Mãn kinh có ảnh hưởng gì không? Ngoài gây ra những thay đổi lớn về nội tiết, mãn kinh còn ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe thể chất và tâm lý của phụ nữ độ 50. Từ cơn bốc hỏa, rối loạn giấc ngủ, loãng xương, lo âu đến nguy cơ mắc các bệnh lý phụ khoa,… tất cả khiến cho cuộc sống bị đảo lộn. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết hơn trong nội dung sau đây.
Mãn kinh là giai đoạn sinh lý tự nhiên trong cuộc đời người phụ nữ, đánh dấu sự chấm dứt vĩnh viễn của kinh nguyệt do buồng trứng ngừng sản xuất hormone sinh dục nữ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mãn kinh được xác định khi người phụ nữ không có kinh nguyệt liên tục trong ít nhất 12 tháng và không do nguyên nhân bệnh lý nào khác. (1)
Thông thường, mãn kinh xảy ra trong độ tuổi trung bình là khoảng 51. (2) Tuy nhiên, thời điểm này có thể thay đổi tùy vào yếu tố di truyền, thể trạng, lối sống cũng như các yếu tố y tế như phẫu thuật cắt buồng trứng hoặc điều trị ung thư. Ngoài ra, có một số trường hợp mãn kinh sớm (trước 40 tuổi) gọi là suy buồng trứng sớm, thường liên quan đến di truyền, bệnh tự miễn hoặc điều trị bằng hóa xạ trị. (3)
Mãn kinh là một cột mốc sinh lý quan trọng. Tuy nhiên, quá trình này không đơn thuần chỉ là ngừng kinh nguyệt mà còn kéo theo nhiều thay đổi lớn về thể chất và tinh thần.
Estrogen là hormone quan trọng đối với phụ nữ trong điều hòa kinh nguyệt và duy trì nhiều chức năng cơ thể. Khi buồng trứng ngừng sản xuất, loại hormone này sẽ suy giảm mạnh, hàng loạt các thay đổi trong cơ thể người phụ nữ sẽ xảy ra.
Mãn kinh có ảnh hưởng gì đến tinh thần và tâm lý của phụ nữ? Không chỉ cơ thể thay đổi, mãn kinh còn gây ra những rối loạn về tinh thần và cảm xúc: (5)
Mãn kinh gây ra nhiều thay đổi cho phụ nữ chủ yếu do sự sụt giảm mạnh của hormone estrogen và progesterone – hai nội tiết tố quan trọng giúp duy trì chức năng sinh lý, chuyển hóa và ổn định tâm trạng. Suy giảm hormone khiến cơ thể mất đi cơ chế điều hòa tự nhiên, dẫn đến hàng loạt rối loạn như bốc hỏa, khô âm đạo, tăng cân, loãng xương, rối loạn giấc ngủ và rối loạn chuyển hóa. Estrogen còn ảnh hưởng đến serotonin, chất dẫn truyền thần kinh giúp ổn định cảm xúc nên phụ nữ mãn kinh dễ rơi vào trạng thái cáu gắt, lo âu quá mức dẫn đến trầm cảm.
Ngoài ra, estrogen cũng tác động đến hệ tim mạch, xương khớp và làn da, nên khi bị giảm đột ngột, các cơ quan này cũng nhanh chóng xuống cấp. Chính sự thay đổi đồng loạt ở nhiều cơ quan trong cơ thể đã khiến phụ nữ cảm nhận rõ sự khác biệt về sức khỏe và tinh thần khi bước vào giai đoạn mãn kinh.
Mãn kinh có ảnh hưởng gì đến đời sống tình dục của phụ nữ không? Mãn kinh ảnh hưởng đáng kể đến đời sống tình dục của phụ nữ do suy giảm nội tiết tố estrogen. Khi estrogen giảm, âm đạo sẽ khô, mỏng và kém đàn hồi, gây đau rát khi giao hợp. Cảm giác khó chịu kéo dài làm giảm ham muốn tình dục và né tránh sự gần gũi. Ngoài ra, những thay đổi về tâm lý như mệt mỏi, lo âu hoặc tự ti về cơ thể cũng góp phần làm giảm chất lượng tình dục.
Mức độ ảnh hưởng của mãn kinh không giống nhau ở tất cả phụ nữ. Điều này tùy thuộc vào yếu tố di truyền, lối sống, nền tảng sức khỏe và khả năng thích nghi của từng người. Một số phụ nữ trải qua giai đoạn mãn kinh khá nhẹ nhàng, chỉ gặp vài triệu chứng thoáng qua như bốc hỏa nhẹ hoặc rối loạn kinh nguyệt trong thời gian ngắn. Ngược lại, có người phải đối mặt với hàng loạt rối loạn thể chất và tâm lý nghiêm trọng như mất ngủ kéo dài, trầm cảm, khô âm đạo, giảm ham muốn, loãng xương và mắc các bệnh lý phụ khoa.
Thói quen sinh hoạt cũng ảnh hưởng rõ rệt đến mức độ khó chịu trong giai đoạn mãn kinh. Những người duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, tập thể dục đều đặn và giữ tinh thần lạc quan thường có trải nghiệm mãn kinh nhẹ nhàng hơn. Trong khi đó, người có thói quen hút thuốc, ít vận động, stress kéo dài hoặc mắc bệnh lý mãn tính như béo phì, tiểu đường, huyết áp cao sẽ bị ảnh hưởng nặng nề hơn.
Do đó, không có một “mẫu số chung” cho trải nghiệm về mãn kinh. Mỗi người cần lắng nghe cơ thể để có giải pháp phù hợp với thể trạng và nhu cầu riêng.
Mãn kinh là giai đoạn tất yếu trong đời người phụ nữ và có nhiều cách khác nhau để giúp các trải nghiệm trở nên nhẹ nhàng hơn. Nếu hiểu rõ mãn kinh có ảnh hưởng gì và chủ động chăm sóc đúng cách từ sớm, phụ nữ không khó để kiểm soát triệu chứng và duy trì chất lượng sống.
Duy trì thói quen sống lành mạnh bằng cách ăn uống cân bằng, tăng cường rau xanh, đậu nành, thực phẩm giàu canxi và omega-3 sẽ giúp giảm bốc hỏa, phòng ngừa loãng xương và cải thiện tâm trạng. Tập thể dục đều đặn như đi bộ, yoga, bơi lội để duy trì vóc dáng cân đối và giúp giảm căng thẳng, ngủ ngon hơn. Ngoài ra, chị em nên hạn chế rượu bia, thuốc lá và thức ăn nhiều dầu mỡ, đây là những yếu tố có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng mãn kinh.
Liệu pháp hormone thay thế (HRT) có thể được chỉ định cho một số phụ nữ bị triệu chứng nặng như bốc hỏa, mất ngủ, khô âm đạo hoặc loãng xương. Tuy nhiên, bổ sung nội tiết phải có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa và theo dõi sát sao để tránh tác dụng phụ như tăng nguy cơ ung thư vú hoặc bệnh tim mạch.
Phụ nữ sau mãn kinh dễ gặp nhiều vấn đề sức khỏe do suy giảm nội tiết tố, đặc biệt là estrogen. Ngoài nguy cơ cao mắc tim mạch, loãng xương, tiểu đường type 2 và rối loạn lipid máu, giai đoạn này còn làm tăng khả năng phát sinh các bệnh lý phụ khoa như viêm âm đạo teo, viêm đường tiết niệu tái phát, u xơ tử cung, u nang buồng trứng, polyp nội mạc tử cung. Đặc biệt, sau tuổi 50, nguy cơ ung thư vú và ung thư cổ tử cung tăng cao, do đó khám sức khỏe tổng quát kết hợp tầm soát ung thư, đo mật độ xương, kiểm tra đường huyết và mỡ máu sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường và can thiệp kịp thời.
Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp các gói tầm soát ung thư cổ tử cung và ung thư vú được thiết kế chuyên sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại giúp sớm phát hiện bệnh lý. Trong đó, gói tầm soát ung thư cổ tử cung bao gồm khám lâm sàng, xét nghiệm HPV genotype bằng kỹ thuật Real-time PCR và phân tích tế bào học qua phương pháp Thinprep hoặc Liqui-prep. Gói tầm soát ung thư vú gồm khám lâm sàng, siêu âm Doppler tuyến vú và chụp nhũ ảnh (áp dụng cho phụ nữ trên 40 tuổi).
Người bệnh được trực tiếp khám và tư vấn bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa có trình độ cao, nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực ung bướu, -sản phụ khoa. Bệnh viện còn trang bị hệ thống thiết bị tiên tiến hàng đầu như máy chụp nhũ ảnh 3D Hologic (Mỹ), hệ thống Mammomat hiện đại của Đức, máy MRI Magnetom Amira BioMatrix và máy siêu âm Doppler thế hệ mới, giúp cho kết quả chẩn đoán có độ chính xác cao, nhanh chóng và an toàn cho người bệnh.
Bên cạnh đó, bổ sung chiết xuất từ thảo dược Lepidium Meyenii rất hữu ích cho phụ nữ từ độ tuổi 30, đặc biệt thời kỳ mãn kinh. Lepidium Meyenii đã được chứng minh có tác dụng cải thiện các triệu chứng thường gặp ở giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh như bốc hỏa, khô rát âm đạo, giảm ham muốn, mất ngủ và thay đổi tâm trạng. Đặc biệt, hoạt chất từ Lepidium Meyenii còn giúp cân bằng nội tiết và kích thích cơ thể tăng sản sinh estrogen, progesterone và testosterone.
Các giải đáp sau đây sẽ giúp hiểu rõ hơn mãn kinh có ảnh hưởng gì không và tác động như thế nào đến cơ thể người phụ nữ.
Mãn kinh sớm xảy ra trước tuổi 40 có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe. Thiếu hụt nội tiết tố kéo dài tăng nguy cơ loãng xương, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ,…. Ngoài ra, mãn kinh sớm còn có thể là biểu hiện của bệnh lý tiềm ẩn như suy buồng trứng, bệnh tự miễn. Do đó, khi có dấu hiệu mãn kinh sớm, phụ nữ nên đi khám chuyên khoa để được đánh giá và hỗ trợ phù hợp.
>>> Xem thêm: Tại sao bị mãn kinh sớm ở tuổi 20?
Khi đã bước vào giai đoạn mãn kinh thực sự (sau 12 tháng liên tục không có kinh), khả năng mang thai tự nhiên hầu như không còn. Tuy nhiên, trong giai đoạn tiền mãn kinh, khi kinh nguyệt còn thất thường, khả năng thụ thai vẫn có thể xảy ra, mặc dù rất thấp.
Mãn kinh có ảnh hưởng gì và ảnh hưởng như thế nào phụ thuộc vào sức khỏe của mỗi người phụ nữ. Đây là giai đoạn không thể tránh khỏi đối với phụ nữ, nhưng không đồng nghĩa với việc buông xuôi sức khỏe và tinh thần. Khi hiểu rõ những thay đổi, chị em hãy chủ động điều chỉnh lối sống, bổ sung dưỡng chất phù hợp và thăm khám định kỳ để tuổi mãn kinh khỏe mạnh và hạnh phúc.
