Cua giàu axit béo omega-3, vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe. Những người bệnh gan cần phải cẩn trọng trong việc ăn uống, ăn cua liệu có tốt cho gan hay không? Cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết người bệnh gan có ăn được cua không trong bài viết sau.
Gan là cơ quan nội tạng đảm nhận chức năng lọc, dự trữ máu, chuyển hóa carbohydrate, protein, chất béo, hormone… Cơ quan này cũng dự trữ vitamin và sắt, tổng hợp các yếu tố đông máu. Người mắc bệnh gan như gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng khoa học, phù hợp với thể trạng để kiểm soát mỡ gan và ngăn ngừa biến chứng. Nhưng kiêng khem quá mức sẽ không có lợi cho sức khỏe vì dẫn đến suy dinh dưỡng làm cho bệnh trạng nghiêm trọng hơn.
Khi tìm kiếm loại thực phẩm có lợi cho gan, có một món hải sản ngon là cua được yêu thích, nhưng liệu người bệnh gan có ăn được cua không? Đối với thắc mắc bệnh gan có ăn được cua không thì ăn được các món cua hấp, luộc với lượng vừa phải, tần suất hợp lý. Cả cua biển và cua nước ngọt đều chứa protein cao, ít chất béo, nhưng giàu axit omega-3, vitamin nhóm B, vitamin C và khoáng chất như canxi, phốt pho, kali, natri và kẽm. Tuy nhiên, cua biển chứa nhiều axit béo không no (axit béo không bão hòa) hơn, trong khi cua nước ngọt hàm lượng cholesterol cao hơn.
Vì vậy, người viêm gan cần hạn chế ăn cua biển do chứa nhiều protein; người gan nhiễm mỡ hoặc cholesterol máu cao nên hạn chế ăn cua nước ngọt. Tốt nhất bạn nên tham khảo bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn loại cua và cách ăn có lợi cho thể trạng của mình. Ngoài ra nếu bạn không quá yêu thích món cua thì không nhất thiết phải ăn vì còn nhiều thực phẩm giàu protein, axit béo và canxi khác để thay thế, chẳng hạn như tôm, cá ngừ, cá basa.
Người bệnh gan có thể ăn thịt cua, ăn với lượng vừa đủ mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, cụ thể là:
Thịt cua giàu protein lành mạnh, ít chất béo, ít calo. Cứ 100g thịt cua chỉ chứa khoảng 97 calo nhưng lại chứa 19.4g protein. Nếu người bệnh gan ăn thịt cua chứa protein nạc với lượng hợp lý sẽ giúp duy trì chức năng gan mà không gây thêm gánh nặng cho gan.
Thịt cua cũng giàu axit béo omega-3 – một chất có tác dụng giảm viêm giúp cải thiện sức khỏe tim mạch. Đối với người bệnh gan thì loại chất béo này tham gia vào quá trình phân hủy chất béo trong gan, giảm tích tụ mỡ gan. Hơn nữa, với đặc tính chống viêm, axit béo omega-3 còn có thể chống lại tình trạng viêm gan. (1)
Cua đặc biệt giàu vitamin B12 (11,5mcg) và folate (51mcg). Hai loại vitamin này thường cần thiết cho người bị thiếu máu do thiếu vitamin không có đủ tế bào hồng cầu khỏe mạnh và có thể bị mệt mỏi hoặc yếu ớt.
Đối với sức khỏe gan thì vitamin B12, folate có tác dụng làm tăng biểu hiện của syntaxin17 (STX17) trong gan và phục hồi chức năng chính của STX17 trong quá trình tự thực (autophagy) – một cơ chế quan trọng để tế bào loại bỏ các thành phần tổn thương hoặc không cần thiết. Từ đó chúng giúp làm chậm quá trình tiến triển của bệnh viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH) và đảo ngược tình trạng viêm và xơ gan.
Cua chứa nhiều khoáng chất như canxi, phốt pho, kali, đặc biệt là giàu natri, kẽm có lợi cho sức khỏe tổng thể và sức khỏe gan. Kẽm có thể bảo vệ gan bằng cách giảm stress oxy hóa do ức chế một số enzyme chuyển hóa (từ enzyme aldehyde dehydrogenase sang CYP2E1).
Thịt cua giàu omega 3, gồm hai loại axit béo omega-3 chuỗi dài EPA (axit eicosapentaenoic) và DHA (axit docosahexaenoic) có đặc tính chống viêm, hạ huyết áp, giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư và cải thiện chức năng nội mô của mạch máu. Đối với người bệnh gan, omega-3 có hiệu quả trong việc giảm mỡ gan, giảm nồng độ men gan (GGT), giảm triglyceride và tăng HDL-cholesterol. Ngoài ra, thịt cua chứa selen – một chất chống oxy hóa có tác dụng chống lại stress oxy hóa, bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương. (2)
Như đã đề cập, người bệnh gan nên ăn uống cân bằng dinh dưỡng theo khuyến cáo từ bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng. Vì vậy ngay cả các loại thực phẩm nào được cho là tốt cũng cần hỏi ý kiến của các chuyên gia y tế. Ví dụ mặc dù đã biết rằng người bệnh gan có ăn cua được không thì có thể ăn nhưng bạn vẫn nên hỏi ý kiến của bác sĩ để được hướng dẫn cách ăn như thế nào cho có lợi.
Những lưu ý khi ăn cua chẳng hạn như:
Như đã đề cập ở phần bệnh gan có ăn được cua không thì có thể ăn được nhưng cần nấu chín kỹ, ăn với lượng vừa đủ, ăn theo khuyến cáo từ bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng. Ngoài ra, người bệnh gan chỉ nên ăn thịt cua, tránh ăn gạch cua vì chứa nhiều cholesterol. Còn đối với việc có nên ăn hay không thì điều này phụ thuộc vào sở thích của bạn. Nếu là của món khoái khẩu và bạn thèm ăn thì nên ăn và ngược lại.
Đối với người bệnh gan nhiễm mỡ, điều quan trọng là cần phải có chế độ dinh dưỡng khoa học, với đa dạng các loại thực phẩm lành mạnh tốt cho gan. Chế độ ăn Địa Trung Hải với rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá béo cung cấp chất chống viêm, chống oxy hóa, vitamin, khoáng chất nhưng ít đường và chất béo bão hoà rất lý tưởng để bạn áp dụng. Chế độ ăn Địa Trung Hải đã được chứng minh là làm giảm mỡ gan và giảm viêm ở các bệnh nhân gan nhiễm mỡ.
Bên cạnh đó, người bệnh gan có thể bổ sung các tinh chất thiên nhiên hỗ trợ sức khỏe gan. Các tinh chất như S.Marianum (cây kế sữa), Wasabia Japonica, Bupleurum, Rosemary và Ginger Root đã được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ thải độc và bảo vệ tế bào gan.
Xem thêm giải đáp thắc mắc bệnh gan có ăn được lươn không?
Thông thường, mỗi bữa ăn chỉ nên ăn từ 40g – 75g hải sản, tức khoảng 1 – 2 con cua. Đối với người bệnh gan, ăn cua với liều lượng ít hơn có lẽ sẽ tốt hơn cho thể trạng của bạn.
Cua sống có thể chứa vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus và ký sinh trùng như Paragonimiasis. Vì vậy, không nên ăn cua sống hoặc cua tái khi bạn đang mắc bệnh gan. Ví dụ như người bệnh xơ gan có hệ miễn dịch suy yếu nếu ăn cua sống nhiễm vi khuẩn có thể bị ngộ độc thực phẩm và tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng. Nhiễm trùng có thể gây biến chứng nặng ảnh hưởng đến sức khỏe và làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh gan vốn có.
Như vậy, đối với vấn đề bệnh gan có ăn được cua không thì ăn được với lượng vừa phải, tần suất hợp lý, tránh ăn cua sống, cua tái vì dễ bị ngộ độc, ảnh hưởng xấu đến gan. Nhưng cua chứa nhiều natri, cholesterol vì vậy, tốt nhất bạn nên hỏi ý kiến của bác sĩ điều trị để an toàn cho gan và sức khỏe nói chung.
