các khóa học này không chỉ giúp bạn tự tin hơn mà còn tạo sự gắn kết và đồng cảm giữa vợ chồng. Trung tâm Sản phụ khoa Bệnh viện Đa Khoa Tâm Anh TP.HCM thường xuyên tổ chức các lớp học tiền sản miễn phí, bạn có thể đăng ký tham gia để được hướng dẫn cụ thể.
Trầm cảm sau hôn nhân có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau như áp lực công việc, trách nhiệm gia đình, hay sự thay đổi trong mối quan hệ vợ chồng. Để duy trì cuộc sống hôn nhân hạnh phúc và tránh xa trầm cảm, các cặp vợ chồng nên lắng nghe và thấu hiểu lẫn nhau, cùng chăm sóc và nuôi dưỡng tình cảm mỗi ngày.
