Bên cạnh các nguyên nhân thường gặp như di truyền, căng thẳng, thay đổi nội tiết tố, thì thiếu sắt cũng là một yếu tố gây rụng tóc, hói đầu đáng kể. Làm thế nào để nhận biết và khắc phục hói đầu do thiếu sắt? Cùng ECO Pharma tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng ngừa hói đầu do thiếu máu ngay sau đây.
Sắt là một khoáng chất thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong nhiều chức năng sinh lý của cơ thể. Cơ thể sử dụng khoảng 70% lượng sắt để sản xuất hemoglobin, protein vận chuyển oxy trong tế bào hồng cầu và một lượng nhỏ 6% trong các protein thiết yếu khác. Phần còn lại (25%) được dự trữ dưới dạng ferritin. [1] [2]
Chức năng quan trọng nhất của sắt là tham gia sản xuất hồng cầu. Hồng cầu chứa một protein gọi là hemoglobin, có nhiệm vụ vận chuyển oxy đi khắp cơ thể thông qua dòng máu đến tất cả các mô và cơ quan – bao gồm cả nang tóc.
Ngoài ra, sắt còn tham gia vào quá trình sản xuất myoglobin, một protein dự trữ oxy trong cơ bắp. Sắt cũng cần thiết cho sự phát triển và chức năng của não bộ, hệ miễn dịch và quá trình chuyển hóa năng lượng. Thiếu sắt có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm thiếu máu, mệt mỏi, suy giảm nhận thức và các vấn đề về tăng trưởng, phát triển. Nói cách khác, sắt rất quan trọng đối với thể trạng và sức khỏe tổng thể của con người.
Thiếu sắt là nguyên nhân dẫn đến hói đầu. Sắt đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất hemoglobin, protein vận chuyển oxy trong máu. Khi cơ thể thiếu sắt, lượng oxy cung cấp đến các nang tóc giảm, làm suy yếu nang tóc và dẫn đến rụng tóc quá nhiều, thậm chí hói đầu.
Theo một số nghiên cứu, các tế bào nang tóc có thể đặc biệt nhạy cảm với tình trạng giảm nồng độ sắt và có thể không phát triển được tế bào mới khi lượng sắt dự trữ thấp. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác cũng cho thấy rụng tóc do thiếu sắt dường như có liên quan đến tình trạng rụng tóc không để lại sẹo ở nang tóc. Do đó, nang tóc không bị tổn thương nghiêm trọng và tóc có thể mọc lại. [3] [4]
Hói đầu do thiếu sắt là một vấn đề thường gặp. Hầu hết các nghiên cứu liên quan đến tình trạng thiếu máu do thiếu sắt và rụng tóc đều tập trung vào tình trạng rụng tóc ở phụ nữ. Sau đây là một số nguyên nhân dẫn đến hói đầu do thiếu sắt.
Sắt đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển và sức khỏe của tóc. Vì thế, khi thiếu sắt, cơ thể không thể sản xuất đủ tế bào hồng cầu chứa hemoglobin, giúp vận chuyển oxy đi khắp cơ thể đến các mô, cơ quan dẫn đến thiếu máu.
Nang tóc cần oxy để phát triển và duy trì sức khỏe. Do đó, nếu không cung cấp đủ oxy, nang tóc sẽ ngừng hoạt động, khiến chúng yếu đi và dễ bị tổn thương. Điều này có thể dẫn đến rụng tóc, tóc mỏng và hói đầu.
Các nang tóc trải qua ba giai đoạn để phát triển tóc, bao gồm:
Mỗi nang tóc đều có mốc thời gian biểu riêng khi trải qua các chu kỳ này. Điều này giúp tóc trên đầu không bị rụng cùng một lúc. Tại bất kỳ thời điểm nào, khoảng 10% – 15% nang tóc đang ở trong giai đoạn telogen. Nhưng một số tình trạng bệnh lý, chẳng hạn như thiếu sắt (hoặc mức sắt thấp) có thể đẩy các nang tóc vào giai đoạn telogen. Khi nhiều nang tóc bước vào giai đoạn nghỉ ngơi cùng một lúc, tóc rụng nhưng không mọc lại, dẫn đến tóc mỏng đi và sau đó là rụng nhiều hơn.
Các triệu chứng của tình trạng hói đầu do thiếu sắt bao gồm:
Nguyên nhân khiến cơ thể thiếu sắt có thể bao gồm:
Thiếu máu do thiếu sắt gây hói đầu được chẩn đoán bằng cách:
Đây là phương pháp dùng để chẩn đoán tình trạng thiếu sắt phổ biến nhất. Ngoài việc đo nồng độ sắt, bác sĩ còn kiểm tra nồng độ ferritin, nồng độ hemoglobin trong máu, sắt huyết thanh, độ bão hòa transferrin (TSAT) và khả năng liên kết sắt toàn phần (TIBC) để kết luận cơ thể bị thiếu sắt.
Khắc phục tình trạng hói đầu do thiếu sắt cần phải có sự kết hợp giữa chế độ ăn uống, viên uống bổ sung sắt và các phương pháp điều trị khác. Cụ thể:
Ưu tiên các thực phẩm giàu sắt heme (có nguồn gốc động vật) như thịt đỏ (bò, cừu), gan, tim, trứng. Ngoài ra, các thực phẩm giàu sắt không heme (có nguồn gốc thực vật) như các loại đậu, rau xanh đậm (rau cải bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh), ngũ cốc nguyên hạt cũng cần được bổ sung.
Tuy nhiên, sắt không heme thường khó hấp thu hơn sắt heme. Vì vậy, bạn nên kết hợp thực phẩm giàu sắt không heme với thực phẩm giàu vitamin C như cam, chanh xanh, dâu tây và cà chua để tăng cường khả năng hấp thu sắt của dạ dày.
Viên uống bổ sung sắt bào chế ở dạng viên nang hoặc viên nén được sử dụng trong trường hợp thiếu sắt nghiêm trọng hoặc khi chế độ ăn uống không đủ đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể. Tuy nhiên, việc sử dụng viên uống bổ sung sắt cần có sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ để đảm bảo liều lượng phù hợp, tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Phương pháp điều trị tình trạng hói đầu do thiếu sắt phổ biến trên thị trường hiện nay gồm:
Để phòng ngừa rụng tóc hói đầu do thiếu sắt, bạn cần phải:
Tăng cường lượng sắt dự trữ trong cơ thể bằng cách xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, với các thực phẩm giàu sắt. Một số thực phẩm giàu sắt gồm:
Phát hiện sớm các dấu hiệu thiếu máu và các vấn đề sức khỏe khác có thể dẫn đến rụng tóc. Bạn nên đi thăm khám sức khỏe ba tháng một lần trong một năm hoặc lâu hơn nếu đang được điều trị thiếu máu do thiếu sắt. Ngoài ra, bạn hãy thông báo cho bác sĩ nếu mắc các tình trạng gây mất máu như kinh nguyệt ra nhiều hoặc rối loạn tiêu hóa.
Phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, người ăn chay hoặc ăn kiêng không đúng cách, người có các bệnh lý mãn tính cần được tư vấn và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Điều này giúp đảm bảo đủ lượng sắt cần thiết cho cơ thể, giảm thiểu nguy cơ rụng tóc và hói đầu.
Hói đầu do thiếu sắt có thể phòng ngừa và khắc phục kịp thời bằng cách xây dựng một chế độ dinh dưỡng khoa học, lối sống lành mạnh, thăm khám sức khỏe định kỳ và chú ý đến các nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Việc bổ sung sắt đầy đủ không chỉ giúp ngăn ngừa rụng tóc, hói đầu mà còn góp phần duy trì sức khỏe tổng thể.
