Mãn kinh là một giai đoạn thường đi kèm với hàng loạt các triệu chứng khó chịu, từ cơn bốc hỏa, thay đổi tâm trạng đến rối loạn giấc ngủ. Tuy nhiên có một triệu chứng ít được nhắc đến hơn nhưng lại ảnh hưởng nhất định đến chất lượng sống đó là ù tai. Cùng ECO Pharma tìm hiểu mãn kinh và ù tai trong bài viết sau.
Mãn kinh là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa ở phụ nữ. Tình trạng này được đánh dấu bằng sự kết thúc của kinh nguyệt và khả năng sinh sản. Có bằng chứng cho thấy mối liên hệ giữa ù tai và mãn kinh nhưng vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Cần biết rằng ù tai không phải là một bệnh lý, tình trạng này thường được nhắc đến như một triệu chứng của nhiều bệnh lý tai mũi họng và một số vấn đề sức khỏe toàn thân khác, chẳng hạn như mãn kinh.
Vì sao ù tai hay gặp ở phụ nữ mãn kinh? Trong thời kỳ mãn kinh nồng độ estrogen và progesterone giảm gây ảnh hưởng đến hệ thống thính giác và có khả năng góp phần gây ra chứng ù tai. Estrogen đã được chứng minh là đóng vai trò trong sự phát triển và duy trì các đường dẫn truyền thính giác trong não. Ngoài ra một số nghiên cứu còn phát hiện ra rằng phụ nữ bị ù tai có nồng độ estrogen thấp hơn so với những người không bị ù tai. Điều này cho thấy estrogen có thể đóng vai trò bảo vệ chống lại sự phát triển của ù tai.
Một mối liên hệ khác có thể có giữa hai tình trạng này là sự xuất hiện của các triệu chứng khác trong thời kỳ mãn kinh như rối loạn giấc ngủ, lo lắng và trầm cảm. Những triệu chứng này có thể làm tình trạng ù tai trở nên trầm trọng hơn. Đặc biệt, rối loạn giấc ngủ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tình trạng ù tai. Ngoài ra còn có một số bằng chứng cho thấy việc sử dụng một số loại thuốc trong thời kỳ mãn kinh có thể gây ra chứng ù tai. (1)
Ước tính có đến 30% phụ nữ bị ù tai mới xuất hiện hoặc nặng hơn trong thời kỳ mãn kinh. (2) Tiếng ù tai thời kỳ mãn kinh thường to, khó chịu. Nhiều phụ nữ mô tả đây là tiếng chuông, tiếng vo ve hoặc tiếng rít the thé, cường độ thay đổi thất thường với các triệu chứng trở nên trầm trọng hơn trong giai đoạn lo lắng gia tăng, rối loạn giấc ngủ hoặc thay đổi nội tiết tố. Không giống như các dạng ù tai khác ổn định hơn, ù tai thời kỳ mãn kinh hoạt động giống như một tình trạng thần kinh do não bộ nhạy cảm hơn với cả các tác nhân gây căng thẳng bên trong và bên ngoài.
Ù tai thời kỳ mãn kinh thường xảy ra cùng với các triệu chứng thần kinh khác bao gồm đau nửa đầu, lú lẫn, rối loạn giấc ngủ và tâm trạng bất ổn. Khi estrogen suy giảm hoặc dao động các mạng lưới thần kinh chịu trách nhiệm xử lý thính giác, giấc ngủ và điều hòa cảm xúc sẽ bị ảnh hưởng.
Trước tiên cần loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm. Bạn nên đi khám ngay nếu bị ù tai kèm với:
Bác sĩ sẽ điều trị những bệnh lý gây ra ù tai cùng các dấu hiệu này. Đối với tình trạng ù tai do rối loạn nội tiết tố trong thời kỳ mãn kinh việc kiểm soát đòi hỏi một phương pháp tiếp cận toàn diện, nhắm vào cả sự mất cân bằng nội tiết tố và chứng quá mẫn cảm thần kinh. Phương pháp điều trị nên kết hợp liệu pháp y tế với thay đổi lối sống để cải thiện cả thính giác và sức khỏe.
Cụ thể serotonin đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh tâm trạng, sự lo âu và độ nhạy cảm của giác quan. Sự suy giảm nồng độ estrogen có thể phá vỡ các đường dẫn truyền serotonin góp phần gây lo lắng, trầm cảm và tăng phản ứng ù tai. Các loại thuốc điều hòa serotonin chẳng hạn như thuốc chống trầm cảm có thể giúp giảm triệu chứng thông qua một số cơ chế:
Trong điều trị ù tai và đau nửa đầu, liều thấp thuốc chống trầm cảm điều hòa serotonin đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc kiểm soát triệu chứng. Các loại thuốc như nortriptyline (thuốc chống trầm cảm ba vòng) và paroxetine (thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc) từ lâu đã được sử dụng trong điều trị đau nửa đầu và gần đây đã được áp dụng trong điều trị ù tai. (3)
Bên cạnh đó việc thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cả vấn đề mãn kinh và ù tai. Bằng cách tập trung vào chế độ dinh dưỡng, giấc ngủ, kiểm soát căng thẳng, phụ nữ mãn kinh có thể cải thiện các triệu chứng tốt hơn, cụ thể:
Việc áp dụng kết hợp những điều này tạo ra một khuôn khổ toàn diện giải quyết cả chứng ù tai và các triệu chứng mãn kinh. Ù tai liên quan đến mãn kinh có thể cải thiện khi sự dao động nội tiết tố ổn định nhưng quá trình chuyển đổi sang mãn kinh có thể kéo dài từ 7 đến 10 năm. Nếu không được điều trị não có thể thích nghi với tiếng ù tai khiến tình trạng này duy trì hoặc nặng hơn ngay cả khi nồng độ hormone đã ổn định. Điều trị sớm là rất quan trọng để giúp giảm nguy cơ ù tai kéo dài.
>>> Xem thêm: Mãn kinh có thụ tinh nhân tạo được không?
Liệu pháp thay thế hormone (HRT) có thể giúp một số trường hợp bị ù tai liên quan đến mãn kinh, đặc biệt nếu các triệu chứng trở nên trầm trọng hơn kèm theo bốc hỏa, khó ngủ hoặc lo lắng. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy kết quả trái chiều, một số nghiên cứu báo cáo mức độ ù tai giảm khi sử dụng HRT; trong khi một số khác lại cho rằng nguy cơ lại tăng lên. Tuy nhiên liệu pháp này vẫn có thể đáng để cân nhắc như một phần của kế hoạch điều trị tổng thể và được cá nhân hóa.
Như đã trình bày tình trạng ù tai thời kỳ mãn kinh có liên quan đến sự biến động nội tiết tố. Phụ nữ trong giai đoạn này nên bổ sung tinh chất thiên nhiên Lepidium Meyenii có tác dụng hỗ trợ tăng cường hoạt động của hệ trục Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng giúp duy trì ổn định bộ ba nội tiết tố nữ (estrogen, progesterone, testosterone) theo đúng và đủ với nhu cầu cơ thể từ đó hỗ trợ cải thiện các triệu chứng bất ổn của thời kỳ mãn kinh như ù tai, bốc hỏa, trầm cảm, khô hạn,… một cách an toàn và hiệu quả.
Bài viết đã giải đáp mối liên hệ giữa mãn kinh và ù tai. Việc thay đổi nội tiết tố, đặc biệt là sự suy giảm estrogen có thể gây ra những tác động phức tạp lên hệ thống thính giác. Bằng cách duy trì một lối sống lành mạnh, kiểm soát căng thẳng, tập thể dục đều đặn và chế độ ăn uống cân bằng, cùng với việc kiểm tra sức khỏe thính giác định kỳ, phụ nữ hoàn toàn có thể giảm thiểu tác động của triệu chứng này.
