Trong bối cảnh nhịp sống hiện đại áp lực cao không có đủ thời gian ngủ ban đêm, chợp mắt ban ngày sẽ giúp tỉnh táo và giảm sự mệt mỏi. Cùng ECO Pharma tìm hiểu các lợi ích của việc chợp mắt cụ thể hơn trong bài viết sau đây.
Chợp mắt là một kiểu ngủ chớp nhoáng ban ngày thường chỉ kéo dài trên dưới chục phút. Đây là hình thức nghỉ ngơi tạm thời giúp não bộ thư giãn, giảm mệt mỏi và sau khi thức dậy sẽ tỉnh táo, tập trung hơn. Mọi người có thể chợp mắt vài lần ban ngày, vào bất kỳ thời điểm nào cảm thấy buồn ngủ hoặc mệt mỏi quá mức mà không ảnh hưởng đến giấc ngủ đêm. (1)
Kiểu ngủ ngắn này không thiết yếu nhưng thường mang đến các lợi ích sức khỏe đáng kể cho những người hay bị thiếu ngủ hoặc làm việc quá căng thẳng. Nghiên cứu về tác động của giấc ngủ ngắn đối với chức năng nhận thức từ Viện Y tế Quốc gia Mỹ cho thấy một giấc ngắn ngủ 7 – 10 phút có thể làm tăng tỉnh táo đáng kể vì nó cho phép tiêu tán nhanh chóng sự ức chế trong các tế bào hoạt động khi thức. (2)
Chợp mắt giúp giảm cảm giác buồn ngủ tạm thời và mang lại nhiều lợi ích cho não bộ, hệ thần kinh và hiệu suất làm việc.
Chợp mắt có thể giúp tăng cường chức năng nhận thức. Sau giấc ngủ ngắn sự phản xạ, độ chính xác trong công việc và khả năng tập trung thường được cải thiện rõ rệt. Ngoài ra giấc ngủ ngắn còn hỗ trợ củng cố trí nhớ ngắn hạn, đặc biệt tốt cho trẻ em, người làm việc trí óc hoặc phải tiếp nhận nhiều thông tin liên tục trong ngày.
Giấc ngủ ngắn hoạt động như một cơ chế điều chỉnh cảm xúc hiệu quả. Khi cơ thể mệt mỏi nồng độ hormone căng thẳng như cortisol có xu hướng tăng cao dẫn đến tình trạng căng thẳng thần kinh và dễ cáu kỉnh. Chợp mắt giúp giảm hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm, giảm nồng độ cortisol, ổn định tâm trạng cũng như giảm thiểu phản ứng tiêu cực trước áp lực.
Nghiên cứu khoa học đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc ngủ ngắn thường xuyên và sức khỏe tim mạch. Những người ngủ trưa một hoặc hai lần một tuần có nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn 48% so với những người không ngủ trưa. (3)
Chợp mắt giúp giảm huyết áp và điều hòa nhịp tim, phổ biến ở những người chịu nhiều căng thẳng tâm lý hoặc làm việc cường độ cao. Bằng cách giảm áp lực lên hệ tuần hoàn, thói quen ngủ ngắn định kỳ có thể góp phần làm giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, bao gồm đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Nhờ khả năng phục hồi nhanh trạng thái tỉnh táo, chợp mắt có thể làm giảm sai sót trong công việc và hỗ trợ duy trì năng suất công việc ổn định, nhất là trong môi trường áp lực cao. Ngoài ra nó cũng giúp giảm nguy cơ tai nạn lao động ở các công việc vận hành máy móc.
Đối với người làm ca đêm, ngủ không đủ hoặc thường xuyên thức khuya, chợp mắt sẽ giúp bù đắp tạm thời sự thiếu hụt này. Bạn có thể dễ dàng nhận thấy cơ thể dễ chịu hơn sau một giấc ngủ ngắn.
Vì đây là một giấc ngủ chớp nhoáng diễn ra chỉ khoảng trên dưới chục phút nên ngủ với thời lượng tối đa có lẽ là tốt nhất. Đối với thời điểm chợp mắt tốt nhất thì bất kỳ lúc nào bạn cảm thấy quá mỏi mệt và buồn ngủ ban ngày, miễn là đừng gần buổi tối để không ảnh hưởng đến giấc ngủ đêm. (4)
Chợp mắt nhiều lần trong ngày sẽ không tốt cho tất cả mọi người vì có thể gây ra trạng thái lơ mơ, khó tập trung vào công việc. Đặc biệt người trầm cảm có thể bị ảnh hưởng đến tâm trạng, mức năng lượng, khả năng phục hồi tâm thần và giấc ngủ ban đêm.
Chợp mắt là nhu cầu nghỉ ngơi tạm thời của cơ thể vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày khi đã buồn ngủ và mệt mỏi quá mức, nó không phải là một giấc ngủ ngắn được thiết lập mốc thời gian cụ thể như giấc ngủ trưa. Vì chỉ diễn ra trong ít phút ngắn ngủi nên nó dường như không ảnh hưởng đến giấc ngủ đêm và không gây hại cho sức khỏe.
Khi đã buồn ngủ cơ thể sẽ dễ dàng chìm vào giấc nhanh chóng nhưng không phải ai cũng như vậy. Những người khó vào giấc nhanh trong vài phút hãy thử áp dụng một số kỹ thuật sau để có thể chợp mắt dễ dàng.
Phương pháp ngủ quân đội: Được phát triển bởi Sharon Ackman – một nhà văn của Medium. Phương pháp ngủ này chỉ mất trọn 120 giây để hoàn thành nhưng chỉ cần 10 giây cuối cùng là đủ để chìm vào giấc ngủ. Kỹ thuật này sẽ gồm các bước theo thứ tự: thư giãn toàn bộ khuôn mặt, bao gồm cả các cơ bên trong miệng; thả lỏng vai để giải tỏa căng thẳng, và để hai tay buông thõng xuống hai bên thân; Thở ra, thả lỏng ngực; thả lỏng chân, đùi và bắp chân; làm trống tâm trí trong 10 giây bằng cách tưởng tượng một khung cảnh thư giãn. Nếu vẫn chưa ngủ được sẽ lặp lại câu “đừng nghĩ” trong 10 giây, 10 giây sau là có thiếp đi.
Phương pháp thở 4-7-8: Được phát triển bởi Tiến sĩ Andrew Weil – một bác sĩ y học tích hợp, dựa trên các bài tập pranayama. Đây là một kỹ thuật thiền định và hình dung, càng thực hành nhiều thì càng hiệu quả. Cách thực hiện một chu kỳ thở 4-7-8 bắt đầu bằng việc mở nhẹ môi và tạo âm thanh “vù” khi thở ra bằng miệng sau đó khép môi lại và hít vào nhẹ nhàng bằng mũi, đếm nhẩm đến 4 và giữ hơi thở trong 7 giây. Cuối cùng thở ra (với âm thanh “vù”) trong 8 giây.
Chợp mắt giúp tăng sự tỉnh táo, giảm mệt mỏi, hỗ trợ nâng cao hiệu suất làm việc mà không ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm. Chỉ cần không chợp mắt quá nhiều lần trong ngày thì kiểu ngủ chớp nhoáng này sẽ mang lại nhiều lợi ích sức khỏe thể chất và tinh thần khi cơ thể đã quá mệt mỏi và buồn ngủ.
