Viêm gan ứ mật là tình trạng mật ứ đọng do viêm hoặc tắc nghẽn trong và ngoài gan, tăng nguy cơ suy gan, xơ gan, ung thư gan. Điều trị hiệu quả sẽ giúp kiểm soát bệnh, ngăn ngừa tiến triển và biến chứng đe dọa sức khỏe. Cùng ECO Pharma tìm hiểu những phương pháp điều trị viêm gan ứ mật hiệu quả cao.
Viêm gan ứ mật là tình trạng dòng chảy của mật từ gan đến tá tràng bị tắc nghẽn, gây viêm và tích tụ mật ở gan. Biểu hiện đặc trưng bởi sự gia tăng phosphatase kiềm và bilirubin khi xét nghiệm. Nguyên nhân thường do mắc một số bệnh như viêm gan, viêm đường mật nguyên phát, đường mật dị tật bẩm sinh, sỏi mật, ung thư tuyến tụy. Hoặc dùng thuốc như thuốc kháng sinh, steroid đồng hóa, thuốc chống viêm không steroid (NSAID), thuốc tránh thai, thuốc chống loạn thần.
Người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng hoặc không; nếu có, thường là vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, đau bụng, mệt mỏi, buồn nôn, ngứa quá mức. Nếu không được kiểm soát tốt, viêm gan ứ mật có thể dẫn đến biến chứng loãng xương, giảm khả năng hấp thụ chất béo và vitamin tan trong chất béo, suy gan, ung thư gan. Vì vậy, viêm gan ứ mật cần được phát hiện và điều trị ngay từ sớm.
Tùy nguyên nhân, triệu chứng và biến chứng của mỗi người mà phương pháp điều trị có thể khác nhau:
Điều trị các nguyên nhân gây bệnh dưới đây có thể giúp cải thiện quá trình lưu thông mật, khắc phục các triệu chứng.
Viêm gan ứ mật có thể xảy ra do tắc nghẽn đường mật, xuất phát từ yếu tố bên ngoài gan như hẹp đường mật do chấn thương, viêm tụy mạn tính, ung thư tụy, viêm đường mật, teo đường mật; hoặc yếu tố ảnh hưởng cả trong và ngoài gan như sỏi túi mật hoặc túi Hartmann, u nang tụy, nang giả tụy, khối u ống mật.
Để cải thiện bệnh, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp nhằm khơi thông đường mật:
Viêm gan ứ mật có thể liên quan đến một số bệnh nhiễm trùng do virus như viêm gan B mạn tính, viêm gan C mạn tính, Cytomegalovirus. Bệnh gây sẹo ở mô gan, làm tổn thương ống mật trong gan, dẫn đến viêm gan ứ mật. (2)
Đối với trường hợp này, việc điều trị bằng thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus có thể hữu ích. Các thuốc phổ biến thường là Entecavir (Baraclude), Tenofovir (Viread), Lamivudine (Epivir) và Adefovir (Hepsera) đối với viêm gan B; hoặc Sofosbuvir kết hợp Velpatasvir, Glecaprevir kết hợp Pibrentasvir, Grazoprevir kết hợp Elbasvir cho người mắc viêm gan C mạn, tùy tình trạng.
Một số loại thuốc có thể gây độc cho gan trong quá trình chuyển hóa, dẫn đến viêm gan ứ mật. Chúng bao gồm thuốc tránh thai, Steroid đồng hóa, thuốc ức chế miễn dịch Azathioprine, thuốc chống trầm cảm Imipramine, thuốc trị loét dạ dày Cimetidine, thuốc trị tiểu đường type 2 Tolbutamide, thuốc chống nấm Terbinafine, thuốc chống loạn thần như Chlorpromazine và Prochlorperazine. Nếu mắc bệnh do sử dụng những loại thuốc này, bác sĩ có thể chỉ định thay thế thuốc khác để cải thiện triệu chứng. (3)
Viêm gan tự miễn là tình trạng hệ thống miễn dịch tấn công nhầm tế bào gan và tế bào biểu mô lót ống dẫn mật cholangiocyte dẫn đến viêm, gián đoạn quá trình lưu thông mật.
Người bệnh có thể được điều trị bằng glucocorticoid hoặc thuốc ức chế miễn dịch giúp giảm viêm, ức chế phản ứng tự miễn. Nhóm thuốc glucocorticoid được kê đơn phổ biến là Prednisone, Budesonide. Tuy nhiên, một số tác dụng phụ của Prednisone và Budesonide cần chú ý là tăng cân, khó tiêu, mất ngủ, thay đổi tâm trạng, đau đầu, đau cơ, phát ban.
Ngoài ra, thuốc ức chế miễn dịch Azathioprine kết hợp Steroid cũng mang lại hiệu quả, hoặc dùng Azathioprine sau khi hoàn thành liệu trình Steroid. Thế nhưng, sử dụng Steroid trong thời gian dài có thể gây tác dụng phụ như tăng cân, thay đổi tâm trạng, mờ mắt, loãng xương, tiểu đường, cao huyết áp. Đối với thuốc ức chế miễn dịch, người bệnh có nguy cơ nhiễm trùng, buồn nôn, nôn, phát ban, bầm tím, chảy máu, viêm tụy.
Triệu chứng điển hình của viêm gan ứ mật gồm ngứa, vàng da, phân nhạt màu, đau bụng, buồn nôn, mệt mỏi. Tùy biểu hiện ở mỗi người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc như Axit ursodeoxycholic (UDCA), Naltrexone, Cholestyramine.
Axit ursodeoxycholic có đặc tính ưa nước, bảo vệ tế bào mà không gây độc tế bào. Thuốc làm tan sỏi mật, hỗ trợ sản xuất mật, tăng lưu thông trong ống mật. Khi bệnh được cải thiện, các triệu chứng kể trên cũng sẽ giảm nhẹ.
Naltrexone là thuốc đối kháng opioid, dùng để điều trị tình trạng ngứa dữ dội. Thuốc hoạt động bằng cách ngăn chặn các đường dẫn truyền thần kinh bị kích thích bởi axit mật trong máu, giúp giảm ngứa.
Cholestyramine là thuốc hạ cholesterol, ngăn ngừa tăng lipid máu và cải thiện ngứa. Nó khiến cholesterol liên kết với muối mật trong ruột, hỗ trợ thải nhiều cholesterol ra ngoài theo phân, hạn chế tái hấp thụ cholesterol vào máu.
Viêm gan ứ mật nghiêm trọng có nguy cơ dẫn đến những biến chứng phổ biến như loãng xương, rối loạn lipid máu, thiếu vitamin tan trong chất béo gây suy dinh dưỡng hoặc suy gan, xơ gan, ung thư gan.
Tình trạng loãng xương thường được điều trị bằng cách bổ sung canxi và vitamin D3, nhưng chống chỉ định cho trường hợp có sỏi thận. Thuốc Bisphosphonates cũng được xem là biện pháp tốt để phục hồi khối lượng xương.
Đối với rối loạn lipid máu do viêm gan ứ mật, các nhóm thuốc statin và fibrate được xem là an toàn. Tuy nhiên, một số tác dụng phụ như đau cơ, đau dạ dày, đau đầu có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người bệnh.
Ngoài ra, bạn cũng dễ bị thiếu hụt vitamin tan trong chất béo gồm vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin K, đặc biệt là khi tăng bilirubin. Điều này dẫn đến nhiều hệ quả như quáng gà, viêm nang lông, khô mắt, còi xương, chậm đông máu, xuất huyết. Cách khắc phục thường là bổ sung liều lượng vitamin cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.
Viêm gan ứ mật có thể gây suy gan, xơ gan, ung thư gan, khiến chức năng gan giảm đáng kể, tăng tỷ lệ tử vong. Tùy vào nguyên nhân cụ thể như ECO Pharma đã đề cập, bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng thuốc hoặc ghép gan.
Bên cạnh can thiệp y tế, người bệnh cần tuân thủ lối sống khoa học, hỗ trợ quá trình chữa viêm gan ứ mật đạt kết quả tốt:
Ở người viêm gan ứ mật, chức năng gan đã suy giảm đáng kể. Vì vậy xây dựng chế độ ăn uống cân đối sẽ giúp giảm áp lực cho gan, thường là thực phẩm giàu protein nạc, chất xơ, chất chống oxy hóa, chất béo lành mạnh.
Protein nạc hỗ trợ phục hồi, tái tạo gan như ức gà không da, cá tuyết, đậu hũ non, đậu lăng, sữa chua Hy Lạp. Chất xơ làm giảm tích tụ mỡ gan; bạn hãy bổ sung bông cải xanh, khoai lang, cải Brussels, đậu Hà Lan, cà rốt, táo, dâu tây, mâm xôi, hạnh nhân, hạt chia. Chất béo lành mạnh như axit béo omega-3 có tác dụng chống viêm, bảo vệ tế bào gan khỏe mạnh; thực phẩm nên ăn là cá hồi, cá cơm, hạt óc chó, hạt lanh. Ngoài ra, chất chống oxy hóa như vitamin E, vitamin A, selen, kẽm cũng rất cần thiết, bao gồm cà chua, cải xoăn, việt quất, quả bơ, dưa chuột, ớt chuông đỏ. Nạp đủ 2 đến 2.5 lít nước mỗi ngày để tăng cường giải độc gan, duy trì chức năng gan.
Người viêm gan ứ mật cần tránh ăn thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, muối, đường.
Tập thể dục giúp giảm mệt mỏi ở người bị viêm gan ứ mật, tránh tích tụ mỡ gan dẫn đến tổn thương nghiêm trọng hơn. Bạn hãy ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng, vừa sức như đi bộ, yoga, bơi lội. Điều quan trọng là cần duy trì đều đặn khoảng 30 phút mỗi ngày.
Gan phân hủy hầu hết lượng rượu bia đi vào cơ thể. Thành phần ethanol của chúng sau khi được chuyển hóa sẽ tạo ra chất độc acetaldehyde làm tổn thương tế bào gan, khiến viêm gan ứ mật nghiêm trọng hơn. Bên cạnh đó, thuốc lá chứa nhiều chất độc như nicotine, hydrocacbon, nitrosamine, hắc ín, vinyl clorua, aminobiphenyl. Chúng gây độc tế bào, giảm khả năng miễn dịch, thúc đẩy tình trạng viêm, tăng nguy cơ ung thư gan. Vì vậy, việc bỏ bia rượu, thuốc lá là rất cần thiết.
Để quá trình điều trị viêm gan ứ mật đạt kết quả tốt nhất, bạn cần lưu ý:
Phương pháp điều trị viêm gan ứ mật cho mỗi người bệnh có thể khác nhau. Tuy vậy, một số thắc mắc chung đã được đặt ra:
Điều này tùy thuộc nguyên nhân gây bệnh. Nếu viêm gan ứ mật do sỏi mật, thuốc thì việc loại bỏ sỏi hoặc ngừng thuốc có thể giúp bạn phục hồi hoàn toàn. Đối với các nguyên nhân khác như bệnh gan mạn tính, ung thư, bệnh không thể chữa khỏi. Bạn phải dùng thuốc đều đặn để kiểm soát triệu chứng, ngăn ngừa biến chứng.
Người bệnh cần uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, giúp giảm ngứa và điều trị nguyên nhân gây bệnh. Tuy nhiên, nếu mắc bệnh do thuốc làm tắc mật, việc ngừng thuốc có thể hữu ích.
Viêm gan ứ mật kéo dài và không được điều trị đúng cách có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, tăng nguy cơ phát triển ung thư gan, cần phải ghép gan. Vì vậy, việc nhận biết và kiểm soát các triệu chứng kịp thời là rất quan trọng.
Khoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đầu tư dàn máy móc tân tiến như hệ thống C-Arm model Cios Fit, bàn mổ đa năng điện thủy lực Model DR-2600, máy siêu âm hiện đại có đàn hồi mô Aixplorer Mach 30, hệ thống cắt đốt điện hãng ERBE thế hệ VIO 3,… hỗ trợ xét nghiệm và điều trị chính xác các bệnh lý về gan – tuỵ – mật, bao gồm viêm gan ứ mật. Khoa quy tụ đội ngũ bác sĩ đầu ngành trong lĩnh vực Tiêu hóa – Gan mật – Tụy tại Việt Nam, có bề dày kinh nghiệm, được đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước.
Không những thế, Hệ thống Bệnh viện Tâm Anh còn được xây dựng theo mô hình bệnh viện khách sạn với cơ sở vật chất và dịch vụ chuẩn 5 sao, mang đến trải nghiệm khám chữa bệnh hiện đại, tiện nghi, cao cấp, an tâm cho người bệnh trong suốt quá trình điều trị.
Phương pháp điều trị viêm gan ứ mật có thể khác nhau ở mỗi người. Điều quan trọng là bạn cần tuân thủ phác đồ được chỉ định, kết hợp duy trì lối sống khoa học để đạt kết quả tốt nhất. Ngoài ra, việc bổ sung tinh chất thiên nhiên như Wasabia, S.Marianum cũng rất cần thiết. Đây là những tinh chất hỗ trợ kiểm soát hoạt động của tế bào Kupffer, thúc đẩy quá trình giải độc, tái tạo tế bào gan hư hại, nhờ đó bảo vệ chức năng gan, giảm tỷ lệ biến chứng.
