Ngâm rượu xoa bóp xương khớp là mẹo dân gian được nhiều gia đình Việt dùng để làm ấm vùng đau, hỗ trợ thư giãn cơ và giảm cảm giác nhức mỏi khi thời tiết thay đổi hoặc sau lao động nặng. Tuy nhiên, rượu xoa bóp không phải là thuốc chữa bệnh khớp, sử dụng sai cách còn có thể gây kích ứng da, bỏng rát. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các cách ngâm rượu xoa bóp xương khớp phổ biến và hướng dẫn thực hiện từng bước qua bài viết dưới đây.
Rượu thuốc xoa bóp chỉ có tác dụng hỗ trợ giảm triệu chứng (đau, cứng khớp, mỏi cơ), hoàn toàn không chữa được các bệnh lý xương khớp phức tạp như viêm hay thoái hóa.
Quá trình thoa rượu thuốc kết hợp xoa bóp có thể giúp giảm co cứng cơ, tăng lưu lượng máu ngoại vi và tạo cảm giác dễ chịu tạm thời, góp phần hỗ trợ làm dịu đau nhức và cải thiện vận động khớp. Nhưng người bệnh cần lưu ý rằng, tình trạng đau khớp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như viêm cấp, gout, chấn thương, nhiễm khuẩn hoặc thoái hóa.
Nếu chỉ dựa vào rượu thuốc xoa bóp xương khớp, có thể khiến bạn bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị các tình trạng cần can thiệp sớm, chẳng hạn viêm khớp nhiễm khuẩn, gout cấp hay rách dây chằng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sưng nóng, đau tăng nhanh, sốt, tê yếu lan xuống tay hoặc chân, hoặc đau dữ dội sau chấn thương, người bệnh nên đi khám bác sĩ sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Các công thức ngâm rượu thuốc trị đau nhức xương khớp dưới đây đều dựa trên kinh nghiệm dân gian, được lưu truyền và áp dụng phổ biến trong đời sống hằng ngày mà bạn có thể tham khảo:
Rượu ngâm trị xương khớp từ hạt gấc được dùng phổ biến trong dân gian để xoa bóp hỗ trợ giảm đau lưng, mỏi gối và tê bì tay chân. Nhân hạt gấc chứa saponin, flavonoid và acid béo, có khả năng chống viêm nhẹ và làm dịu cảm giác đau khi dùng ngoài da. Khi kết hợp với rượu và thao tác massage, rượu hạt gấc giúp làm ấm vùng khớp, tăng tuần hoàn tại chỗ, giảm co cứng cơ và mang lại cảm giác dễ chịu, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh hoặc sau vận động nhiều.
Cách thực hiện: Hạt gấc già rửa sạch, phơi thật khô rồi nướng sơ cho thơm, sau đó đập bỏ vỏ cứng và giã dập phần nhân. Cho hạt gấc đã sơ chế vào bình thủy tinh sạch, đổ rượu trắng khoảng 40° sao cho ngập hoàn toàn, đậy kín và ngâm tối thiểu 2 – 3 tuần. Khi sử dụng, lấy một lượng vừa đủ xoa bóp nhẹ nhàng vùng đau 1 – 2 lần mỗi ngày, tránh bôi lên da trầy xước hoặc vùng da nhạy cảm.
Rượu ngâm rễ đinh lăng là rượu thuốc xoa bóp xương khớp thường dùng để hỗ trợ giảm đau nhức, mỏi cơ và cứng khớp nhẹ. Theo y học cổ truyền, rễ đinh lăng có tác dụng bổ khí huyết, hành khí hoạt huyết, thông kinh lạc, phù hợp với các trường hợp đau mỏi do lạnh và đau khớp do thoái hóa. Khi xoa bóp, rượu giúp làm ấm vùng khớp, tăng tuần hoàn máu tại chỗ và giảm co cứng mô mềm, từ đó cải thiện cảm giác đau và vận động.
Cách thực hiện: Chuẩn bị 100g rễ đinh lăng, 100ml rượu trắng. Rễ đinh lăng rửa sạch, để ráo rồi thái lát mỏng. Cho rễ vào bình thủy tinh sạch, đổ rượu trắng ngập dược liệu, đậy kín và ngâm khoảng 10–14 ngày là có thể dùng. Khi sử dụng đường uống, chỉ uống lượng nhỏ (khoảng 20ml – 40ml/ngày), không dùng liên tục trong thời gian dài và không lạm dụng rượu để tránh ảnh hưởng xấu đến gan, tim mạch và thần kinh
Ngải cứu có vị đắng, cay, tính ấm, có tác dụng ôn khí huyết, tán hàn và thông kinh lạc, thường được dùng để hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp và đau mỏi cơ, nhất là trong các trường hợp đau do lạnh, thời tiết ẩm hoặc vận động nhiều. Trong dân gian, ngải cứu được chế biến theo nhiều cách như đắp nóng, sao muối, ngâm rượu xoa bóp hoặc nấu nước tắm, giúp làm ấm vùng khớp, thư giãn cơ và cải thiện cảm giác đau mỏi.
Cách thực hiện: Ngải cứu tươi rửa sạch, loại bỏ lá úa, để thật ráo nước rồi sao nóng nhẹ cho dậy mùi. Cho ngải cứu vào bình thủy tinh sạch, đổ rượu trắng nồng độ khoảng 35–40° ngập hoàn toàn dược liệu, đậy kín và ngâm trong 2–4 tuần ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp. Khi sử dụng, lấy rượu ngải cứu xoa bóp ngoài da tại vùng đau nhức 1–2 lần mỗi ngày, kết hợp massage nhẹ để tăng hiệu quả, không dùng cho da trầy xước và không uống.
Gừng thuộc nhóm khử hàn, có tác dụng ôn trung, tán hàn và thông kinh lạc, nên thường được dùng để hỗ trợ các trường hợp đau nhức xương khớp do lạnh, khí huyết ứ trệ, đặc biệt khi thời tiết lạnh hoặc ẩm (1). Một số nghiên cứu cho thấy, gừng giúp giảm đau và viêm trong thoái hóa khớp khi dùng đường uống hoặc bôi ngoài da. (2)
Cách thực hiện: Gừng tươi già rửa sạch, để ráo, giã dập hoặc thái lát mỏng rồi cho vào bình thủy tinh sạch. Đổ rượu trắng khoảng 40° ngập hoàn toàn gừng, đậy kín và ngâm tối thiểu 1–2 tuần. Khi sử dụng, lấy rượu gừng xoa bóp nhẹ nhàng vùng đau trong 5–10 phút, ngày 1–2 lần; không ủ kín và tránh bôi lên vùng da trầy xước để hạn chế kích ứng.
Y học phương Đông xem quế là một trong bốn vị thuốc quý: sâm – nhung – quế – phụ. Vỏ quế giàu tinh dầu, trong đó thành phần chính là aldehyd cinnamic, tạo nên tính nóng và tác dụng sinh nhiệt. Theo y học cổ truyền, quế có tác dụng ôn dương, tán hàn, thông kinh lạc, nên thường dùng hỗ trợ giảm đau nhức xương khớp do lạnh và tuần hoàn kém. Trong dân gian, quế được ngâm rượu để xoa bóp giúp làm ấm khớp, giãn cơ và giảm đau mỏi, tuy nhiên cần dùng lượng vừa phải để tránh kích ứng da.
Cách thực hiện: Chuẩn bị khoảng 100 – 200g vỏ quế khô, bẻ nhỏ cho vào bình thủy tinh sạch, khô. Đổ rượu trắng 35 – 40° ngập quế, đậy kín và ngâm 2 – 4 tuần ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng. Khi dùng, lấy một lượng nhỏ rượu quế xoa bóp nhẹ nhàng vùng khớp đau hoặc cơ mỏi 1 – 2 lần mỗi ngày, kết hợp massage để tăng hiệu quả làm ấm và thư giãn cơ.
Tỏi có đặc tính kháng khuẩn và chống oxy hóa, trong đó hoạt chất allicin giúp hỗ trợ giảm viêm và giảm đau nhẹ. Theo y học cổ truyền, rượu có tác dụng dẫn thuốc, hành khí hoạt huyết, nên tỏi ngâm rượu thường được dùng để xoa bóp giúp làm ấm vùng khớp và giảm đau nhức, mỏi khớp trong các trường hợp viêm khớp nhẹ hoặc đau khớp mạn tính do lạnh.
Cách thực hiện: Bóc khoảng 300g tỏi, rửa sạch, để ráo rồi xắt lát mỏng hoặc đập dập. Cho tỏi vào bình thủy tinh sạch, đổ 600 ml rượu trắng khoảng 40°, đậy kín và để nơi khô ráo, thỉnh thoảng lắc nhẹ. Sau khoảng 10 ngày, rượu chuyển màu vàng là có thể dùng để xoa bóp ngoài da tại vùng khớp đau để hỗ trợ giảm nhức mỏi.
Xem thêm bài viết: Rượu tỏi chữa viêm khớp để hiểu rõ hơn về công dụng.
Khi ngâm rượu chữa đau nhức xương khớp và sử dụng người dùng cần tuân thủ một số nguyên tắc an toàn để hạn chế kích ứng da và đảm bảo hiệu quả hỗ trợ giảm đau.
Tóm lại, các cách ngâm rượu xoa bóp xương khớp từ thảo dược như ngải cứu, gừng, quế, đinh lăng hay tỏi đều xuất phát từ kinh nghiệm dân gian, chỉ có tác dụng làm ấm vùng khớp, thư giãn cơ và hỗ trợ giảm đau nhức khi sử dụng đúng cách, hoàn toàn không thể thay thế cho chỉ định điều trị từ bác sĩ chuyên khoa. Vì vậy, hãy chủ động thăm khám khi các triệu chứng đau nhức xương khớp kéo dài, gây ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt hằng ngày.
