Bị choáng khi đeo kính mới thường xảy ra ở cả người lần đầu đeo kính và người vừa thay kính mới. Hiện tượng này có thể kèm theo nhức đầu, mỏi mắt, nhìn mờ, buồn nôn, gây ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hàng ngày. Cùng ECO Pharma tìm hiểu nguyên nhân và cách khắc phục các triệu chứng hiệu quả.
Đối với người mắc tật khúc xạ, cảm giác choáng khi đeo kính mới là điều phổ biến, đặc biệt ở những người lần đầu sử dụng.
Nguyên nhân chủ yếu do:
Nếu kính tăng độ, cách ánh sáng khúc xạ qua tròng kính cũng sẽ thay đổi. Mắt và não bộ phải tiếp nhận dữ liệu hình ảnh mới và cần thời gian để làm quen. Quá trình thích nghi này có thể dẫn đến cảm giác chóng mặt, đau đầu. Điều này dễ thấy nhất ở người loạn thị, vì phải dùng kính đa tròng hoặc có số độ cao. (1)
Gọng kính quá chật gây áp lực lên hai bên thái dương, mũi và sau tai, tạo cảm giác bị ép chặt, đau nhức, khó chịu. Ngược lại, gọng kính quá rộng cũng làm lệch tâm mắt, mất cân bằng thị giác. Lúc này, mắt phải điều tiết căng thẳng hơn dẫn đến mỏi mắt, nhìn mờ, chóng mặt.
Vì vậy, người bệnh cần lựa chọn gọng kính vừa vặn với kích cỡ đầu, đặt thoải mái trên sống mũi, không trượt xuống hoặc siết chặt sau tai. Nếu cần thiết, bạn hãy nhờ bác sĩ nhãn khoa điều chỉnh cho phù hợp.
Mỗi tròng kính có một tâm, điểm này cần thẳng hàng với lỗ đồng tử mắt. Thông thường, độ sai lệch cho phép giữa khoảng cách hai tâm kính và khoảng cách đồng tử (Pupillary distance – PD) là 2mm đến 3mm. Ví dụ, PD của bạn là 64mm thì trên kính phải là 62mm hoặc 66mm. Một số trường hợp, mắt kính bị lệch tâm quá nhiều do gọng không vừa với đầu hoặc quá trình đo PD không chính xác. Điều này dẫn đến tầm nhìn mờ, nhìn đôi, mỏi mắt, nhức đầu, choáng.
Tình trạng này chỉ xảy ra ở người loạn thị. Nếu mắt bị loạn, đơn thuốc sẽ có thêm trục loạn thị (Axis). Thông số này được đo từ một đến 180, cho biết vị trí loạn thị trên giác mạc. Số 90 tương ứng kinh tuyến dọc, số 180 tương ứng kinh tuyến ngang của mắt. Ví dụ, axis 100 có nghĩa là loạn thị nằm ở vị trí 100 độ so với trục dọc.
Tương tự như tâm kính, độ trục loạn của kính mới sai lệch quá nhiều với mắt có thể gây choáng váng, chóng mặt.
Kính đa tròng gồm nhiều độ hội tụ trên một tròng kính, giúp mắt nhìn rõ ở nhiều khoảng cách khác nhau. Loại kính này có thể khắc phục các tật khúc xạ như cận thị, viễn thị, loạn thị, lão thị. Thời gian đầu sử dụng, não cần thời gian để thích nghi với sự chuyển đổi thị lực khi mắt di chuyển, đặc biệt là lúc nhìn lên xuống hoặc hai bên. Bạn có thể thấy vật thể trông như đang nhảy xung quanh, gây mất thăng bằng, đau đầu, buồn nôn. (2)
Nếu quá trình đo độ khúc xạ xảy ra sai sót, đơn thuốc có thể không chính xác. Việc đeo kính sai độ sẽ khiến cơ mắt điều tiết căng thẳng hơn để nhìn rõ, gây mỏi mắt. Tình trạng này còn lan đến các cơ quanh trán, khiến người bệnh đau đầu, choáng váng, buồn nôn.
Các loại tròng kính giả, kém chất lượng, không đạt tiêu chuẩn hoặc bị trầy xước có thể làm ánh sáng khúc xạ không đều, khiến mắt phải điều tiết liên tục để nhìn rõ. Điều này dẫn đến tầm nhìn mờ, mỏi mắt, nhức đầu.
Ngoài ra, tròng kính có khả năng lọc ánh sáng kém cũng làm mắt dễ bị kích thích bởi nguồn ánh sáng mạnh hoặc ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử. Hệ quả là tầm nhìn lóa, mắt khô, chảy nước mắt sống, choáng, mệt mỏi.
>>> Xem thêm: Đeo kính thường xuyên có tăng độ không?
Đeo kính mới bị choáng là tình trạng phổ biến, thường biểu hiện qua một số triệu chứng:
Đeo kính mới bị chóng mặt thường xảy ra trong khoảng vài ngày rồi thuyên giảm dần, nhưng nếu bạn muốn cải thiện nhanh chóng.
Một số biện pháp dưới đây có thể hữu ích:
Dù bị choáng, người bệnh vẫn nên đeo kính mới đều đặn, giúp não bộ và thị giác làm quen với sự thay đổi. Bạn không nhất thiết phải đeo kính cả ngày, hãy bắt đầu bằng cách chỉ đeo trong vài giờ hoặc lúc xem tivi, làm việc với máy vi tính. Khi mắt đã thấy thoải mái hơn, bạn có thể tăng thời gian lên.
Để tránh bị choáng khi đeo kính mới, bạn không nên nhìn sang hai bên quá nhanh, nhất là khi dùng kính loạn thị hoặc kính đa tròng. Điều này sẽ tạo cảm giác chóng mặt, mất phương hướng và trông thấy hình ảnh bị lệch. Thay vào đó, bạn hãy từ từ xoay cả đầu sang một bên, hỗ trợ mắt thích nghi chậm rãi với trường nhìn.
Việc dùng xen kẽ kính cũ và mới là điều không nên, vì sẽ gây nhầm lẫn cho mắt và não, làm gián đoạn quá trình thích nghi, kéo dài cảm giác khó chịu, choáng váng. Do đó, ngay cả khi kính cũ mang đến cảm giác dễ chịu hơn, bạn vẫn cần phải kiên trì đeo kính mới trong thời gian này.
Quá trình làm quen với kính mới thường mất khoảng một đến 3 ngày, hoặc một đến 2 tuần nếu mắt nhạy cảm. Nếu tình trạng choáng váng, nhức đầu vẫn chưa thuyên giảm sau 2 tuần, người bệnh nên đến gặp bác sĩ nhãn khoa để kiểm tra lại kính thuốc. Điều này sẽ giúp khắc phục kịp thời các nguyên nhân, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe mắt.
Mắt cần nhiều thời gian nghỉ ngơi và hồi phục, đặc biệt là trong giai đoạn căng thẳng do làm quen với kính mới. Trong quá trình làm việc, bạn để mắt thư giãn thường xuyên bằng cách nhắm nhẹ mắt 20 giây sau mỗi 20 phút nhìn màn hình. Môi trường học tập, làm việc cần có đủ ánh sáng để giảm áp lực điều tiết cho mắt. Duy trì giấc ngủ đủ 7 đến 8 tiếng cũng rất cần thiết. Ngoài ra, các bài tập massage mắt như áp tay lên mắt nhắm 30 giây, chớp mắt liên tục trong một phút, vẽ hình số 8 nằm ngang bằng mắt cũng rất hữu ích trong việc giảm mỏi mắt.
Hầu hết trường hợp bị chóng mặt khi đeo kính cận không gây nguy hiểm, có thể cải thiện chỉ sau vài ngày. Nhưng nếu tình trạng choáng, nhức đầu, mỏi mắt kéo dài hơn 2 tuần, ảnh hưởng đến chất lượng sống, bạn nên đến gặp bác sĩ để được kiểm tra và khắc phục sớm. Bên cạnh đó, người bệnh cũng cần khám mắt định kỳ 6 tháng một lần để theo dõi tiến triển tật khúc xạ, tránh tăng độ, duy trì thị lực sáng khỏe.
Bên cạnh nguyên nhân và cách khắc phục đeo kính mới bị chóng mặt, người bệnh còn băn khoăn một số vấn đề.
Chẳng hạn như:
Như đã đề cập, bạn không nên dùng lại kính cũ vì sẽ khiến thị giác phải điều chỉnh liên tục để xử lý hình ảnh khác nhau. Hệ quả là mắt cần nhiều thời gian hơn để thích nghi với kính mới, dẫn đến đau đầu, chóng mặt kéo dài.
Hầu hết tình trạng đau đầu khi đeo kính mới không nguy hiểm, thường biến mất sau khoảng vài ngày. Nếu kéo dài hơn 2 tuần, người bệnh nên đến gặp bác sĩ để được kiểm tra và khắc phục sớm, giảm nguy cơ tác động xấu cho mắt về lâu dài như nhược thị.
Bị choáng khi đeo kính mới là phản ứng bình thường trong quá trình mắt và não thích nghi với sự thay đổi. Nếu muốn rút ngắn giai đoạn này, bạn cần duy trì việc đeo kính đều đặn mỗi ngày, đồng thời theo dõi sức khỏe thị lực để kịp thời thăm khám. Song song với việc đeo kính đúng độ, người bệnh cũng cần bổ sung tinh chất chuyên biệt cho mắt, tiêu biểu là Broccophane, chiết xuất từ một loại bông cải xanh giàu sulforaphane. Đây là tinh chất hỗ trợ gia tăng Thioredoxin, giúp bảo vệ võng mạc và duy trì độ trong suốt của thủy tinh thể, nhờ đó giảm khô, mỏi mắt, làm chậm tiến triển của tật khúc xạ.
