Cận thị và viễn thị là hai tật khúc xạ phổ biến nhất, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Mặc dù vậy nhiều người vẫn chỉ hiểu chung là chúng gây suy giảm thị lực mà không rõ có sự khác nhau như thế nào. Nếu bạn cũng giống như vậy hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu rõ hơn về hai loại tật khúc xạ này trong bài viết sau.

Cận thị và viễn thị là hai loại tật khúc xạ phổ biến nhất và là một trong những bệnh lý nhãn khoa phổ biến hàng đầu trên thế giới hiện nay. Chúng đều gây suy giảm thị lực dẫn đến nhìn mờ do ánh sáng không hội tụ đúng trên võng mạc. Nhưng cận thị gây nhìn mờ ở khoảng cách xa còn viễn thị thì gây nhìn mờ ở khoảng cách gần. Nhìn chung hai tật khúc xạ này thường gây ra các triệu chứng thị lực khó chịu phổ biến như đau nhức, mỏi, khô mắt và đau đầu, tập trung kém; và các biến chứng liên quan khi bệnh nặng hơn như đục thuỷ tinh thể, nhược thị.
Theo một báo cáo đăng trên Tạp chí Y khoa Anh Quốc (British Medical Journal – BMJ) năm 2025, ước tính có 4,76 tỷ người (50% dân số thế giới) sẽ mắc tật cận thị vào năm 2050. Trong đó trẻ em và thanh thiếu niên ở các khu vực Đông Á và Đông Nam Á chiếm tỷ lệ cao nhất. Ở Việt Nam tỷ lệ cận thị ở thanh thiếu niên đã tăng từ 20% – 30% lên 80% – 90% trong 50 năm qua (kể từ khi rời ghế nhà trường).
Theo Hiệp hội Tròng kính Anh (2024), một nghiên cứu cho thấy khoảng 20% – 30% dân số thế giới (85 – 95 triệu người) đã mắc phải tật viễn thị. Trong tỷ lệ đó, người trưởng thành có thể chiếm tới 30,6% và trẻ em dưới chín tuổi là 12% – 14%.
Thực tế không thể kết luận loại tật khúc xạ nào nặng hơn vì mức độ “nặng” của viễn thị và cận thị phụ thuộc vào độ (diop) và các biến chứng tiềm ẩn mà mỗi loại gây ra. Cả hai tình trạng đều có thể gây suy giảm chất lượng sống, trong một số trường hợp có thể dẫn đến mù lòa nếu không được can thiệp y tế phù hợp. Điều quan trọng là đi khám bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và tư vấn chính xác.
Viễn thị và cận thị khác nhau qua một số đặc điểm sau đây. (1)
| Tiêu chí | Cận thị | Viễn thị |
| Nhìn gần | Rõ | Không rõ |
| Nhìn xa | Không rõ | Rõ |
| Tia sáng | Hội tụ trước võng mạc | Hội tụ sau võng mạc |
| Loại kính | Kính phân kì (kính lõm) | Kính hội tụ (kính lồi) |
| Tuổi phổ biến | Thường được chẩn đoán trước tuổi 20 | Thường được chẩn đoán sau tuổi 40 |
| Hình dạng nhãn cầu | Nhãn cầu quá dài | Nhãn cầu quá ngắn |

>>> Xem thêm: Viễn loạn thị là gì? Làm sao để ngăn tiến triển phức tạp?
Mặc dù bạn không thể phòng ngừa viễn thị và cận thị nếu nguyên nhân do di truyền nhưng việc thực hiện một số điều sau đây có thể góp phần ngăn ngừa các tật khúc xạ và nâng cao sức khỏe của mắt nói chung. (2)

Tóm lại cận thị và viễn thị là hai tật khúc xạ phổ biến nhưng khác biệt rõ rệt về cách thức hình thành ảnh trên võng mạc. Dù là cận thị hay viễn thị, cả hai đều cần được phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời bằng kính, kính áp tròng hoặc phẫu thuật (nếu cần thiết). Điều quan trọng nhất là mỗi người cần chủ động bảo vệ đôi mắt thông qua việc khám mắt định kỳ, duy trì thói quen làm việc và nghỉ ngơi hợp lý.