Collagen đóng vai trò là loại keo kết dính các mô lại với nhau. Bổ sung collagen trong giai đoạn mãn kinh giúp cải thiện các triệu chứng khó chịu do thiếu hụt nội tiết tố, tăng tính đàn hồi, căng mịn và tươi trẻ cho làn da. Cùng ECO Pharma tìm hiểu việc uống collagen có tác dụng gì cho phụ nữ qua bài viết sau đây.

Collagen là một protein thiết yếu, dồi dào nhất và chiếm khoảng 30% tổng khối lượng protein trong cơ thể. Collagen được tạo thành chủ yếu từ ba axit amin là proline, glycine và hydroxyproline. Các axit amin này liên kết lại với nhau để tạo thành các sợi protein trong cấu trúc xoắn ba. (1)
Trong thực phẩm, collagen tự nhiên chỉ có trong thịt động vật như thịt và cá có chứa mô liên kết. Tuy nhiên, nhiều loại thực phẩm từ động vật và thực vật đều chứa các chất để sản xuất collagen trong cơ thể chúng ta. Cơ thể chúng ta dần sản xuất ít collagen hơn khi già đi, nhưng sản xuất collagen giảm nhanh nhất do tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng mặt trời, hút thuốc, uống quá nhiều rượu, thiếu ngủ và thiếu tập thể dục. Khi lão hóa, collagen ở các lớp da sâu thay đổi từ một mạng lưới sợi được tổ chức chặt chẽ thành một mê cung không có tổ chức. Tiếp xúc với môi trường có thể làm hỏng các sợi collagen, làm giảm độ dày và độ bền của chúng, dẫn đến nếp nhăn trên bề mặt da.
Collagen là phân tử dạng sợi, dai, bền chắc, không hòa tan và là thành phần chính của các mô liên kết như da, gân, mạch máu, sụn, xương và dây chằng. Ngoài ra, collagen còn được tìm thấy trong các cơ quan mạch máu, ở răng, giác mạc và niêm mạc ruột. Do đó, collagen đóng vai trò như một “khung sườn” trong việc cung cấp cấu trúc, độ bền và chức năng cho toàn bộ cơ thể.
Vai trò của collagen trong cơ thể như sau:
Các nhà khoa học đã xác định được tổng cộng có khoảng 28 loại collagen, thuộc 5 type chính và phổ biến nhất là:

Xem thêm: Uống collagen có làm trắng da không?
Phụ nữ uống collagen có tác dụng gì? Sau đây là 9 tác dụng ưu việt của collagen đối với sức khỏe và sắc đẹp của phụ nữ:
Collagen chiếm đến 70% trong cấu trúc da nên đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ săn chắc, đàn hồi và độ ẩm cho làn da. Khi tuổi tác càng cao thì quá trình sản xuất collagen tự nhiên của cơ thể sẽ bị suy giảm, gây ra tình trạng khô da, sạm nám, hình thành nếp nhăn, da chùng nhão và giảm khả năng phục hồi sau tổn thương.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng bổ sung collagen đường uống hoặc sử dụng sản phẩm chăm sóc da chứa collagen có thể kích thích quá trình tổng hợp collagen nội sinh, thúc đẩy tái tạo tế bào da, đồng thời tăng cường khả năng phục hồi của da sau tổn thương, cải thiện kết cấu da và làm mờ các vết sẹo lõm hoặc sẹo thâm. Theo các nghiên cứu khác nhau, liều lượng uống collagen từ 2.5 gram – 15 gram mỗi ngày trong vòng ít nhất 8 tuần sẽ giúp cải thiện sức khỏe làn da sau tổn thương hiệu quả. (2)
Collagen tạo thành một mạng lưới vững chắc hỗ trợ cấu trúc da, giúp duy trì độ căng mịn và làm đầy các khoảng trống giữa các tế bào da ở lớp hạ bì. Thiếu hụt collagen sẽ làm cho mạng lưới này bị suy yếu, lỏng lẻo và yếu ớt dẫn đến sự hình thành các nếp nhăn và rãnh nhăn li ti ở khóe miệng, trán, da chùng nhão, kém săn chắc.
Hàm lượng collagen trong cơ thể sẽ giảm đi theo từng độ tuổi khác nhau, cụ thể như sau:
Ở tuổi 45, cơ thể hầu như sẽ ngừng sản sinh collagen. Do đó, việc chủ động bổ sung collagen cho làn da là điều rất cần thiết để ngăn chặn quá trình lão hóa da, duy trì vẻ đẹp căng mịn và trẻ trung cho làn da.
Đánh giá của 19 nghiên cứu được thực hiện trên 1125 người tham gia với 95% là phụ nữ trong độ tuổi từ 20 tuổi – 70 tuổi đã chỉ ra rằng bổ sung collagen thủy phân có thể giúp cải thiện độ ẩm, đàn hồi của da, giảm thiểu nếp nhăn và các dấu hiệu lão hóa da so với nhóm dùng giả dược. (3)

Collagen tập trung chủ yếu ở lớp hạ bì nên được xem như là “chất keo” liên kết các mô trong tế bào dưới da lại với nhau để duy trì sự săn chắc, độ đàn hồi và căng mịn. Một phân tích tổng hợp 26 nghiên cứu cho thấy việc bổ sung từ 1 gram – 12 gram collagen mỗi ngày trong 4 tuần – 12 tuần sẽ giúp cải thiện độ đàn hồi và duy trì độ ẩm cho làn da. (4)
Những thực phẩm bổ sung collagen này hoạt động bằng cách kích thích cơ thể sản sinh collagen và các protein khác như elastin và fibrillin, góp phần tạo nên cấu trúc da, tăng cường độ đàn hồi, giúp da săn chắc và giảm thiểu tình trạng chảy xệ. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh rằng bổ sung collagen giúp ngăn ngừa mụn trứng cá và các tình trạng da khác.
Collagen là thành phần để cơ thể tổng hợp nên keratin – một loại protein quan trọng chịu trách nhiệm cho sự phát triển và tạo nên cấu trúc tóc và móng tay. Keratin hoạt động như một lớp màng bảo vệ giúp tóc và móng khỏe mạnh hơn, giảm gãy rụng và hư tổn. Bổ sung collagen mỗi ngày với liều lượng hợp lý sẽ giúp tăng cường độ dày và độ bóng của tóc, giảm tình trạng gãy rụng, đồng thời giúp móng chắc khỏe, giảm tình trạng xước và gãy móng.
Một nghiên cứu nhỏ được thực hiện vào năm 2017 trên 25 người bị móng giòn cho thấy việc dùng 2.5 gam collagen mỗi ngày trong 24 tuần giúp cải thiện tình trạng giòn và mọc móng. (5) Tuy nhiên, nghiên cứu này không có nhóm đối chứng dùng giả dược để so sánh với nhóm dùng thực phẩm bổ sung collagen.
Khi tuổi tác càng cao thì các khớp xương bắt đầu bị thoái hóa, sụn xốp của các khớp bắt đầu bị mòn đi. Trong khi đó, khoảng 60% sụn – chất đệm cho khớp được tạo thành từ collagen. Do đó, uống collagen giúp giảm đau nhức và cứng khớp ở những người bị viêm xương khớp, đau khớp mãn tính. Đồng thời, collagen còn kích thích quá trình tái tạo sụn khớp và bảo vệ khớp khỏi sự ma sát, tổn thương.
Nghiên cứu được thực hiện trên 102 phụ nữ mãn kinh có mật độ khoáng xương (BMD) thấp đã cho thấy tác dụng tích cực của việc bổ sung collagen. Những người sử dụng 5 gram collagen peptide mỗi ngày trong vòng 1 năm có sự gia tăng mật độ khoáng xương ở cột sống và xương đùi đáng kể so với nhóm dùng giả dược.
Một nghiên cứu khác trên 31 phụ nữ trong số này cho thấy việc sử dụng 5 gram collagen mỗi ngày trong tổng cộng 4 năm có liên quan đến sự tăng dần mật độ khoáng xương. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra mật độ khoáng xương (BMD) của những người tham gia tăng từ 5.79% – 8.16% ở cột sống và từ 1.23% – 4.21% ở xương đùi. Kết quả nghiên cứu này chỉ ra rằng bổ sung collagen lâu dài có thể giúp tăng mật độ khoáng xương ở phụ nữ mãn kinh, nhóm có nguy cơ cao mắc loãng xương và giảm xương.
Thế nhưng, các nghiên cứu này chỉ quan sát thấy lợi ích của việc bổ sung collagen chủ yếu ở phụ nữ lớn tuổi có mật độ khoáng xương thấp. Do đó, uống collagen có thể không có tác dụng tương tự ở các nhóm dân số khác, chẳng hạn như nam giới, người trẻ tuổi hoặc những người không có mật độ khoáng xương thấp.

Collagen là protein phổ biến nhất trong cơ thể, chiếm khoảng 1% – 2% ở mô cơ và 5% – 6% trọng lượng của cơ xương. Collagen chịu trách nhiệm trong việc tăng khối lượng cơ bắp và giữ cho cơ bắp khỏe mạnh, linh hoạt. Ngoài ra, collagen còn có khả năng thúc đẩy quá trình tổng hợp protein cơ bắp như creatine – axit amin quan trọng trong cơ bắp.
Một nghiên cứu kéo dài 12 tuần trên 26 người cao tuổi bị chứng teo cơ đã chỉ ra rằng, việc bổ sung 15 gram collagen kết hợp với tập luyện thể dục thể thao giúp tăng khối lượng cơ bắp và sức mạnh đáng kể so với nhóm chỉ tập luyện không bổ sung collagen. (6) Tuy nhiên, cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định rõ ràng tác dụng tăng cường khối lượng cơ bắp của collagen.
Collagen là thành phần cấu trúc quan trọng của động mạch,·các mạch máu vận chuyển máu từ tim đến các cơ quan khác trong cơ thể. Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng việc bổ sung collagen có thể góp phần giảm nguy cơ xơ vữa động mạch, huyết áp cao và các bệnh tim mạch khác. Ngoài ra, collagen còn giúp cải thiện lưu thông máu, cung cấp đủ oxy và chất dinh dưỡng cho cơ tim, hỗ trợ quá trình đông máu, ngăn ngừa tình trạng xuất huyết mạch máu.
Khi thiếu hụt collagen, độ đàn hồi và tính linh hoạt của thành động mạch sẽ bị giảm sút, dẫn đến nguy cơ cao bị xơ cứng động mạch – một tình trạng hẹp dần của động mạch. Xơ cứng động mạch là nguyên nhân chính dẫn đến các bệnh tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Một nghiên cứu kéo dài 6 tháng trên 30 người trưởng thành khỏe mạnh sử dụng 16 gram collagen hàng ngày cho thấy độ cứng động mạch suy giảm đáng kể so với trước khi sử dụng collagen. Bên cạnh đó, mức cholesterol HDL (cholesterol tốt) tăng trung bình 6%. HDL là yếu tố quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, bao gồm xơ cứng động mạch, thế nhưng cần thêm nghiên cứu để xác định rõ mối liên hệ này.

Collagen có nhiều trong giác mạc và thủy tinh thể. Nghiên cứu gần đây cho thấy uống collagen kết hợp cùng với các vitamin có thể giúp giảm khô mắt, cải thiện độ đàn hồi của mắt, giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt như bệnh tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng.
Trong giai đoạn mãn kinh, nội tiết tố nữ suy giảm kéo theo quá trình sản xuất collagen tự nhiên trong cơ thể cũng bị giảm sút, dẫn đến các triệu chứng như da khô, nhăn nheo, tóc gãy rụng, thay đổi tâm trạng, xương giòn yếu, dễ gãy và đau khớp. Bổ sung collagen giúp làm chậm quá trình lão hóa da, tăng cường mật độ xương, giảm đau khớp và cải thiện các triệu chứng khó chịu thường gặp khác có thể xảy ra ở giai đoạn mãn kinh.
Khi chúng ta già đi, quá trình sản xuất collagen sẽ bị chậm lại và tốc độ phân hủy collagen cũng sẽ diễn ra nhanh hơn so với lúc trẻ. Phụ nữ và những người được chỉ định là nữ khi sinh (AFAB) sẽ bị suy giảm lượng collagen đáng kể sau thời kỳ mãn kinh. Bổ sung collagen qua thực phẩm chức năng hoặc thực phẩm trong chế độ ăn uống hàng ngày cần thiết để bù đắp chất này trong cơ thể.
Sau đây là danh sách những thực phẩm giàu collagen mà bạn có thể tham khảo để bổ sung vào chế độ ăn uống hằng ngày:

Các chất bổ sung collagen dạng viên, bột và một số loại thực phẩm nhất định được cho là giúp cơ thể hấp thụ hiệu quả hơn. Chúng có thể được bán dưới dạng peptide collagen hoặc collagen thủy phân, là dạng collagen bị phân hủy dễ hấp thụ hơn. Các chất bổ sung collagen chứa axit amin, thành phần cấu tạo nên protein và một số chất cũng có thể chứa các chất dinh dưỡng bổ sung liên quan đến làn da và mái tóc khỏe mạnh như vitamin C, biotin hoặc kẽm.
Đối với dạng viên uống collagen dễ sử dụng và bảo quản nhưng hàm lượng collagen thấp, tốn nhiều thời gian để hấp thu. Collagen dạng nước dễ hấp thụ vào cơ thể nhất nhưng giá thành đắt, dễ bị oxy hóa và có mùi vị khó chịu. Còn collagen dạng bột thì cung cấp nhiều loại collagen hơn, dễ hòa tan vào nước, trà trái cây, cà phê nhưng khó bảo quản.
Những thực phẩm chức năng bổ sung collagen này thường chứa collagen thủy phân có trọng lượng phân tử dưới 3000 dalton giúp cơ thể dễ hấp thu hơn.
Hiện nay, hầu hết các sản phẩm bổ sung collagen đều được chiết xuất nguồn collagen từ da và xương của động vật. Ngoài ra collagen, các thực phẩm bổ sung này còn có thêm một số tinh chất được chiết xuất từ thiên nhiên như hoa anh đào, quả lựu đỏ, sữa ong chúa, đương quy, cám gạo và một số thành phần khác như vitamin C, E, biotin, L-glutathione, ALA để mở rộng mục đích sử dụng và nâng cao hiệu quả của collagen.
Không chỉ dùng hỗ trợ da, xương khớp, tóc móng, các sản phẩm bổ sung collagen còn hỗ trợ các khía cạnh sức khỏe khác như tim mạch, nội tiết, thị lực. Theo Google Trends, các tìm kiếm trực tuyến về collagen đã tăng đều đặn kể từ năm 2014.

Xem thêm: Uống collagen có tốt không?
Khi sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung collagen dạng uống bạn cần phải lưu ý một số điều quan trọng sau đây:
Ngoài tác dụng của collagen với phụ nữ, thì người dùng cũng còn có một số thắc mắc như:
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ mang thai có thể sử dụng collagen dạng uống với liều lượng thấp. Các chuyên gia thường khuyên các mẹ bầu nên tiêu thụ khoảng 71 gram protein mỗi ngày để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi.
Về cơ bản các thành phần cấu tạo nên collagen thường là các axit amin thiết yếu, chiết xuất thảo dược tự nhiên giúp cơ thể chuyển hóa và xây dựng các mô mới, tăng cường độ đàn hồi của da, xương, sụn và khớp. Ngoài ra, việc bổ sung collagen có thể giúp giảm các triệu chứng thường gặp ở bà bầu như rạn da, tóc gãy rụng, đau khớp xương chậu.
Hiện nay chưa có thông tin nghiên cứu rõ ràng về tác hại của uống collagen gây ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi và bà bầu. Do đó, phụ nữ mang thai có thể sử dụng thực phẩm chức năng collagen nhưng cần phải thận trọng, tuân thủ đúng liều lượng và theo hướng dẫn của bác sĩ. Phụ nữ mang thai tốt nhất nên bổ sung collagen thông qua các nguồn thực phẩm tự nhiên trong chế độ ăn uống hàng ngày như cá hồi, trứng, đậu nành, rau xanh đậm, bưởi, cam, ổi, dâu tây, việt quất.

Các chuyên gia cho rằng, phần lớn các sản phẩm bổ sung collagen hiện nay đều được chiết xuất từ da và xương của động vật. Vì thế, khi dung nạp vào cơ thể, collagen sẽ được chuyển hóa thành axit amin, tương tự như chất bổ sung protein vào cơ thể. Do đó, các bà mẹ đang cho con bú uống collagen là an toàn và không ảnh hưởng đến nguồn sữa mẹ.
Tuy nhiên, trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào, đặc biệt là trong giai đoạn đang cho con bú, phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn lựa chọn sản phẩm hoặc liều lượng phù hợp. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, tốt nhất các bà mẹ nên sử dụng collagen khi bé đã được 6 tháng tuổi.
Tùy thuộc vào cơ địa, độ tuổi, liều lượng sử dụng, loại collagen và tình trạng sức khỏe của mỗi người mà thời gian để thấy được hiệu quả khi uống collagen sẽ khác nhau. Thông thường, sử dụng collagen sẽ có hiệu quả sau 2 tháng – 3 tháng.
Người trẻ từ 18 tuổi – 25 tuổi có thể thấy rõ hiệu quả sau 3 tuần, người trung niên từ 30 tuổi – 40 tuổi thì mất khoảng 1 tháng – 2 tháng mới bắt đầu thấy hiệu quả và người 50 tuổi trở lên có chu kỳ tái tạo da chậm nên cần phải ít nhất 3 tháng mới có hiệu quả.

Uống collagen không khiến bạn tăng cân hoặc mập thêm mà trái lại còn giúp tăng cường quá trình trao đổi chất và đốt cháy calo dư thừa trong cơ thể hiệu quả. Hơn nữa, collagen là một loại protein không chứa cholesterol và calo thấp, giúp bạn cảm thấy no lâu, giảm cảm giác thèm ăn, hỗ trợ giảm cân lành mạnh.
Trường hợp uống collagen gây béo khi sản phẩm bổ sung collagen có chứa hàm lượng lớn chất béo từ da hoặc mô động vật, sản phẩm collagen dạng sợi dài, trọng lượng phân tử lớn khó hấp thu, tích tụ trong cơ thể gây thừa cân.
Bên cạnh đó, các sản phẩm bổ sung collagen dạng uống có chứa các vitamin và khoáng chất nên nếu bổ sung quá mức sẽ tăng cường khả năng hấp thu, cơ thể ăn ngủ tốt hơn, từ đó gây tăng cân, béo phì. Do đó, người dùng cần phải bổ sung theo đúng liều lượng và thời điểm uống phù hợp, kết hợp tập luyện đều đặn và ăn uống lành mạnh.
Uống collagen có tác dụng gì cho phụ nữ? Bổ sung collagen dạng uống không chỉ tốt cho sức khỏe sắc đẹp làn da, giảm thiểu nếp nhăn, giảm các triệu chứng khó chịu ở giai đoạn mãn kinh mà còn tốt cho xương khớp, tim mạch và thị lực. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và đem lại hiệu quả tốt nhất bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm bổ sung collagen nào, đồng thời kết hợp việc bổ sung collagen với chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện đều đặn và xây dựng lối sống khoa học.
1. Professional, C. C. M. (2024, May 1). Collagen. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/23089-collagen
2. TOI Lifestyle Desk. (2024, March 18). 6 side effects of collagen supplements that are suggested for good hair and nails. The Times of India; Times Of India. https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/6-side-effects-of-collagen-supplements-that-are-suggested-for-good-hair-and-nails/photostory/108516725.cms
3. Miranda, Weimer, P., & Rossi, R. C. (2021). Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta‐analysis. International Journal of Dermatology, 60(12), 1449–1461. https://doi.org/10.1111/ijd.15518
4. Pu, S.-Y., Huang, Y.-L., Pu, C.-M., Kang, Y.-N., Hoang, K. D., Chen, K.-H., & Chen, C. (2023). Effects of Oral Collagen for Skin Anti-Aging: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients, 15(9), 2080. https://doi.org/10.3390/nu15092080
5. Hexsel, D., Zague, V., Schunck, M., Siega, C., Camozzato, F. O., & Steffen Oesser. (2017). Oral supplementation with specific bioactive collagen peptides improves nail growth and reduces symptoms of brittle nails. Journal of Cosmetic Dermatology, 16(4), 520–526. https://doi.org/10.1111/jocd.12393
6. Zdzieblik, D., Oesser, S., Baumstark, M. W., Gollhofer, A., & König, D. (2015). Collagen peptide supplementation in combination with resistance training improves body composition and increases muscle strength in elderly sarcopenic men: a randomised controlled trial. British Journal of Nutrition, 114(8), 1237–1245. https://doi.org/10.1017/s0007114515002810