Hormone DHT chịu trách nhiệm chính về tóc và lông trên cơ thể. Rối loạn DHT gây rụng tóc, ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh sức khỏe. Trong bài viết này, ECO Pharma sẽ giúp bạn tìm hiểu mối liên hệ giữa Hormone DHT và tình trạng rụng tóc như thế nào.
Hormone DHT là gì?
DHT (dihydrotestosterone) là một loại hormone kích thích sự phát triển các đặc tính nam. Hormone này ảnh hưởng đến sự phát triển giới tính của người nam trong suốt cuộc đời, bắt đầu ngay từ thời kỳ bào thai. Mỗi giai đoạn cuộc đời, vai trò của DHT lại có sự thay đổi.
Các nhà khoa học không chắc liệu DHT có ảnh hưởng đến người nữ hay không và như thế nào, nhưng họ nghĩ rằng nó có thể đóng một vai trò trong sự phát triển của lông trên cơ thể, đặc biệt là lông mu và tóc.
Khi trưởng thành, cơ thể chuyển đổi khoảng 10% testosterone thành DHT mỗi ngày. Điều này xảy ra ở da bộ phận sinh dục và tuyến tiền liệt đối với người nam và ở da đối với người nữ. Mức độ DHT tự nhiên ở nam giới cao hơn nhiều so với nữ giới. [1]
Những tác động của DHT bên trong cơ thể
Hormone DHT có những tác động tích cực và tiêu cực như thế nào đến cơ thể? Cùng ECO Pharma tìm hiểu ngay sau đây.
1. Những tác động tích cực
DHT có nhiều vai trò khác nhau trong các giai đoạn cuộc đời của người nam, chủ yếu trong giai đoạn bào thai và tuổi dậy thì. Không giống như testosterone, DHT không đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sinh lý nam ở tuổi trưởng thành.
Trong quá trình phát triển của thai nhi, DHT rất cần thiết cho sự hình thành cơ quan sinh dục nam, bao gồm cả dương vật và bìu. DHT cũng giúp hình thành tuyến tiền liệt. Ở tuổi dậy thì của trẻ nam, DHT thúc đẩy sự phát triển hơn nữa của dương vật và bìu. Đây cũng là hormone chính chịu trách nhiệm về lông mặt, lông trên cơ thể, lông mu, tóc và tăng trưởng tuyến tiền liệt.
Hormone DHT có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển cơ quan sinh dục nam của bào thai.
2. Tác động xấu
Nồng độ DHT quá cao có thể gây ra một số tác động tiêu cực đến sức khỏe.
Phì đại tuyến tiền liệt lành tính: Đây là tình trạng tuyến tiền liệt phát triển về kích thước, thường xảy ra ở người nam trên 50 tuổi. Tình trạng này có thể gây khó khăn khi đi tiểu và rối loạn chức năng tình dục.
Ung thư tuyến tiền liệt: Sự gia tăng hoạt động DHT ở tuyến tiền liệt, cùng với một số đột biến gen nhất định khiến các tế bào tuyến tiền liệt phát triển không kiểm soát dẫn đến ung thư tuyến tiền liệt. Những người bị ung thư tuyến tiền liệt thường có mức DHT tăng cao.
Rụng tóc: Nồng độ DHT cao có thể thu nhỏ nang tóc và rút ngắn chu kỳ phát triển của tóc dẫn đến rụng tóc.
Hormone DHT gây ra rụng tóc, hói đầu như thế nào?
Hormone DHT có thể gây rụng tóc thông qua một số cơ chế:
1. Các giai đoạn phát triển của tóc
Tóc trải qua 3 giai đoạn tăng trưởng chính là Anagen – Giai đoạn mọc, Catagen – Giai đoạn ngưng mọc và Telogen – Giai đoạn nghỉ, chờ rụng và rụng. Trung bình mỗi ngày có khoảng 60 – 100 sợi tóc bị rụng đi, nếu tóc rụng nhiều hơn số này, có thể là dấu hiệu của bệnh lý.
2. DHT làm teo nang tóc
DHT có tác dụng kích thích nang tóc rất mạnh. Nồng độ DHT quá cao có thể kích thích các nang tóc quá mức làm teo nang tóc. Tóc trở nên nhỏ hơn, mịn hơn và nhẹ hơn, cuối cùng dẫn đến rụng tóc. [2]
DHT có thể làm teo nang tóc và khiến tóc rụng nhiều hơn bình thường.
Nguyên nhân làm tăng hormone DHT quá mức
Tăng sản xuất testosterone, sinh nở, mãn kinh,… là những nguyên nhân làm tăng DHT thường được biết đến.
Enzym 5-alpha-reductase: Sự tăng lên của enzyme 5 alpha reductase và DHT là nguyên nhân gây ra các vấn đề về tóc. Bằng cách hạn chế hoạt động của enzyme này và điều trị rụng tóc thích hợp, có thể chấm dứt tình trạng rụng tóc. [3]
Sau sinh: DHT là một loại hormone có nguồn gốc từ testosterone được biết đến nhiều hơn ở nam giới. Nó gây rụng tóc ở nam nhưng cũng có thể gây rụng tóc ở nữ, đặc biệt sau sinh nở. Sự dao động nội tiết tố sau sinh có thể dẫn đến tăng nồng độ DHT, làm teo nang tóc gây rụng tóc. [4]
Tiền mãn kinh, mãn kinh: Mất cân bằng nội tiết tố diễn ra mạnh mẽ trong thời kỳ tiền mãn kinh, mãn kinh và ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, bao gồm cả sự phát triển của tóc. Khi cơ thể bước vào thời kỳ mãn kinh, testosterone trong máu dễ dàng chuyển hóa thành DHT, chất xúc tác chính gây rụng tóc ở phụ nữ. DHT bám vào nang lông khiến chúng co lại và cuối cùng ngừng phát triển. Ở phụ nữ, điều này biểu hiện bằng hiện tượng tóc thưa dần trên đỉnh đầu. [5]
Rối loạn, tăng hormone testosterone: Mức DHT cao thường là kết quả của việc sản xuất testosterone quá mức. Ngoài ra, các tình trạng sức khỏe khác nhau có thể khiến mức DHT tăng lên như các vấn đề về tuyến tiền liệt, các vấn đề về tuyến thượng thận, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) và một số loại thuốc, chẳng hạn như steroid đồng hóa.
Những vấn đề về tuyến tiền liệt ở nam giới có thể làm tăng mức DHT.
Cách làm giảm tác động xấu của hormone DHT tới tóc
Tùy vào từng trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn một số cách khác nhau để làm giảm tác động của hormone DHT gây rụng tóc.
1. Finasteride
Finasteride (Proscar, Propecia) là thuốc uống, kê đơn được ghi nhận có thể làm giảm 87% tình trạng rụng tóc nội tiết tố nam trong một nghiên cứu trên 3.177 nam giới Nhật Bản. Finasteride liên kết với protein 5-AR để ngăn DHT không liên kết với các thụ thể trên nang tóc gây teo nang tóc. [6]
2. Minoxidil
Minoxidil (Rogaine) được biết đến như một thuốc giãn động mạch ngoại biên và thường được sử dụng như một loại thuốc huyết áp. Minoxidil cũng có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc khi bôi lên da đầu.
3. Biotin
Biotin (vitamin H) giúp tăng cường và duy trì mức độ keratin, một loại protein có trong tóc, móng và da. Một nghiên cứu ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược kéo dài 3 tháng cho thấy, biotin có thể giúp tóc mọc lại và giữ cho tóc không bị rụng. Bạn có thể bổ sung biotin qua thực phẩm như lòng đỏ trứng, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt. [7]
4. Vỏ cây Pygeum
Chiết xuất từ vỏ cây Pygeum (anh đào Châu Phi) được biết đến như một phương pháp điều trị cho bệnh phì đại tuyến tiền liệt và viêm tuyến tiền liệt nhờ khả năng ngăn chặn DHT. Vì lý do này, nó cũng được cho là một phương pháp điều trị khả thi cho chứng rụng tóc liên quan đến DHT. Có rất ít nghiên cứu ủng hộ việc sử dụng vỏ cây pygeum như một chất làm giảm DHT.
5. Dầu bí ngô
Dầu hạt bí ngô được chứng minh là một chất ức chế DHT. Một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng giả dược về tác dụng của dầu hạt bí ngô đối với sự phát triển tóc ở nam giới mắc bệnh rụng tóc nội tiết tố nam thực hiện trên 76 người đàn ông bị hói đầu. Kết quả cho thấy số lượng tóc trung bình tăng 40% sau khi uống 400 miligam dầu hạt bí ngô mỗi ngày trong 24 tuần. [8]
6. Caffeine
Có rất ít nghiên cứu về việc liệu caffeine có thể thúc đẩy sự phát triển của tóc hay không. Nhưng nghiên cứu về tác dụng khác biệt của caffeine đối với sự kéo dài của thân tóc, sự tăng sinh tế bào keratinocyte ở vỏ ngoài và ma trận và sự biến đổi yếu tố tăng trưởng-β2/yếu tố tăng trưởng giống như insulin-1 qua trung gian điều hòa chu kỳ tóc ở nang tóc nam và nữ trong ống nghiệm, cho thấy caffeine có thể giúp ngăn ngừa rụng tóc bằng cách:
Caffeine có thể giúp ngăn ngừa rụng tóc bằng cách thúc đẩy sản xuất keratin.
7. Vitamin B12 và B6
Sự thiếu hụt vitamin B, đặc biệt là B6 hoặc B12 có thể gây ra một số triệu chứng, bao gồm tóc mỏng hoặc rụng tóc. Mặc dù việc bổ sung B12 hoặc B6 có thể không giúp phục hồi rụng tóc nhưng có thể giúp tóc mới mọc lên dày hơn và khỏe mạnh hơn bằng cách cải thiện lưu lượng máu đến da đầu.
Những tác dụng phụ khi dùng thuốc giảm DHT
Một số tác dụng phụ được ghi nhận của thuốc chặn DHT bao gồm:
Rối loạn cương dương.
Xuất tinh sớm hoặc xuất tinh muộn.
Tích tụ mỡ thừa và đau nhức quanh vùng ngực.
Phát ban.
Nôn mửa.
Suy tim sung huyết do giữ muối hoặc nước, đặc biệt có thể xảy ra với minoxidil. [10]
Các nguyên nhân gây rụng tóc khác
Rụng tóc có thể xảy ra cả nam và nữ. Ngoài do sự tăng lên của hormone DHT còn có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bao gồm:
Căng thẳng, stress, trầm cảm: Khi căng thẳng, cơ thể sẽ sản xuất nhiều hormone cortisol ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của tóc khiến tóc rụng nhiều hơn.
Bệnh lý: Một số bệnh lý như bệnh tuyến giáp, nấm da đầu, lupus cũng có thể gây rụng tóc.
Tác dụng phụ của thuốc: Tác dụng phụ của một số loại thuốc như thuốc hóa trị, thuốc chống trầm cảm có thể gây rụng tóc.
Chăm sóc tóc sai cách: Sử dụng hóa chất uốn, duỗi, nhuộm tóc thường xuyên, gội đầu quá nhiều hoặc quá ít, sử dụng dầu gội đầu không phù hợp,… cũng có thể làm tổn thương tóc và dẫn đến rụng tóc.
Thiếu hụt dinh dưỡng: Chế độ ăn uống thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết cho tóc như protein, biotin, sắt cũng có thể khiến tóc yếu và dễ gãy rụng.
Môi trường: Ô nhiễm môi trường, tiếp xúc nhiều với tia UV cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của tóc và khiến tóc rụng nhiều hơn.
Các cách chữa trị rụng tóc khác
Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị rụng tóc khác nhau, một số cách phổ biến là:
Liệu pháp Laser: Laser kích thích lưu thông máu đến da đầu, ngăn rụng tóc và nuôi dưỡng nang tóc phát triển tự nhiên. Cụ thể, phương pháp này sử dụng ánh sáng laser chiếu vào vị trí bị rụng tóc nhằm kích thích nang tóc phục đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của tóc. Điều trị rụng tóc bằng laser có thể áp dụng cho cả nam và nữ. Phương pháp này sử dụng ánh sáng nên ít gây đau đớn, khó chịu trong quá trình điều trị.
Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu giúp ngăn rụng tóc và thúc đẩy mọc tóc mới. Đây là phương pháp kích hoạt sự phát triển tự nhiên của tóc bằng cách tăng cung cấp máu cho nang tóc. Trong một số trường hợp, phương pháp này còn được kết hợp với các thủ thuật hoặc thuốc trị rụng tóc khác để mang lại hiệu quả cao hơn.
Sử dụng tinh chất hỗ trợ tóc: Bổ sung những tinh chất quý hỗ trợ mọc tóc, ngăn ngừa rụng tóc đang là xu hướng chăm sóc tóc hiện nay. Các tinh chất Cynatine®, Eurycoma Longifolia, American Ginseng, Saw Palmetto,… hỗ trợ cân bằng thần kinh nội tiết tố nam, thúc đẩy và bảo vệ tế bào mầm tóc, hỗ trợ mọc tóc chắc khỏe và bảo vệ tóc trước các yếu tố gây hại từ bên ngoài cho nam giới. Các tinh chất Cynatine®, Hibiscus Flower, Horsetail, Pumpkin Seed, Black Cohosh,… hỗ trợ cân bằng thần kinh nữ, nuôi dưỡng và thúc đẩy tế bào mầm tóc, từ đó giảm rụng tóc, duy trì mái tóc suôn mượt và chắc khỏe cho nữ giới.
Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu là một phương pháp ngăn rụng tóc hiệu quả.
Các câu hỏi thường gặp
Sau đây là một số thắc mắc thường gặp về hormone DHT.
DHT quá thấp trong cơ thể có sao không? Mức DHT thấp có thể xảy ra do sự thiếu hụt 5-alpha reductase hoặc testosterone thấp. 5-alpha reductase là enzyme giúp chuyển đổi testosterone thành DHT. Sự thiếu hụt 5-alpha reductase ảnh hưởng đến sự phát triển giới tính của thai nhi về mặt di truyền là nam (nhiễm sắc thể XY). Nam giới sinh ra bị thiếu hụt DHT thường có cơ quan sinh dục kém phát triển, tinh hoàn ẩn, tuyến tiền liệt nhỏ hoặc không có.
Tại sao hormone DHT ảnh hưởng khác nhau ở mỗi người? DHT có thể tác động khác nhau ở mỗi người là do sự gia tăng các thụ thể DHT ở nang tóc, độ nhạy với thụ thể androgen cao hơn, sản xuất DHT tại chỗ lớn hơn, DHT được sản xuất từ nhiều nơi trong cơ thể rồi đi vào vòng tuần hoàn, testosterone tăng lên và hoạt động như một tiền chất của DHT. DHT liên kết với các thụ thể trên nang tóc mạnh hơn 5 lần so với testosterone nhưng số lượng hormone này trong da đầu rất nhỏ so với trong tuyến tiền liệt.
Hormone DHT đóng vai trò quan trọng trong cơ thể, ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh sức khỏe. Sự mất cân bằng DHT có thể dẫn đến nhiều vấn đề như rụng tóc và phì đại tuyến tiền liệt. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có bất kỳ lo ngại nào về nồng độ DHT của mình hoặc gặp phải các vấn đề sức khỏe liên quan đến hormone này. Bác sĩ sẽ chẩn đoán chính xác tình trạng của bạn và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
