Thói quen thức dậy sớm mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe và công việc. Thức dậy sớm là từ giờ nào, làm sao để có thể dậy sớm, những lợi ích của việc dậy sớm cụ thể là gì? Mời bạn cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.
Thức dậy sớm theo giờ Việt Nam được hiểu là việc chủ động bắt đầu ngày mới từ trước 6 giờ sáng. Điều này khác với việc chỉ đơn thuần thức dậy sau khi đã ngủ đủ số giờ ở bất kỳ thời điểm nào trong ngày.
Dậy sớm đòi hỏi sự đồng bộ giữa đồng hồ sinh học cá nhân và chu kỳ ánh sáng tự nhiên. Vì vậy đối với người trưởng thành muốn tỉnh táo vào lúc 5 – 6 giờ sáng thì cần đi ngủ khoảng 9 – 10 giờ để có thể ngủ đủ 7 – 9 giờ.
Tùy theo độ tuổi và đặc điểm sinh lý, khung giờ dậy sớm khỏe mạnh có sự khác biệt nhất định:
Thức dậy sớm sau khi ngủ đủ giấc sẽ mang đến nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe như: (1)
Khi đã ngủ đủ giấc việc thức dậy sớm sẽ giúp cơ thể được khởi động đúng nhịp sinh học. Không khí trong lành buổi sáng sớm cũng mang đến năng lượng tích cực hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy những người ngủ sớm và thức dậy sớm ít gặp phải lo âu, trầm cảm cao hơn so với những người ngủ trễ và thức dậy trễ.
Thói quen ngủ sớm – dậy sớm giúp tỉnh táo ban ngày và cải thiện nhận thức; ngoài ra khả năng phản xạ nhanh hơn, sức mạnh cơ bắp tốt hơn và thời gian xử lý thông tin ngắn hơn. Đặc biệt bạn sẽ có thêm thời gian để thực hiện các hoạt động kích thích não bộ như đọc sách, lên kế hoạch hoặc giải quyết các vấn đề phức tạp hiệu quả hơn.
Các nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên thức dậy sớm có khả năng tập trung, xử lý thông tin và phản ứng nhanh nhạy hơn vào buổi sáng; trong khi những người thức khuya lại có xu hướng mệt mỏi, hoạt động kém và giảm năng suất trong các nhiệm vụ đòi hỏi sự tập trung cao.
Lợi ích của việc dậy sớm – ngủ sớm là ổn định nhịp sinh học và hormone melatonin, tăng chất lượng giấc ngủ, giảm nguy cơ mất ngủ, mệt mỏi ban ngày. Ngoài ra thói quen ngủ lành mạnh này cũng sẽ giúp ổn định hormone đói ghrelin để kiểm soát insulin tốt hơn từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh lý chuyển hóa như béo phì, tiểu đường, gan nhiễm mỡ và mỡ máu.
Giấc ngủ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn cả hiệu suất làm việc ban ngày. Mặc dù nhịp sinh học ở mỗi người là khác nhau nhưng những người có thói quen ngủ muộn thường mất tập trung và phản xạ kém do mệt mỏi, buồn ngủ dẫn đến giảm hiệu suất lao động, học tập; trong khi những người ngủ sớm – thức dậy sớm lại tỉnh táo, năng lượng và làm việc hiệu quả hơn. (2)
Các nghiên cứu cho thấy việc dịch giờ ngủ sớm hơn khoảng 1 – 2 tiếng trong vài tuần có thể giảm buồn ngủ ban ngày, cải thiện phản xạ, sức mạnh cơ bắp và xử lý thông tin nhanh hơn.
Ngủ dậy sớm có tác dụng gì? Thức giấc sớm bạn sẽ có một ngày dài hơn vì vậy có thêm thời gian cho gia đình hoặc sở thích cá nhân. Đặc biệt là được tận dụng thời gian sáng sớm cho các hoạt động thể thao, ăn uống, trang điểm hoặc lập kế hoạch công việc. Điều này sẽ giúp bạn bước vào ngày mới với tâm thế chủ động hơn, năng lượng hơn, tích cực hơn, không bị cuốn vào guồng quay gấp gáp dẫn đến mệt mỏi.
Dậy sớm là thói quen tốt cho sức khỏe nhưng không dễ dàng với tất cả mọi người, đặc biệt những người có thói quen thức khuya. Tuy nhiên một số biện pháp khoa học dưới đây có thể giúp ích cho điều này. (3)
Thời gian đầu mới tập dậy sớm bạn cần:
Sau đó bạn nên duy trì các biện pháp khoa học để ổn định nhịp ngủ – thức mới này:
Thức dậy sớm sẽ không tốt nếu đi ngủ trễ. Vì thời gian ngủ không đủ sẽ gây mệt mỏi ban ngày, thiếu tập trung, làm việc kém hiệu quả và nguy cơ rối loạn giấc ngủ mãn tính. Nếu rối loạn giấc ngủ xảy ra bạn sẽ phải đối diện với các nguy cơ huyết áp cao, suy giảm miễn dịch, rối loạn chuyển hóa, béo phì, tim mạch và các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Giờ giấc này cũng không tốt vì như đã nói, giấc ngủ đêm sẽ bị ngắn lại. Thiếu ngủ sẽ gây mệt mỏi ban ngày và nguy cơ rối loạn giấc ngủ.
Thức dậy sớm tốt cho trẻ em khi chúng đã ngủ đủ số giờ thiết yếu với độ tuổi. Việc trẻ ngủ đủ giấc và tự thức dậy vào buổi sáng cho thấy nhịp sinh học của chúng đang hoạt động ổn định. Nhưng nếu trẻ dậy quá sớm khi chưa ngủ đủ giấc sẽ gây hại cho sự phát triển thần kinh, làm giảm khả năng tập trung, trí nhớ ngắn hạn và tăng mức độ kích thích, cáu gắt.
Dậy sớm giúp não bộ bước vào trạng thái tỉnh táo hơn vào buổi sáng, giảm hiện tượng “quán tính giấc ngủ”, tăng khả năng ghi nhớ, tiếp thu và xử lý thông tin. Khi dành thời gian yên tĩnh vào buổi sáng để học tập sẽ thường mang đến hiệu quả cao hơn vì lúc này não bộ chưa bị quá tải bởi hoạt động trong ngày. Tuy nhiên điều quan trọng là phải ngủ đủ giấc.
Thức dậy sớm mang đến nhiều lợi ích tốt cho sức khỏe và các hoạt động trong ngày nhưng cần ngủ đủ giấc cũng như duy trì giờ đi ngủ – thức dậy cố định để ổn định nhịp sinh học. Để tạo thói quen thức dậy sớm bạn nên đi ngủ sớm hơn; tránh nạp cafein và ăn quá no vào buổi tối. Nếu gặp khó khăn trong việc thiết lập lại nhịp ngủ – thức hãy thử bổ sung bộ đôi tinh chất hỗ trợ thần kinh – não bộ là Blueberry và Ginkgo Biloba. Chúng có thể giúp giấc ngủ đêm chất lượng hơn để bạn có thể dễ dàng thức dậy sớm vào buổi sáng
