Nhiễm virus HPV gây ra bệnh sùi mào gà ở nữ với dấu hiệu đặc trưng là các mụn cóc quanh vùng sinh dục và cả miệng. Chúng gây khó chịu khi giao hợp nhưng đáng lo ngại nhất, các chủng virus HPV độc lực cao đã được biết đến là tác nhân chính gây ung thư tử cung. Để hiểu rõ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu bệnh sùi mào gà ở nữ cũng như cách điều trị và phòng ngừa, hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.
Sùi mào gà hay mụn cóc sinh dục là bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến do nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus). Nó đặc trưng bởi sự xuất hiện của các nốt sùi mềm, bề mặt sần có màu hồng hoặc trắng đục và dễ chảy máu khi cọ xát. Các nốt sùi thường mọc ở âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, hậu môn và trong một số trường hợp xuất hiện cả ở miệng. (1)
Đây là bệnh có khả năng tái phát nhiều lần và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ác tính, đặc biệt là ung thư cổ tử cung. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính năm 2019, HPV đã gây ra 620.000 ca ung thư ở phụ nữ. Thật may là đã có thể phòng ngừa sớm bằng vắc xin ngay từ tuổi lên 9, trước khi có quan hệ tình dục. (2)
Dấu hiệu bệnh sùi mào gà ở phụ nữ thường xuất hiện sau thời gian ủ bệnh từ 2 – 9 tháng. Các triệu chứng bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ phổ biến bao gồm:
Dưới đây là những hình ảnh bệnh sùi mào gà ở phụ nữ thực tế:
Nguyên nhân bệnh sùi mào gà ở nữ là do virus HPV gây ra. Những con đường làm lây nhiễm loại virus này như sau:
Đây là con đường lây truyền phổ biến nhất. Virus HPV có thể lây qua quan hệ tình dục âm đạo, hậu môn hoặc bằng miệng. Nguy cơ lây nhiễm rất cao khi tiếp xúc với người mang virus, ngay cả khi không có dấu hiệu của bệnh sùi mào gà ở phụ nữ rõ ràng. Việc không sử dụng bao cao su, quan hệ tình dục với nhiều bạn tình càng làm tăng nguy cơ mắc bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ.
Virus HPV gây sùi mào gà có thể lây qua tiếp xúc da kề da, đặc biệt qua quan hệ tình dục đường âm đạo, hậu môn hoặc khi sử dụng chung đồ chơi tình dục. Virus vẫn có khả năng lây truyền ngay cả khi người mang virus không có biểu hiện của bệnh sùi mào gà ở nữ rõ ràng.
Mặc dù không phải con đường lây nhiễm phổ biến nhưng việc dùng chung khăn tắm, đồ lót, dao cạo, vật dụng cá nhân có thể dẫn đến nguy cơ này. Virus HPV có khả năng tồn tại trong môi trường ẩm ướt một thời gian nên có thể xâm nhập vào người khỏe mạnh khi tiếp xúc với các bề mặt có mầm bệnh.
Phụ nữ mang thai mắc sùi mào gà có nguy cơ truyền virus HPV cho con trong quá trình sinh thường. Trẻ em khi nhiễm HPV có thể phát triển tổn thương ở vùng hầu họng hoặc thanh quản dẫn đến khó thở và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp. Trong những trường hợp người mẹ có tổn thương sùi lớn ở đường sinh dục, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định sinh mổ để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Không phải tất cả các trường hợp nhiễm HPV đều phát triển thành bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ. Ở những người có hệ miễn dịch tốt, cơ thể thường có khả năng tự loại bỏ virus trong vòng một đến hai năm mà không gây ra triệu chứng. Tuy nhiên nếu gặp các yếu tố bất lợi làm hệ miễn dịch suy yếu, nguy cơ mắc bệnh ở phụ nữ sẽ cao hơn.
Theo đó những phụ nữ suy giảm miễn dịch (nhiễm HIV, sau ghép tạng phải dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc đang điều trị ung thư) thường dễ bị nhiễm HPV và có nguy cơ tiến triển thành các tổn thương nghiêm trọng hơn. Khi hệ miễn dịch không đủ mạnh để khống chế virus, các triệu chứng bệnh sùi mào gà ở phụ nữ giới có xu hướng tái phát nhiều lần và khó kiểm soát.
Phụ nữ quan hệ tình dục từ khi còn quá trẻ (dưới 18 tuổi) thường có nguy cơ cao mắc HPV. Nguyên nhân là do cổ tử cung ở tuổi này chưa trưởng thành hoàn toàn nên dễ bị tổn thương khi giao hợp, tạo điều kiện cho virus xâm nhập và phát triển. Hoặc có nhiều bạn tình hoặc quan hệ tình dục với người có thói quen tình dục không lành mạnh cũng làm tăng đáng kể nguy cơ phơi nhiễm. Ngoài ra còn các yếu tố khác như hút thuốc lá, stress kéo dài, vệ sinh vùng kín kém hoặc có tiền sử mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Sùi mào gà ở nữ giới nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Ngoài gây ra những khó chịu về mặt thể chất và tâm lý, bệnh còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản và nguy cơ ung thư phụ khoa, đặc biệt là ung thư cổ tử cung.
Theo WHO, hơn 99% các ca ung thư cổ tử cung có sự hiện diện của virus HPV, đặc biệt là những chủng HPV thuộc nhóm nguy cơ cao như HPV-16 và HPV-18. Khi virus tồn tại lâu dài trong niêm mạc cổ tử cung, chúng có thể gây ra những thay đổi bất thường ở tế bào và từng bước tiến triển thành ung thư. (3)
Bệnh sùi mào gà ở nữ nếu xuất hiện trong âm đạo hoặc cổ tử cung có thể gây ra các triệu chứng như chảy máu và tiết dịch âm đạo bất thường khiến hoạt động tình dục trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh đó HPV còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm phụ khoa như viêm cổ tử cung hoặc viêm vùng chậu làm suy yếu môi trường sinh sản và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Ngoài ra, phụ nữ mang thai khi bị sùi mào gà có thể gặp nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng:
Việc chẩn đoán sùi mào gà ở nữ được kết hợp giữa khai thác tiền sử, thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm chuyên sâu. Các phương pháp này phát hiện sự hiện diện của virus HPV, đồng thời tầm soát các nguy cơ phụ khoa đi kèm như tiền ung thư cổ tử cung.
Quy trình chẩn đoán bệnh sùi mào gà ở phụ nữ thường quy tại các bệnh viện gồm:
Khai thác bệnh sử và triệu chứng
Bác sĩ sẽ hỏi chi tiết về các biểu hiện mà người bệnh gặp phải như ngứa, đau rát, ra khí hư bất thường hoặc chảy máu khi quan hệ tình dục. Các thông tin về thói quen quan hệ tình dục, số lượng bạn tình, tình trạng hôn nhân, tiền sử sinh nở cũng được khai thác để đánh giá nguy cơ nhiễm HPV.
Thăm khám lâm sàng
Trong bước thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp vùng sinh dục như âm hộ, âm đạo và cổ tử cung để phát hiện các nốt sùi hay mụn cóc. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ tổn thương lan rộng hoặc bệnh nhân có tiền sử quan hệ tình dục qua đường hậu môn, việc kiểm tra hậu môn sẽ được tiến hành. Ở giai đoạn sớm, các nốt sùi thường rất nhỏ và khó nhận thấy bằng mắt thường, vì vậy bác sĩ có thể sử dụng dung dịch axit axetic loãng để soi niêm mạc giúp làm rõ những tổn thương nghi ngờ.
Xét nghiệm cận lâm sàng
Để xác định chính xác tình trạng nhiễm HPV và đánh giá nguy cơ biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định một số xét nghiệm cận lâm sàng như sau:
Phương pháp điều trị bệnh sùi mào gà ở phụ nữ phù hợp phụ thuộc vào số lượng và vị trí nốt sùi, tình trạng sức khỏe. Trong nhiều trường hợp, nếu sùi mào gà không ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống có thể chưa cần điều trị. Riêng ở phụ nữ mang thai nếu nốt sùi lớn, bác sĩ có thể khuyến nghị điều trị để tránh cản trở đường sinh.Dưới đây là những phương pháp điều trị bệnh sùi mào gà ở bộ phận sinh dục nữ phổ biến:
Điều trị bằng thuốc thường là lựa chọn đầu tiên cho những trường hợp sùi mào gà nhẹ hoặc tổn thương nhỏ, khu trú ở bề mặt da và niêm mạc. Các loại thuốc bôi hoặc dung dịch đặc trị có tác dụng phá hủy mô sùi, ức chế sự phát triển của virus HPV tại chỗ.
Một số loại thuốc được sử dụng trong điều trị bệnh sùi mào gà ở nữ:
Trong những trường hợp tổn thương lan rộng, tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng tốt với thuốc, các phương pháp can thiệp thủ thuật sẽ được cân nhắc để điều trị bệnh sùi mào gà ở phụ nữ. Việc lựa chọn thủ thuật nào phụ thuộc vào vị trí, kích thước tổn thương cũng như tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Các thủ thuật thường được sử dụng bao gồm:
Phòng ngừa bệnh sùi mào gà ở nữ giới đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tình dục và mang thai và sinh nở. Các biện pháp phòng ngừa chủ động hiệu quả gồm:
Sùi mào gà ở nữ là một bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến do HPV gây ra, có khả năng tái phát và dẫn đến biến chứng nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, vô sinh hoặc lây sang trẻ trong lúc sinh nở. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, chẩn đoán chính xác và điều trị đúng cách đóng vai trò then chốt trong kiểm soát bệnh. Bên cạnh đó, tiêm vắc xin HPV, quan hệ tình dục an toàn và khám phụ khoa định kỳ là những biện pháp hiệu quả giúp phụ nữ phòng ngừa căn bệnh này.
