Bệnh sùi mào gà ở trẻ em và bước chuẩn bị dành cho cha mẹ

Sùi mào gà ở trẻ em có thể xuất hiện ở vùng sinh dục, miệng, lưỡi hoặc lòng bàn chân. Đa số trẻ nhỏ mắc sùi mào gà do lây truyền từ mẹ sang con, tiếp xúc với vật dụng hoặc người mang mầm bệnh. Liệu bệnh sùi mào gà ở trẻ em có chữa được không và điều trị như thế nào an toàn? Cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay.

Bệnh sùi mào gà ở trẻ có chữa được không?

Bệnh sùi mào gà ở trẻ em có thể chữa được bằng phương pháp điều trị y khoa, kết hợp chăm sóc và theo dõi thường xuyên. Việc điều trị tập trung loại bỏ các nốt sùi trên da và niêm mạc, giúp cải thiện chất lượng sống cho trẻ, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên, vì HPV có khả năng tồn tại tiềm ẩn trong cơ thể, nên bệnh có thể tái phát sau điều trị, khi hệ miễn dịch suy yếu.

Một số nốt sùi ở trẻ có thể tự biến mất mà không cần can thiệp y tế sau một thời gian theo dõi, thường là vài tháng đến vài năm. Nhưng đối với các tổn thương lớn hoặc ở vị trí nhạy cảm, điều trị nốt sùi cho trẻ sơ sinh và trẻ lớn cần được tiến hành sớm dưới sự giám sát chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa để rút ngắn thời gian hồi phục, giảm nguy cơ lây lan.

Nguyên nhân gây bệnh sùi mào gà ở trẻ

Các nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh sùi mào gà ở trẻ em có thể kể đến như:

• Lây truyền từ mẹ sang con khi sinh: Trẻ sơ sinh có thể nhiễm HPV trong quá trình sinh thường nếu người mẹ mang virus. Mặc dù hiếm gặp, virus có thể lây truyền qua nhau thai hoặc màng ối. Điều quan trọng là các tổn thương sùi mào gà có thể không xuất hiện ngay mà có thể ủ bệnh và phát triển sau nhiều năm.
• Tiếp xúc gián tiếp khi chăm sóc: Trẻ có thể bị lây trong lúc thay tã, tắm rửa hoặc tiếp xúc với vật dụng (khăn tắm, quần áo, đồ chơi) chứa virus.
• Tự lây nhiễm: Trẻ tự lây virus từ nốt sùi có sẵn trên ngón tay hoặc các vùng da khác sang vùng sinh dục qua hành vi chạm, gãi.
• Lây qua đường tình dục (ít gặp ở trẻ nhỏ): Nguyên nhân lây truyền qua đường tình dục là rất hiếm gặp ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, cần xem xét và đánh giá kỹ, nhất là khi các con đường lây nhiễm thông thường khác không được xác định hoặc có dấu hiệu nghi ngờ về xâm hại/lạm dụng tình dục. (1)

Biểu hiện sùi mào gà ở trẻ em

Biểu hiện của bệnh sùi mào gà ở trẻ em có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí và chủng virus HPV gây bệnh. Nhìn chung, chúng đều là các nốt sùi nhỏ, mềm, màu hồng nhạt, có thể mọc đơn lẻ hoặc tập trung thành cụm giống mào gà/súp lơ. (2)

1. Sùi mào gà sinh dục

Ở trẻ nhỏ, nốt sùi thường xuất hiện ở môi lớn, môi bé, quanh hậu môn và ít gặp hơn là bên trong âm đạo hoặc niệu đạo. Ban đầu, nốt sùi nhỏ như đầu kim, khó phát hiện, nhưng sau đó phát triển to hơn, bề mặt sần sùi, ẩm ướt, dễ chảy máu khi bị cọ xát. Trẻ có thể cảm thấy ngứa hoặc khó chịu ở vùng sinh dục, dẫn đến việc gãi, gây trầy xước và tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát.

2. Sùi mào gà ở miệng trẻ em

Sùi mào gà có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trong khoang miệng, bao gồm môi, niêm mạc má, vòm miệng và lưỡi. Nốt sùi thường có màu hồng nhạt, trắng đục hoặc trùng với màu niêm mạc xung quanh, có hình dạng súp lơ, dạng sợi, hình tròn mịn. Một số trẻ có cảm giác vướng, đau nhẹ hoặc bị loét khi ăn uống.

3. Sùi mào gà ở lưỡi

Khi xuất hiện ở lưỡi, sùi mào gà thường biểu hiện dưới dạng các u nhú, mọc đơn độc hoặc nhiều nốt nhỏ. Nốt sùi nổi cao khỏi bề mặt lưỡi, màu hồng nhạt, thường không gây đau trừ khi bị chà xát hoặc tổn thương. Nốt sùi trên lưỡi có thể bị nhầm lẫn với tưa lưỡi hoặc bệnh niêm mạc khác, nên cần được bác sĩ chẩn đoán chính xác.

4. Sùi mào gà ở lòng bàn chân

Nốt sùi ở lòng bàn chân thường phẳng và bị đẩy sâu vào da do áp lực đi lại, tạo thành những mảng dày, cứng, màu vàng hoặc nâu xám, thường có các chấm đen nhỏ bên trong. Sùi mào gà ở lòng bàn chân thường gây đau khi trẻ đi lại, đứng lâu hoặc chạy nhảy. Cần phân biệt với mụn cóc lòng bàn chân khá phổ biến ở trẻ em, cũng là các tổn thương ở lòng bàn chân do virus HPV gây ra.

Cách chữa sùi mào gà cho trẻ

Điều trị mụn sùi ở trẻ em có những điểm khác biệt so với người lớn, bởi làn da trẻ khá nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Một số phương pháp điều trị có thể áp dụng:

Quan sát và không điều trị

Sùi mào gà sinh dục ở trẻ em không phải là bệnh lý nghiêm trọng và thường có khả năng tự khỏi theo thời gian nhờ vào phản ứng miễn dịch của cơ thể. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị theo dõi mà không cần can thiệp ngay lập tức, đặc biệt nếu tổn thương nhỏ và không gây triệu chứng.

Thuốc bôi tại chỗ

Đây là phương pháp điều trị ưu tiên và phổ biến nhất cho sùi mào gà sinh dục ở trẻ em:

• Kem Imiquimod (Aldara): Đây là thuốc điều trị chuyên biệt cho sùi mào gà, hoạt động theo cơ chế tăng cường miễn dịch để giúp cơ thể tiêu diệt virus HPV. Thuốc thường được bôi 3 lần/tuần, để qua đêm và rửa sạch vào buổi sáng. Tuy nhiên, thuốc chỉ nên dùng trên diện tích nhỏ, không bôi lên vùng da lành hoặc bị kích ứng. Việc sử dụng cần có chỉ định, hướng dẫn cụ thể của bác sĩ da liễu hoặc chuyên khoa nhi.
• Các thuốc bôi khác: Một số loại thuốc bôi khác như axit salicylic có thể được cân nhắc sử dụng, tùy thuộc vào loại và vị trí tổn thương, nhưng cần có sự chỉ định, theo dõi chặt chẽ từ bác sĩ chuyên khoa da liễu

Phương pháp can thiệp phá hủy tổn thương

Các phương pháp can thiệp phá hủy nốt sùi thường được cân nhắc khi tổn thương lớn, dai dẳng hoặc không đáp ứng với thuốc bôi. Tuy nhiên, chúng có thể gây đau rát và khó chịu, kích ứng, bỏng rát. Do đó, thường không được khuyến nghị ở trẻ em, trừ khi được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm:

• Đốt lạnh: Bác sĩ sử dụng nitơ lỏng để đóng băng và phá hủy mô sùi. Phương pháp này có thể gây khó chịu tại chỗ trong 24 – 48 giờ sau điều trị.
• Đốt điện hoặc đốt Laser: Sử dụng năng lượng nhiệt để loại bỏ các nốt sùi. Đốt laser thường được ưu tiên hơn vì có độ chính xác cao, ít gây tổn thương mô lành xung quanh.
• Phẫu thuật cắt bỏ: Chỉ áp dụng cho các tổn thương sùi quá lớn, đơn độc, hoặc ở những vị trí không thể áp dụng phương pháp khác.

Xem thêm: 12 cách trị sùi mào gà tại nhà an toàn

Lưu ý dành cho cha mẹ để ngăn ngừa trẻ bị lây sùi mào gà

Để ngăn ngừa trẻ bị lây sùi mào gà, cha mẹ cần lưu ý một số điều sau:

• Giữ vệ sinh cá nhân: Cha mẹ và người chăm sóc cần rửa tay sạch với xà phòng hoặc nước ấm ít nhất 20 giây trước và sau khi tắm, thay tã hoặc bôi thuốc cho trẻ để tránh lây nhiễm chéo.
• Phòng ngừa lây từ mẹ sang con: Phụ nữ mang thai mắc sùi mào gà cần thăm khám và điều trị sớm để giảm nguy cơ truyền virus HPV cho con trong quá trình sinh nở.
• Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây: Nếu trẻ/người chăm sóc có mụn sùi ở tay, cần tránh tiếp xúc trực tiếp vào vùng da và bộ phận sinh dục của trẻ. Tránh để trẻ sử dụng chung khăn hoặc đồ dùng với người có mụn cóc hoặc sùi.
• Tăng cường sức đề kháng cho trẻ: Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ vitamin và khoáng chất giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh, kháng virus tốt hơn. Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sức khỏe định kỳ để sớm phát hiện và xử trí khi có dấu hiệu bất thường.
• Không tự ý điều trị tại nhà: Tuyệt đối không dùng các loại thuốc bôi hoặc thực hiện phương pháp dân gian lên nốt sùi mào gà ở trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Tiêm vắc xin HPV: Đây là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất đối với virus HPV. Các tổ chức y tế khuyến cáo tiêm vắc xin HPV cho cả bé trai và bé gái từ 9 tuổi trước khi trẻ có hoạt động tình dục. Mặc dù vắc xin không điều trị được các chủng HPV đã nhiễm, nhưng giúp ngăn ngừa nhiễm HPV trong tương lai, bao gồm các chủng gây sùi mào gà và ung thư cổ tử cung/hậu môn sau này.
• Giáo dục giới tính: Đối với trẻ lớn, cha mẹ cần bắt đầu giáo dục giới tính phù hợp lứa tuổi, dạy trẻ về ranh giới cơ thể và quyền riêng tư, cũng như hướng dẫn trẻ không để người khác chạm vào vùng kín.

Sùi mào gà ở trẻ có thể chữa được, nhưng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, bệnh dễ lây lan, tái phát, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như tâm lý của trẻ. Cha mẹ cần đưa trẻ đi thăm khám ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hoặc áp dụng các mẹo dân gian. Bên cạnh đó, giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, hạn chế tiếp xúc nguồn lây và tăng cường sức đề kháng cho trẻ cũng là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa bệnh tiến triển.