Rụng tóc từng mảng ở phụ nữ là dạng đặc biệt, xảy ra đột ngột khiến tóc và lông trên cơ thể rụng thành từng mảng. Tình trạng này thường khởi phát trước tuổi 40, tác động tiêu cực đến cả ngoại hình lẫn tâm lý. Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu chi tiết về chứng rụng tóc từng mảng ở nữ và cách khắc phục qua bài viết sau.
Rụng tóc từng mảng ở nữ là bệnh tự miễn phổ biến, gây rụng tóc tại những vùng nhỏ trên da đầu và lông trên cơ thể. Dạng rụng tóc này ảnh hưởng đến bất kỳ ai, nhưng thường gặp hơn ở người có tiền sử gia đình mắc bệnh mãn tính như tiểu đường, lupus, tuyến giáp. [1]
Có nhiều dạng rụng tóc từng mảng, tùy vào mức độ rụng, vị trí bị ảnh hưởng:
Ở Mỹ, khoảng 7 triệu người mắc rụng tóc từng vùng, trong đó 20% là trẻ em. Khoảng 5% người bị rụng tóc toàn da đầu, 1% mất toàn bộ tóc, lông trên cơ thể. Đây là loại rụng tóc phổ biến thứ hai sau hói đầu.
Bệnh không gây hại cho sức khỏe nhưng gây ra tự ti, căng thẳng, lo âu, thậm chí trầm cảm. Ngoài tóc, móng cũng bị ảnh hưởng với các triệu chứng vết lõm.
Rụng tóc từng mảng ở nữ chủ yếu ảnh hưởng đến tóc, móng. Người bệnh thường có các biểu hiện như:
Ban đầu, tóc rụng đột ngột, tạo thành các mảng tròn, bầu dục trên da đầu. Theo đó, lông trên các vùng khác như râu, lông mày, lông mi cũng rụng dần. Xung quanh khu vực tóc rụng sẽ xuất hiện các sợi tóc ngắn, gãy, tóc “dấu chấm than” – hẹp ở gốc, to dần về ngọn. Các mảng rụng tóc thường không viêm, không nổi mẩn đỏ và sẹo. Nhưng một số người vẫn cảm thấy ngứa ran, nóng rát, ngứa ngay trước khi tóc rụng. [2]
Diễn biến của bệnh khó đoán trước, có thể xảy ra các trường hợp sau:
Có khoảng 10% – 20% số người bị rụng tóc từng mảng ở phụ nữ gặp phải các thay đổi trên móng tay. Dấu hiệu dễ thấy là các vết lõm nhỏ li ti trên bề mặt móng. Ngoài ra, một số khác còn nhận thấy móng bị đỏ, xuất hiện các đường gờ dọc, bề mặt móng thô ráp như giấy nhám, giòn và dễ gãy. [3]
Rụng tóc từng mảng ở nữ xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, phổ biến nhất như:
Nội tiết tố đóng vai trò quan trọng trong chu kỳ mọc và rụng tóc. Nếu hormone mất cân bằng, tóc sẽ yếu đi, gãy, rụng thành từng mảng. Một số nguyên nhân gây rụng tóc từng mảng ở phụ nữ mất cân bằng nội tiết tố, gồm:
Rụng tóc từng mảng có liên hệ mật thiết với các bệnh tự miễn. Lúc này, hệ miễn dịch nhầm lẫn nang tóc là tác nhân gây hại rồi tấn công, khiến chúng rụng theo từng vùng nhỏ. Một số bệnh tự miễn thường gây rụng tóc từng mảng như lupus ban đỏ, viêm da cơ địa, bạch biến.
Stress kích thích cơ thể sản xuất nhiều hormone cortisol, làm rối loạn chu kỳ mọc tóc. Khi căng thẳng kéo dài, nhiều nang tóc sẽ chuyển sang giai đoạn nghỉ sớm dẫn đến rụng tóc từng mảng.
Thiếu hụt các dưỡng chất quan trọng như sắt, kẽm, biotin, protein, vitamin D, B có thể làm nang tóc yếu đi, dễ gãy hơn. Đặc biệt, người ăn kiêng quá mức, áp dụng chế độ dinh dưỡng chưa cân đối thường dễ gặp phải tình trạng này.
Một số loại thuốc có thể gây rụng tóc từng mảng ở phụ nữ như:
Nếu tóc rụng nhiều sau khi dùng thuốc, bạn nên trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh liều lượng hoặc có phương án thay thế phù hợp.
Ngoài các bệnh tự miễn, rối loạn nội tiết, một số bệnh lý khác cũng gây rụng tóc từng mảng ở phụ nữ. Chẳng hạn như:
Rụng tóc từng mảng còn do di truyền. Một nghiên cứu năm 2018 cho thấy, phụ nữ da đen được chẩn đoán mắc chứng rụng tóc này cao hơn 2,72 – 5,48 lần so với phụ nữ da trắng. Phụ nữ da trắng gốc Tây Ban Nha cũng có nguy cơ rụng tóc cao gấp gần 2 lần so với phụ nữ da trắng không phải gốc Tây Ban Nha. [4]
Ngoài ra, nếu trong gia đình có người bị rụng tóc từng mảng, bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Để chẩn đoán chính xác rụng tóc từng mảng ở phụ nữ, bác sĩ sẽ thực hiện một số phương pháp kiểm tra sau:
Bác sĩ kiểm tra da đầu để xác định vị trí, hình dạng vùng tóc rụng. Ngoài ra, họ sẽ quan sát kỹ các sợi tóc ở rìa vùng rụng, nhất là những sợi tóc có hình “dấu chấm than”. Mức độ lan rộng của bệnh cũng được đánh giá, từ rụng tóc khu trú đến rụng toàn bộ tóc. Nếu bệnh nghiêm trọng, có thể dẫn đến rụng toàn bộ lông trên cơ thể.
Nếu khám lâm sàng chưa đủ rõ, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết da đầu bằng cách lấy một mẫu mô nhỏ để kiểm tra dưới kính hiển vi. Phương pháp này giúp phân biệt rụng tóc từng mảng với các dạng rụng tóc khác như rụng tóc do sẹo hay nhiễm nấm da đầu. Nếu mắc rụng tóc từng mảng, sinh thiết thường cho thấy sự xâm nhập của tế bào lympho quanh nang tóc – dấu hiệu đặc trưng của bệnh tự miễn.
Vì rụng tóc từng mảng liên quan đến bệnh lý tự miễn, bác sĩ sẽ thực hiện thêm một số xét nghiệm để xác định nguyên nhân tiềm ẩn:
Hiện nay, rụng tóc từng mảng ở nữ chưa có phương pháp điều trị dứt điểm. Nhưng nhiều biện pháp có thể kiểm soát bệnh, kích thích mọc tóc, tăng tính thẩm mỹ.
Các loại thuốc bôi ngoài da thường được dùng trong các trường hợp rụng tóc nhẹ để kích thích mọc tóc:
Các bệnh lý như rối loạn tuyến giáp, bệnh tự miễn có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm chứng rụng tóc từng mảng ở phụ nữ. Vì vậy, kiểm soát tốt những vấn đề sức khỏe này sẽ giúp hạn chế rụng tóc, hỗ trợ tóc mọc lại.
Việc điều trị cần tuân theo chỉ định của bác sĩ. Bao gồm dùng thuốc ổn định chức năng tuyến giáp, thuốc ức chế miễn dịch để kiểm soát viêm; bổ sung các dưỡng chất quan trọng như iodine, selen, kẽm, sắt, vitamin D giúp tuyến giáp hoạt động hiệu quả. Đồng thời, áp dụng chế độ ăn uống giàu thực phẩm chống viêm như omega-3, curcumin (nghệ), polyphenol (trà xanh) để góp phần bảo vệ nang tóc.
Phương pháp này dùng tiểu cầu cô đặc từ chính máu của người bệnh, sau đó tiêm vào da đầu để kích thích mọc tóc, phục hồi nang tóc tổn thương. Đây là phương pháp tiềm năng giúp cải thiện chứng rụng tóc từng mảng.
Một số thuốc ức chế miễn dịch như methotrexate, cyclosporine có thể ngăn chặn hệ miễn dịch tấn công nang tóc. Phương pháp này giúp kiểm soát rụng tóc, nhưng cần theo dõi sát sao do dễ gây tác dụng phụ.
Đối với những trường hợp rụng tóc nghiêm trọng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác, phẫu thuật cấy tóc có thể được cân nhắc. Bác sĩ sẽ lấy nang tóc từ vùng hiến phù hợp, sau đó cấy vào vùng bị rụng. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi kỹ thuật chuyên sâu, chi phí cao, cần thời gian để tóc phát triển ổn định.
Một số liệu pháp tự nhiên cũng hỗ trợ điều trị rụng tóc từng mảng như sử dụng tinh dầu thảo dược từ hương thảo, oải hương, bưởi. Chúng có thể tăng cường tuần hoàn máu trên da đầu, kích thích nang tóc phát triển.
Hoặc châm cứu để điều hòa nội tiết tố, cải thiện lưu thông máu và kích thích mọc tóc.
Bên cạnh các phương pháp điều trị, dinh dưỡng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì mái tóc chắc khỏe. Chế độ ăn cân bằng giàu biotin, kẽm, sắt, vitamin D, protein sẽ giúp tăng cường sức khỏe nang tóc, giảm nguy cơ gãy rụng, thúc đẩy mọc tóc nhanh hơn. Ngoài ra, người bệnh cần quản lý căng thẳng vì khiến tóc rụng nhiều hơn. Bạn nên thực hành thiền, yoga, tập thể dục nhẹ nhàng để giảm stress, hỗ trợ quá trình phục hồi tóc.
Mặc dù không thể ngăn ngừa rụng tóc từng mảng ở phụ nữ hoàn toàn, nhưng duy trì lối sống lành mạnh, chăm sóc tóc đúng cách sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.
Dưới đây là những biện pháp giúp bảo vệ mái tóc của bạn:
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp liên quan đến rụng tóc từng mảng, giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này:
Tóc có thể mọc lại sau khi bị rụng tóc từng mảng, nhưng điều này phụ thuộc vào mức độ rụng, nguyên nhân gây bệnh. Ở một số trường hợp, nang tóc bị tổn thương nhẹ, vẫn có thể phục hồi khi được chăm sóc đúng cách, hệ miễn dịch ổn định.
Hiện nay, chưa có phương pháp điều trị dứt điểm rụng tóc từng mảng ở nữ. Tuy nhiên, nhiều biện pháp có thể kiểm soát bệnh, giảm thiểu rụng tóc, kích thích tóc mọc lại bình thường.
Duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát căng thẳng, bổ sung dinh dưỡng và chăm sóc tóc đúng cách có thể giúp phòng ngừa rụng tóc từng mảng ở phụ nữ. Nhưng nếu mắc phải, bạn nên đi khám da liễu và điều trị với bác sĩ chuyên khoa để ngăn tóc rụng không thể phục hồi dẫn đến hói đầu.
