Nhồi máu cơ tim cấp gây tử vong cho khoảng 300.000 đến 400.000 người mỗi năm trên thế giới. Thực tế đau lòng là diễn tiến thầm lặng và chóng vánh của bệnh, nhiều người đã không kịp trở tay. Đó là lý do tại sao việc nắm vững kiến thức sơ cứu nhồi máu cơ tim và cấp cứu kịp giờ vàng có ý nghĩa sống còn đối với người bệnh.
Trước khi học cách sơ cứu nhồi máu cơ tim, bạn nên nhận biết các dấu hiệu khi cơn nhồi máu cơ tim xuất hiện. ECO Pharma sẽ cung cấp một vài triệu chứng của bệnh có thể là cảnh báo sớm, diễn ra trước vài tuần hoặc vài tháng.
Đau thắt ngực giống như cảm giác bị ai đó bóp chặt, đè nặng, thường xuất hiện từng cơn là dấu hiệu rất điển hình của bệnh mạch vành. Một số người cũng cảm thấy đau nhói, bỏng rát như kim châm. Cơn đau bắt đầu từ giữa ngực và có thể lan sang vùng cánh tay, cổ. Tình trạng này có thể lặp lại nhiều lần trước khi nhồi máu cơ tim thực sự xảy ra. [1]
Một dấu hiệu khác của nhồi máu cơ tim là cơn đau lan dần. Cảm giác đau khó chịu thường lan từ giữa ngực đến các bộ phận khác của nửa thân trên như cổ, lưng, hàm, cánh tay,…
Một số người còn có triệu chứng đau lan xuống bụng, kèm theo buồn nôn, nôn, rối loạn tiêu hóa. Triệu chứng này thường gặp ở phụ nữ hơn và cũng là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp, đặc biệt khi kết hợp với hai triệu chứng trên.
Khó thở thường không xuất hiện một mình mà đi kèm hoặc trước cơn đau thắt ngực, cảnh báo về sự xuất hiện của nhồi máu cơ tim. Đây là một trong những triệu chứng quan trọng cần được chú ý trước khi tiến hành sơ cứu nhồi máu cơ tim cho người bệnh.
Bên cạnh những triệu chứng chính, người bệnh nhồi máu cơ tim cũng có thể cảm thấy chóng mặt, choáng váng, toát mồ hôi lạnh, tim đập nhanh kèm theo cảm giác lo lắng. Đáng chú ý, một số bệnh nhân không hề nhận thức được cơn đau thắt ngực cảnh báo trước, mà chỉ cảm nhận triệu chứng tương tự như cảm ốm bình thường.
Khi nhận thấy người thân có các dấu hiệu của nhồi máu cơ tim, điều quan trọng nhất là phải lập tức gọi xe cứu thương để đưa đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt [2]. Trong lúc chờ đợi xe cứu thương, bạn có thể thực hiện cách sơ cứu nhồi máu cơ tim theo các bước sau:
Trong trường hợp người bệnh bất tỉnh, bạn cần xác định xem họ còn tri giác, nhịp tim và nhịp thở hay không bằng cách lay gọi, quan sát nhịp thở, áp tai nghe nhịp tim, bắt mạch. Trong trường hợp xác định được người bệnh không còn nhịp tim nhịp thở, bạn có thể sơ cứu người bị nhồi máu cơ tim theo cách như sau:
Lưu ý: Khi ép tim ngoài lồng ngực cần thực hiện với tốc độ ổn định, sau mỗi 30 lần ấn, bạn nên tạm dừng để thực hiện hô hấp nhân tạo 2 lần giúp duy trì thông khí cho người bệnh.
Đối với trường hợp người bệnh vẫn còn ý thức, bạn có thể sơ cứu nhồi máu cơ tim như sau [3]:
Khi sơ cứu người bị nhồi máu cơ tim, có một số điều quan trọng mà bạn tuyệt đối không nên làm:
Ngoài ra, bạn cần ghi nhớ 4 khung giờ can thiệp trong việc sơ cứu nhồi máu cơ tim cấp để không bỏ lỡ “giờ vàng” điều trị.
Xem thêm: Kế hoạch chăm sóc bệnh nhân nhồi máu cơ tim hiệu quả an toàn
Ngoài việc tìm hiểu cách sơ cứu khi bị nhồi máu cơ tim, bạn cũng nên tìm hiểu cách phòng tránh nguy cơ nhồi máu cơ tim để áp dụng cho bản thân và gia đình:
Thường xuyên gặp căng thẳng cơ thể sẽ phản ứng bằng việc ăn nhiều, hút thuốc lá hoặc uống rượu nhiều hơn. Cơ thể cũng tăng tiết những chất gây hại dẫn gây ảnh hưởng xấu cho tim mạch.
Để giảm căng thẳng, bạn hãy cố gắng sắp xếp công việc hợp lý, dành thời gian tập thể dục, nghe nhạc, hoặc thiền. Các hoạt động này giúp cải thiện tâm trạng vừa tăng cường sức khỏe tim mạch.
Các nghiên cứu cho thấy tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải giúp duy trì cân nặng hợp lý và giảm nguy cơ khởi phát các vấn đề sức khỏe như huyết áp cao, cholesterol cao và bệnh tiểu đường tuýp 2 từ đó giảm các yếu tố gây hại cho tim.
Bạn có thể lựa chọn bất kỳ môn thể thao ưa thích nào và nên phân bổ thời gian tập luyện đều đặn, ít nhất 5 ngày mỗi tuần. Người bệnh có thể xin tư vấn của bác sĩ để lựa chọn môn thể thao phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Bỏ hút thuốc lá là một trong những cách hiệu quả nhất để phòng ngừa nhồi máu cơ tim. Hút thuốc lá không chỉ gây hại cho hệ thần kinh, tim và mạch máu mà còn giảm lượng oxy trong máu, làm tăng huyết áp và gây hại cho tim. Điều này buộc tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp đủ oxy cho cơ thể. Hút thuốc cũng tăng nguy cơ xơ vữa động mạch do tổn thương mạch máu, từ đó làm tăng khả năng bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Chế độ ăn uống lành mạnh có tác động lớn đến việc ngăn ngừa nhồi máu cơ tim. Thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ mỡ, huyết áp và lượng đường trong máu.
Để phòng tránh nguy cơ nhồi máu cơ tim bạn nên hạn chế các loại thực phẩm có nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, đường, muối, các món chiên xào.
Thay vào đó, bạn nên tăng cường tiêu thụ rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên cám, sản phẩm sữa ít béo hoặc không béo. Thịt nạc và thịt gia cầm không có da, cá giàu axit béo omega-3, đậu và hạt các loại, các loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu hướng dương,… cũng tốt để phòng ngừa bệnh tim mạch.
Thừa cân và béo phì là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc nhồi máu cơ tim. Bạn chỉ cần giảm từ 3% – 5% trọng lượng cơ thể đã có thể giúp hạ mỡ máu, giảm đường huyết và huyết áp.
Để làm được điều này, bạn cần tuân thủ một chế độ ăn uống lành mạnh, giàu rau xanh, kiểm soát lượng calo tiêu thụ hàng ngày và duy trì lịch trình tập thể dục đều đặn.
Rối loạn lipid máu có thể dẫn đến tình trạng cholesterol tích tụ trong lòng mạch, làm hẹp mạch vành và tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Trong trường hợp có rối loạn lipid máu, bạn cần tuân thủ sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Cách sơ cứu nhồi máu cơ tim là một kỹ năng quan trọng giúp giảm nguy cơ tử vong cho người bệnh nhồi máu cơ tim. Mỗi chúng ta nên trang bị kiến thức về các nguyên tắc sơ cứu nhồi máu cơ tim cơ bản và đúng cách để bảo vệ bản thân và những người xung quanh.
