Vắc xin nào cũng có phác đồ tiêm, cần tiêm đủ mũi mới đạt hiệu quả bảo vệ cao. Vậy tiêm zona 1 mũi có được không và phải tiêm thế nào mới mang lại hiệu quả?
Vắc xin zona thần kinh được tiêm vào cơ thể người để kích thích sản sinh các kháng thể đặc hiệu chống lại sự tái kích hoạt của virus gây bệnh zona.
Bệnh zona hay còn gọi là zona thần kinh xuất phát từ bệnh thủy đậu do virus varicella zoster gây ra. Khi khỏi bệnh thuỷ đậu, virus varicella zoster ẩn ở hạch thần kinh cảm giác, sau đó có thể tái kích hoạt gây ra phát ban, thường là ở mặt hoặc một bên cơ thể, đi kèm với những vết sưng đỏ, mụn nước, mưng mủ. (1)
Vắc xin zona thần kinh hiện nay có 2 loại chính là vắc xin phòng zona và vắc xin phòng bệnh thủy đậu để hạn chế tiến triển thành zona thần kinh:
Xem thêm: Tiêm vắc xin giời leo mấy mũi?
Chỉ tiêm zona 1 mũi có được không? Việc tiêm ngừa phải thực hiện đúng theo khuyến nghị và chỉ dẫn của chuyên gia y tế. Đối với những loại vắc xin zona yêu cầu tiêm 2 mũi trở lên như Shingrix, bạn cần đảm bảo tiêm đủ các mũi. Bởi vì chỉ 1 mũi tiêm thì chưa thể mang đến hiệu quả bảo vệ tối ưu và nguy cơ nhiễm bệnh vẫn còn cao.
Ngoài ra, nếu chỉ tiêm 1 mũi vắc xin thì theo thời gian, hiệu quả của vắc xin sẽ giảm dần qua từng năm. (2)
Vắc xin zona tiêm 1 mũi có được không? Dưới đây là phác đồ tiêm các loại vắc xin zona được khuyến nghị bởi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (Centers for Disease Control and Prevention – CDC).
Vắc xin Shingrix được khuyến nghị sử dụng cho người từ 50 tuổi trở lên và người từ 19 tuổi trở lên có nguy cơ mắc bệnh zona cao do hệ miễn dịch yếu. Bạn nên thực hiện tiêm phòng kể cả khi trước đó đã từng mắc bệnh thủy đậu hay chưa.
Phác đồ tiêm vắc xin Shingrix:
Hiện nay, vắc xin Zostavax vẫn chưa có tại Việt Nam và thường chỉ được áp dụng cho người từ 50 tuổi trở lên. Vậy tiêm zona 1 mũi có được không?
Dưới đây là liều dùng được khuyến cáo đối với vắc xin Zostavax:
Hiện nay, vắc xin Shingrix vẫn chưa có ở Việt Nam nên chỉ thể phòng ngừa bằng cách tiêm vắc xin phòng ngừa bệnh thủy đậu từ sớm cho trẻ để hạn chế tình trạng tái kích hoạt những virus thủy đậu còn nằm ẩn trong cơ thể. Bạn có thể thực hiện tiêm một số loại vắc xin ngừa thủy đậu hiệu quả như vắc xin Varivax (Mỹ), Varilrix (Bỉ) và Varicella (Hàn Quốc) tại Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC để hỗ trợ phòng ngừa bệnh zona.
Ngoài vấn đề tiêm zona 1 mũi có được không, vắc xin giời leo tiêm 1 mũi có được không thì một vấn đề khác mà bạn cần lưu ý là lịch trình tiêm mũi nhắc lại. Việc tiêm đúng lịch sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất, bổ sung kịp thời lượng kháng thể cho cơ thể để tăng hiệu quả phòng bệnh.
Nếu bạn đã tiêm vắc xin mũi 1 và quên lịch tiêm mũi 2 thì cần đến ngay các cơ sở tiêm chủng uy tín để kiểm tra lịch sử tiêm, xét nghiệm kháng thể và được bác sĩ tư vấn lịch tiêm mũi nhắc lại phù hợp. (3)
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về việc tiêm vắc xin ngừa bệnh zona thần kinh:
Khi bạn chỉ tiêm 1 mũi vắc xin zona thần kinh thì cơ thể vẫn sẽ được bổ sung một lượng kháng thể nhất định giúp phòng ngừa bệnh. Tuy nhiên sau một thời gian, lượng kháng thể này sẽ dần suy yếu và không mang lại hiệu quả như mong đợi.
Đối với vắc xin ngừa thủy đậu, một nghiên cứu được đăng tải trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (National Libarary of Medeiceine – NCBI) cho thấy việc tiêm 1 liều vắc xin thủy đậu có thể giảm xuống còn 81 – 86% hiệu quả từ năm thứ 2 đến năm thứ 8 (4). Trong khi đó, việc tiêm đủ 2 mũi có thể mang đến hiệu quả 88 – 98% sau 5 năm và phòng ngừa đến 100% thủy đậu nặng (theo CDC Mỹ).
Nếu đã tiêm 1 liều Zostavax thì bạn vẫn có thể tiếp tục tiêm vắc xin Shingrix nhưng cần đảm bảo thời gian phải cách ít nhất là 12 tháng để tiếp tục tiêm mũi Shingrix. Ngoài ra, bạn cũng vấn cần tiêm đủ 2 mũi Shingrix. Tuy nhiên, bạn cần tham khảo ý kiến của chuyên gia trước khi thực hiện tiêm.
Người đã từng mắc bệnh zona thần kinh vẫn được khuyến nghị tiếp tục tiêm vắc xin nếu chưa được tiêm đủ theo phác đồ. Người từng mắc zona thần kinh sẽ có 1 – 5% khả năng tái phát bệnh và tỉ lệ này sẽ cao hơn đối với những người bị suy giảm miễn dịch.
Tuy nhiên, bạn cần lưu ý chỉ nên tiêm mũi tiếp theo sau ít nhất 12 tháng sau đợt bệnh hoặc trong vòng 3 tháng sau đợt bệnh đối với những người suy giảm miễn dịch.
Xem thêm: Cách trị giời leo nhanh hết
Tiêm zona 1 mũi có được không và nên tiêm như thế nào cho đúng cách? ECO Pharma đã cung cấp những thông tin cần thiết nhất về vắc xin zona thần kinh và những điều cần lưu ý khi tiêm. Bạn hãy lưu ý tham khảo ý kiến của bác sĩ và tiến hành tiêm đúng theo lịch trình để bảo vệ cơ thể tốt nhất khỏi nguy cơ nhiễm bệnh.
1. Help protect yourself against shingles. (2023, May 8). Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/vaccines/vpd/shingles/public/shingrix/index.html
2. Dorwart, L. (2023, December 5). Is the Second Shingrix Second Dose Worse Than the First? Verywell Health. https://www.verywellhealth.com/shingrix-second-dose-5225907
3. It’s been more than six months since my first dose of Shingrix. Is it too late to get the second shot? Do I have to restart my vaccine series? (2023, March 20). Immunize BC. https://immunizebc.ca/ask-us/questions/its-been-more-six-months-my-first-dose-shingrix%C2%AE-it-too-late-get-second-shot-do-i
4. Vázquez, M., LaRussa, P., Gershon, A. A., Niccolai, L. M., Muehlenbein, C., Steinberg, S., & Shapiro, E. D. (2004). Effectiveness over time of varicella vaccine. JAMA, 291(7), 851. https://doi.org/10.1001/jama.291.7.851
