Năm 2020, ước tính có 17,6 triệu người trên toàn thế giới mắc bệnh viêm khớp dạng thấp. Đây là một bệnh lý tự miễn mạn tính với nhiều tác hại nguy hiểm (*). Hãy cùng ECO Pharma tìm hiểu về tình trạng bàn tay gió thổi trong viêm khớp dạng thấp qua bài viết sau.
Bàn tay gió thổi là tình trạng khớp ngón tay bị biến dạng, cong vẹo, do biến chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp lâu năm gây ra. Trong giai đoạn này, gân tay bị mòn dần, dây chằng đứt rách, nhiều trường hợp có thể bị trượt gân ngón tay. Người bệnh gần như mất đi hoàn toàn chức năng cầm nắm của tay.
Viêm khớp dạng thấp là một bệnh mạn tính, gây viêm khắp cơ thể và có biểu hiện đau ở các khớp. Nếu không được điều trị, bệnh này có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho các khớp, gây ra các vấn đề về tim, phổi hoặc hệ thần kinh. Khoảng 70% số người mắc viêm khớp dạng thấp là phụ nữ và 55% trong số họ trên 55 tuổi. (1)
Bàn tay gió thổi trong viêm khớp dạng thấp có các dấu hiệu như ngón tay lệch trục, đau khớp, sưng khớp, cứng khớp,…
Nếu viêm khớp dạng thấp không được kiểm soát, các tổn thương sẽ dần lan rộng đến mô mềm xung quanh khớp, lâu ngày bị trật khớp, khiến các ngón tay nghiêng trụ, lệch trục. Điều này làm mất cân bằng độ chịu lực của các ngón, gây khó khăn khi cầm nắm đồ vật.
Khi các khớp bị viêm mãn tính, chúng dần bị hủy hoại, dẫn đến nhiều biến dạng, trong đó có dấu hiệu ngón tay bị cong vẹo. Thời gian mắc bệnh lâu, tình trạng cong vẹo ngón tay có thể diễn tiến càng nặng. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, biến dạng khớp sẽ tiến triển nhanh hơn.
Đau khớp là một dấu hiệu phổ biến của biến chứng bàn tay gió thổi do viêm khớp dạng thấp. Người bệnh có cảm giác đau nhức ở các khớp bàn tay, đặc biệt là các khớp ngón tay. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột hoặc từ từ tăng dần, tùy thuộc vào mức độ của bệnh.
Bên cạnh đau khớp, sưng khớp cũng là một biểu hiện thường gặp ở người bị viêm khớp dạng thấp. Các khớp bị viêm sẽ sưng đỏ, gây cảm giác căng tức, khó chịu cho người bệnh. Trình trạng đau và sưng thường xuất hiện đối xứng ở cả hai bàn tay.
Ngoài sưng đau các khớp, nhiều người bệnh còn gặp phải tình trạng cứng khớp vào sáng sớm, đặc biệt là khớp ngón tay và khớp gối. Nguyên nhân gây ra hiện tượng này là do ban đêm không vận động khiến các khớp bị khô cứng, cử động khó khăn. Người bệnh phải massage khớp khoảng 15 – 30 phút mới có thể cử động các khớp trở lại.
Người bệnh gặp khó khăn trong việc cầm nắm các vật nhỏ, mở nắp chai, hoặc thực hiện các công việc đòi hỏi sự khéo léo của bàn tay. Cơn đau khiến người bệnh ít vận động, các cơ xung quanh khớp bị teo đi, khiến bàn tay trở nên yếu hơn, thao tác cầm nắm càng khó khăn hơn.
Tình trạng bàn tay gió thổi có các biểu hiện biến dạng như ngón tay bị lệch trục, cong vẹo. Điều này ảnh hưởng nhiều đến tính thẩm mỹ, làm mất đi sự tự tin của người bệnh trong giao tiếp và công việc.
Như ECO Pharma đã đề cập ở trên, bàn tay gió thổi là một trong những biến chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp. Nguyên nhân chính xác gây ra viêm khớp dạng thấp vẫn chưa được biết rõ. Các nhà nghiên cứu cho rằng bệnh này là do sự kết hợp của yếu tố di truyền, hormone và môi trường. Thông thường, hệ miễn dịch bảo vệ cơ thể khỏi bệnh tật. Với bệnh viêm khớp dạng thấp, có thứ gì đó kích hoạt hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các khớp.
Các nhà khoa học đã nghiên cứu nhiều gen như các yếu tố nguy cơ đối với viêm khớp dạng thấp. Những người sinh ra với các biến thể trong gen kháng nguyên bạch cầu ở người (HLA) có nhiều khả năng mắc viêm khớp dạng thấp hơn. Gen HLA giúp hệ thống miễn dịch phân biệt được protein do cơ thể tạo ra và protein từ những yếu tố bên ngoài như virus và vi khuẩn. (2)
Một số yếu tố nguy cơ gây ra bệnh viêm khớp dạng thấp, bao gồm:
Người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp khả năng cao sẽ bị bàn tay gió thổi nếu bệnh tiến triển đến giai đoạn 3 (giai đoạn trung bình) và giai đoạn 4 (giai đoạn nặng).
Bàn tay gió thổi là một biến chứng nguy hiểm và nghiêm trọng của bệnh viêm khớp dạng thấp. Tình trạng này gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ và làm giảm đáng kể khả năng vận động của bàn tay, gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, bàn tay gió thổi có thể tiến triển nặng hơn, dẫn đến tàn phế, mất khả năng lao động.
Hiện tượng bàn tay gió thổi khiến người bệnh đau nhức, biến dạng khớp, suy giảm khả năng vận động, có thể tàn phế.
Cơn đau nhức kéo dài ở người bị viêm khớp dạng thấp là một triệu chứng đặc trưng và gây ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Dưới đây là một số tác động tiêu cực mà cơn đau này gây ra:
Cơn đau nhức gây khó khăn trong các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như đi lại, làm việc nhà, thậm chí là tự chăm sóc bản thân. Việc vận động hạn chế khiến người bệnh khó có thể làm việc hiệu quả, giảm năng suất lao động và ảnh hưởng đến thu nhập.
Biến dạng khớp khiến các động tác đơn giản như cầm nắm, xoay, vặn trở nên khó khăn, ảnh hưởng đến việc ăn uống, làm việc, sinh hoạt cá nhân. Khớp bàn tay bị biến dạng có thể ảnh hưởng đến ngoại hình, gây mất tự tin cho người bệnh.
Tàn phế bàn tay gây ra những thay đổi đáng kể trong cuộc sống của người gặp phải. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày mà còn tác động sâu sắc đến tâm lý và cả sự nghiệp của người bệnh.
Tình trạng bàn tay gió thổi trong viêm khớp dạng thấp được điều trị bằng thuốc, vật lý trị liệu, nẹp hỗ trợ,… theo chỉ định của bác sĩ.
Người bệnh có thể kiểm soát tốt viêm khớp dạng thấp bằng cách uống thuốc, tập vật lý trị liệu theo chỉ định của bác sĩ. Bên cạnh đó, cần áp dụng kết hợp một số điều sau để làm chậm tiến triển của bệnh: (3)
Các loại thuốc bác sĩ kê đơn tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng bàn tay gió thổi và thời gian người bệnh bị viêm khớp dạng thấp.
Xem thêm: Thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp phổ biến
Vật lý trị liệu là phương pháp giúp người bệnh cải thiện phạm vi cử động của khớp và ngăn ngừa bị teo cơ do không vận động trong thời gian dài. Tuy nhiên, vật lý trị liệu chỉ là phương pháp điều trị kết hợp, không có tác dụng phục hồi sụn, xương, giảm viêm. Bác sĩ sẽ thiết kế bài tập vật lý trị liệu tùy theo tình trạng bệnh của từng người để tránh làm tổn thương khớp và đạt được hiệu quả cao nhất.
Massage tay là một phương pháp hỗ trợ điều trị hiệu quả, mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh. Massage giúp cải thiện lưu thông máu đến các khớp tay, cung cấp oxy và chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình phục hồi. Các động tác massage nhẹ nhàng giúp làm giãn các cơ, gân và khớp, giảm tình trạng cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi nghỉ ngơi.
Trước khi thực hiện massage, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn về các động tác massage phù hợp và tránh gây tổn thương cho khớp. Các động tác massage nên được thực hiện nhẹ nhàng, tránh gây đau đớn cho khớp. Nên chọn các loại dầu massage có thành phần tự nhiên, không gây kích ứng da.
Sử dụng nẹp hỗ trợ là một trong những phương pháp giảm đau, hạn chế biến dạng và cải thiện chức năng tay. Nẹp giúp cố định các khớp ngón tay ở vị trí đúng, giảm thiểu chuyển động bất thường và ngăn ngừa tình trạng biến dạng nặng hơn. Nẹp cũng tạo một lớp bảo vệ cho các khớp, ngăn ngừa các tác động từ bên ngoài có thể làm tổn thương khớp tay.
Nếu thuốc không làm chậm tổn thương khớp, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật để sửa chữa các khớp bị tổn thương. Phẫu thuật có thể giúp phục hồi chức năng của khớp, làm giảm đau và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Có thể bạn quan tâm: Thiếu máu do viêm khớp dạng thấp
Bàn tay gió thổi trong viêm khớp dạng thấp là một biến chứng nguy hiểm. Tình trạng này không chỉ gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc hiểu rõ về căn bệnh này và các biện pháp phòng ngừa, điều trị sớm là vô cùng quan trọng để ngăn chặn sự tiến triển của bệnh và cải thiện cuộc sống của những người mắc phải. Vì thế, hãy thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các vấn đề về xương khớp.
(*) Institute for Health Metrics and Evaluation. (n.d.). Global, regional, and national burden of rheumatoid arthritis, 1990–2020, and projections to 2050. https://www.healthdata.org/research-analysis/library/global-regional-and-national-burden-rheumatoid-arthritis-1990-2020-and
1. Fallon, E. A., Boring, M. A., Foster, A. L., Stowe, E. W., Lites, T. D., Odom, E. L., & Seth, P. (2023). Prevalence of diagnosed arthritis — United States, 2019–2021. MMWR Morbidity and Mortality Weekly Report, 72(41), 1101–1107. https://doi.org/10.15585/mmwr.mm7241a1
2. Cleveland Clinic. (2024, November 8). Rheumatoid arthritis. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4924-rheumatoid-arthritis
3. Mayo Clinic. (2023, January 25). Rheumatoid arthritis – Diagnosis and treatment. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rheumatoid-arthritis/diagnosis-treatment/drc-20353653
