Trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu có nguy hiểm? Điều trị ra sao?

Trầm cảm là một căn bệnh ảnh hưởng đến cách mọi người suy nghĩ, hành động và cảm nhận, thường gặp nhất trong thời kỳ mang thai của phụ nữ. Ba tháng đầu của thai kỳ rất quan trọng vì ảnh hưởng đến cả thai nhi và người mẹ, tuy nhiên không ít mẹ bầu gặp phải trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu mà không hay biết hoặc phớt lờ các dấu hiệu nhẹ của bệnh. Vậy, bị trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu có chữa trị được không, biện pháp cải thiện nào là an toàn cho cả mẹ và bé? ECO Pharma sẽ giải đáp những thắc mắc qua bài viết dưới đây.

Trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu là gì?

Trầm cảm khi mang thai gây ra cảm giác buồn bã và mất hứng thú với những việc làm diễn ra hàng ngày. Đặc biệt là ở 3 tháng đầu khi mang thai, cơ thể phụ nữ có rất nhiều thay đổi đột ngột về thể chất và cảm xúc. Những tác động này có thể phá vỡ sức chịu đựng của phụ nữ, dẫn đến trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu.

Đây là tình trạng mẹ bầu luôn cảm thấy buồn bã, thiếu sức sống, chán nản… trong nhiều tuần ở tam cá nguyệt đầu tiên. Tình trạng này có thể thay đổi từ nhẹ đến nặng và ảnh hưởng đến phụ nữ theo những cách khác nhau.

Trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu nguy hiểm ra sao?

Trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu và sau sinh ảnh hưởng rất nghiêm trọng vì bệnh tác động đến cả mẹ và bé, cũng như tất cả những người xung quanh. Trầm cảm trong thời kỳ mang thai có thể khiến mẹ bầu: ít tăng cân, khó ăn thực phẩm lành mạnh hơn hoặc không tăng đủ cân khi mang thai, tăng tần suất sử dụng thuốc lá, rượu và chất gây nghiện, gia tăng cảm xúc và suy nghĩ tiêu cực về việc mang thai và em bé…

Trầm cảm khi mang thai làm tăng nguy cơ con bạn mắc phải:

• Sinh non trước tuần thứ 37 của thai kỳ.
• Nhỏ cân so với tuổi thai.
• Có cân nặng khi sinh thấp.
• Dễ cáu kỉnh hơn, ít hoạt động hơn, ít chú ý hơn và ít biểu cảm trên khuôn mặt hơn những đứa trẻ sinh ra từ những bà mẹ không bị trầm cảm khi mang thai.
• Bé dễ gặp các vấn đề về học tập và hành vi cũng như tình trạng sức khỏe tâm thần sau này trong cuộc sống.
• Trầm cảm khi mang thai có thể khiến phụ nữ chuẩn bị thiếu sót cho con và khó chăm sóc con sau khi sinh.

Ngoài ra, trầm cảm ở bà mẹ mang thai có thể làm thay đổi mô hình phát triển trí não ở trẻ. Tỷ lệ mắc các triệu chứng trầm cảm trong thai kỳ được báo cáo là 12%–36% ở Thổ Nhĩ Kỳ. (1)

Trầm cảm không được điều trị khi mang thai là một yếu tố dự báo cho tình trạng trầm cảm sau sinh. Ngoài ra, phụ nữ trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu mà không được điều trị có thể ảnh hưởng đến chức năng xử lý thông tin và nhận thức kém hơn ở giai đoạn sau sinh. (2)

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, phụ nữ đã từng bị trầm cảm trước đó là yếu tố nguy cơ kích hoạt trầm cảm khi mang thai và giai đoạn sau sinh. Và đây là các nguyên nhân có thể khiến phụ nữ trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu:

1. Không có sự hỗ trợ

Phụ nữ có thai ngoài ý muốn và không có sự hỗ trợ từ gia đình hoặc bạn bè có thể dễ suy sụp ở những ngày đầu thai kỳ. Tình trạng này nếu không được điều trị kịp thời, nguy cơ tiến triển thành trầm cảm khá cao, thậm chí là gây ra trầm cảm sau sinh.

2. Do di truyền gây ra

Trầm cảm cũng có thể do di truyền gây ra. Gen được truyền từ cha mẹ sang con cái. Trầm cảm khi mang thai phổ biến hơn ở những người có thành viên gia đình bị trầm cảm. Đây được gọi là tiền sử gia đình bị trầm cảm.

3. Thay đổi hoocmon cơ thể

Trên thực tế, cơ thể phụ nữ sản xuất nhiều estrogen và progesterone để bảo vệ thai nhi. Tuy nhiên, sự gia tăng của 2 hormone này khiến cho sản phụ nhạy cảm, suy nghĩ, lo lắng và dễ bị tổn thương. Sự gia tăng hormone này có thể gây ra một số triệu chứng khó chịu khi mang thai như ủ rũ, đầy hơi và mệt mỏi.

4. Rối loạn tuyến giáp gây ra

Tuyến giáp có nhiệm vụ giúp sản xuất ra các hormone cho cơ thể. Khi bị rối loạn tuyến giáp, nội tiết tố có thể bị xáo trộn mạnh mẽ. Khi đó, cùng với các yếu tố khác dẫn đến trầm cảm trong giai đoạn mang thai.

>>> Xem thêm: Trầm cảm khi mang thai 3 tháng cuối

Dấu hiệu nhận biết trầm cảm khi mang thai ở 3 tháng đầu thai kỳ

Các dấu hiệu của chứng trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu bao gồm:

Những thay đổi về mặt cảm xúc:

• Cảm thấy buồn bã, tuyệt vọng không có lý do
• Cảm thấy bồn chồn hoặc ủ rũ
• Khóc rất nhiều
• Cảm thấy vô giá trị
• Suy nghĩ về việc tự tử

Những thay đổi trong thói quen hàng ngày:

• Ăn nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường.
• Gặp khó khăn trong việc ghi nhớ mọi thứ, tập trung hoặc đưa ra quyết định
• Mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều
• Không còn hứng thú với những sở thích thường ngày

Những thay đổi trong cơ thể:

• Không có năng lượng và luôn trong trạng thái mệt mỏi, suy nhược
• Bị đau đầu, các vấn đề về dạ dày hoặc các cơn đau nhức khác không biến mất

Những thay đổi trong cách bạn nghĩ về con mình:

• Gặp trở ngại và chưa biết cách gắn kết với con
• Suy nghĩ về việc làm tổn thương bản thân hoặc con bạn

Điều trị trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu như thế nào?

Chăm sóc thai kỳ sớm có thể giúp phụ nữ tránh được các biến chứng tiềm ẩn do trầm cảm trong khi mang thai và sau sinh gây ra. Dưới đây là một số phương pháp điều trị và phòng ngừa trầm cảm thường được áp dụng cho phụ nữ chuẩn bị mang thai và đang mang thai:

1. Cần sự tư vấn từ bác sĩ

Các bác sĩ chăm sóc sức khỏe thể chất và chuyên gia trị liệu tâm lý có thể giúp phụ nữ bị trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu tìm ra phương pháp điều trị và hỗ trợ phù hợp. Do đó, đừng ngần ngại liên hệ với chuyên gia hoặc bác sĩ nếu cần sự hỗ trợ cho bản thân và thai nhi.

Xem thêm bài viết: Bài test trầm cảm khi mang thai dành cho mẹ bầu [Hãy lưu lại ngay]

2. Tập thể dục nhẹ nhàng

Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ chậm, tập yoga hoặc thiền có thể làm giảm cảm giác lo lắng và tăng cảm giác hạnh phúc cho người mẹ trong những ngày đầu của tam cá nguyệt thứ nhất. Nếu cảm thấy căng thẳng và phát hiện trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu, các chị em nên hoạt động thể dục vừa phải và đều đặn nhằm giữ cơ thể khỏe mạnh cùng sức khỏe tinh thần lạc quan, vui vẻ.

3. Sử dụng liệu pháp tâm lý trị liệu

Hiện nay, có hai hình thức trị liệu tâm lý để ngăn ngừa trầm cảm cho phụ nữ có nguy cơ cao:

• Liệu pháp hành vi nhận thức (còn gọi là CBT): CBT giúp phụ nữ kiểm soát những suy nghĩ tiêu cực bằng cách tác động vào bạn suy nghĩ và hành động như làm việc với nhà trị liệu để đặt mục tiêu, xác định những suy nghĩ và hành vi tiêu cực, từ đó có thể bắt đầu suy nghĩ và hành động khác đi.
• Trị liệu giữa các cá nhân (còn gọi là IPT): Phương pháp này giúp phụ nữ xác định, giải quyết các tình trạng và vấn đề trong cuộc sống cá nhân, như mối quan hệ với bạn đời và gia đình, các tình huống tại nơi làm việc, mắc bệnh lý nào đó hoặc mất người thân… Các nhà trị liệu đặt câu hỏi để phụ nữ nhập vai trả lời các câu hỏi mở và xem xét kỹ cách mẹ bầu đưa ra quyết định và giao tiếp với người khác.

4. Có sự hỗ trợ từ gia đình, người thân

Mang thai có thể là một thử thách lớn, vì vậy việc tiếp xúc với những người mang năng lượng tích cực, có thể hỗ trợ tinh thần giúp mang lại niềm vui và suy nghĩ lạc quan cho mẹ bầu. Vì vậy, các mẹ bầu đang ở giai đoạn 3 tháng đầu hãy cân nhắc việc cùng chồng, người thân đến các cuộc khám thai, khi đi mua quần áo bà bầu, chia sẻ cảm nghĩ hay lo lắng đang gặp phải…

Mặt khác, người chồng hoặc các thành viên trong gia đình nên tìm cách giải quyết xung đột nhẹ nhàng, hiểu được những cảm xúc lẫn lộn của phụ nữ khi sắp trở thành mẹ, đồng thời xử lý những suy nghĩ và cảm xúc có thể xuất hiện trong quá khứ… giúp hỗ trợ người phụ nữ vượt qua giai đoạn cực kỳ nhạy cảm này.

Để vượt qua “cửa ải” trầm cảm khi mang thai 3 tháng đầu, phụ nữ có thể chủ động bổ sung các tinh chất thiên nhiên như Lepidium Meyenii và P. Leucotomos giúp hỗ trợ cân bằng nội tiết tố và ổn định tâm trạng trước khi mang thai. Đồng thời, khi chuẩn bị mang thai, phụ nữ hãy tìm hiểu các kiến thức về quá trình mang thai và trang bị tâm lý vững vàng hơn.